20180402 SCOOP vest

Општините не ги третираат сериозно загадувачите

ОдЗдружение Центар за истражувачко новинарство СКУП-Македонија
Вкупно 21 скопска фирма се уште не ги исполнила стандардите за добивање на потребната еколошка дозвола. Општините се фалат со мерки на сајтовите, на терен повторно се пали и фрла отпад кој каде стигне

ДОКУМЕНТАЦИЈА

 

Донатела Конеска, Сандра Никчевска, Ива Андреевска

 

Сендвичари, фирми за кетеринг, фирми со разни дејности од општина Кисела Вода немале Елаборати за животна средина кога во 2014 година инспектори за животна средина ги посетиле за да ја проверат нивната работа.  Дел од нив до следната контрола направиле Елаборати и завршиле само со едукација, но не и казни за непочитување на Законот за животна средина. Општината Кисела Вода е единствената од сите скопски општини која ни даде целосна информација за работата на нејзините инспектори за животна средина за периодот од 2014-2018 година. Повеќето скопски општини молчат за работата на нивните инспектори. Додека некои од нив се соочуваат со технички проблеми. Таков е примерот со општина Центар, каде надлежните немаат пристап до канцеларијата на инспекторите, кои ја заклучиле и си заминале од работните места. Експертите велат дека дел од општините воопшто немаат овластен (општински) инспекторат за животна средина или ако го имаат, тој извршува повеќе работи. Па, според тоа заклучуваат дека  општините немаат капацитет во спроведување на оваа контрола.

Во општините се уште има фирми кои не се усогласени за да ги исполнат критериумите за добивање на потребните еколошки дозволи. На територија на Град Скопје има 21 ваква инсталација.

„Град Скопје има издадено 21 дозволи за усогласување со оперативен план на инсталации кои треба да исполнат одредени услови за да добијат Б-интегрирани еколошки дозволи“, се вели во одговорот кој го добивме од Град Скопје, на нашето Барање по слободен пристап до информации од јавен карактер. Досега, вакви еколошки дозволи од Град Скопје добиле 9 фирми.

Од општина Центар, пак, одговорија вака:

„Ве известуваме дека во периодот од 2012-2017 година, на работно место овластен инспектор за животна средина работеа двајца колеги кои не работат повеќе во општината. Сите записници се наоѓаат во канцеларија каде што немаме пристап„ се вели во одговорот од општина Центар, на нашето Барање по слободен пристап на информации од јавен карактер”.

Од општината Центар појаснуваат дека ваквите дозволи ги издава Министерството за животна средина и просторно планирање, а дека тие како општина одлучуваат за Елаборатите за животна средина за правните субјекти на нивна територија.

Според истражувањето на СКУП-Македонија само половина од општините во Македонија имаат издадено Б-интегрирани еколошки дозволи.

Сајтовите на општините се оскудни со информации за тоа каде може да се пријави загадување или за тоа какви мерки општината презела за загадувањето на нејзина територија.

Исклучок е општината Карпош, каде на веб страницата можат да се видат повеќе информации околу загадувањето, како и телефонот 078/257 640 каде може да се пријави палење на секаков вид токсичен отпад. Кога се јавивме на овој телефон ни кажаа дека пријавувањето на загадувањето сега е поретко во однос на претходните месеци, кога имало почести поплаки од граѓани.

Општината Гази Баба е единствена која има поле наречено катастар на загадувачи, но кога ќе отворите, преку слики се само дадени најкритичните точки на загадувањето. Тука електронски може да се пријави каков било проблем во општината, меѓу кои и несовесното справување со отпадот во општината. „Пријави проблем“ стои и на страницата на општина Центар. Слично и во општина Чаир, каде има посебна секција “Пријави загадување”, каде исто така, се бара да се наведе кој го пријавува проблемот.

Општина Аеродром, пак, има наведено куп мерки за загадувањето, но не е видливо каде тоа да се пријави. И општина Кисела Вода на својот веб сајт наведува куп документи и инфoрмации околу животната средина, а за граѓаните од оваа општина има опција да пријават проблем кој не се однесува само на загадувањето, туку генерално. Додека пак, општината Ѓорче Петров има само мал дел за екологија и две секции: „Прашај го Советот„ и „Прашај го градоначалникот“. На сајтот, пак на Општина Бутел можат да се најдат само основни информации, но не и каде да се пријави проблем поврзан со загадување.

Според Александра Бујаровска од невладината организација „ФРОНТ 21/42“ општините немаат капацитет во контрола на загадувачите, па затоа, смета таа, ретко кога општините учествуваат и бараат построги гранични вредности за загадувачите.

Во однос на отпадот, таа коментира: „ Законот за управување со отпад усвоен во 2004 година предвидуваше санација и затварање на сите диви депонии до 2010 година. За жал до денес Македонија ниту ги санира дивите депонии ниту пак поседува депонија која работи согласно стандардите и правилата за работа на депонија. Тоа значи дека дури и она што генерално се смета дека се депонира легално е во суштина депонирање на илегалните депонии. За да биде уште полошо се појавуваат нови илегални депонии. Истото се однесува и на спалувањето отпад“.

Бујаровска ја прашавме и да ни појасни што значи одговорот од Град Скопје дека „имаат издадено 21 дозволи за усогласување со оперативен план на инсталации кои треба да исполнат одредени услови за да добијат Б-интегрирани еколошки дозволи“. Таа вака го коментира одговорот:

„Тоа значи дека овие загадувачи работат без исполнување на оперативниот план чиј краен рок согласно Законот за животна срдина беше април 2014 година. Исто како и Владата (преку Министерството за животна средина), општината може да даде дополнителен рок за исполнување на активностите предвидени во оперативниот план по што инсталацијата би се здобила со Б-интегрирана еколошка дозвола. Оние кои не добиле дополнителен рок за да го намалат загадувањето треба да бидат затворени од страна на општинскиот инспектор“.

            Во Извештајот за оценка на квалитетот на воздухот во Република Македонија од 2005-2015 година се констатира:

„Загадувањето на воздухот во земјава предизвикува сериозна загриженост поради тоа што граничните вредности, особено оние за концентрациите на суспендирани честички кои се утврдени со цел да се заштити здравјето на луѓето, се надминуваат во голема мера“. Во него се потенцира дека земјава треба под итно да преземе активности за подобрување на квалитетот на воздухот со имплементација на мерките дефинирани во националните и локалните планови за подобрување на квалитетот на воздухот.

 

Центарот за истражувачко новинарство СКУП- Македонија е корисник на институционален грант од Цивика мобилитас.

Продолжи со читање

  • Учество на осмата меѓународна регата Сава Наутик во Брчко – БиХ

    Претставникот на извидничкиот одред “Димитар Влахов“ од Велес, Владимир Ивановски Вуцо и од Вардарска регата “Гемиџии“ Владимир Стојанов и Томе Шескокалов во периодот од 28-30.8.2026 год. на покана на здружението ИКС центар (X centar) од Брчко Дистрихт – БиХ земаа учество на осмата меѓународна туристичка рега “Сава наутик“. На оваа…

  • Погледнете го нашето ново промотивно видео и откријте како органскиот отпад може да стане вредна суровина!

    Преку силен фокус на циркуларната економија и еколошката едукација, сакаме да ги поттикнеме граѓаните на итна акција за правилно сортирање на отпадот — клуч чекор кон здрава животна средина и ублажување на климатските промени. Главни ѕвезди во видеото се наставниците и учениците од основните училишта каде што ги одржавме нашите едукативни работилници. Тие јасно порачуваат: со менување на секојдневните навики и активен граѓански ангажман, секој од нас има моќ да донесе позитивни промени во општеството!
    Ова видео е дел од промотивнтаа дигитална кампања со едукативно-информативни содржини за придобивките и начините за искористувањето на потенцијалот на органскиот отпад.
    Оваа видео е подготвено во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Resource Environmental Center – REC North Macedonia Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Eco – Logic и Center for Environmental Democracy – Florozon Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија и Embassy of Switzerland in North Macedonia преку програмата Цивика мобилитас #CivicaMobilitas.
     
    Содржината на оваа видео е единствена одговорност на партнерите во проектот и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија #CHinMK, Цивика мобилитас #CivicaMobilitas, или организациите што ја спроведуваат.

  • Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери

    Програми Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери Кампот Михелштат во Германија беше домаќин на Европскиот младински камп, кој собра 135 учесници од 15 земји. По долго патување, а за некои и пристигнување во Михелштат низ серија на предизвикувачки услови, младите и нивните лидери се обединија околу заедничката тема: “Growing together – rooted in values – rising as leaders“, односно „Растеме заедно – вкоренети во вредностите – се издигнуваме како лидери“. Кампот понуди динамична програма исполнета со различни курсеви, интерактивни работилници и можности за размена на знаења и искуства. Курсевите беа задолжителниот дел и опфаќаа повеќе теми поврзани со менталното здравје, лидерството, активности на отворено поврзани со изградба на куќарки на дрва, обработка на темата “Do no harm” како методологија против било каков вид на насилство, односи со јавност, техники за раскажување приказни, театарски пристап во работата со млади и дигитално образование. Младите учесници и младинските работници активно придонесуваа со сопствените идеи, практики и перспективи, создавајќи простор во кој сите можеа да учат едни од други. Во фокусот беше заедничкото учење за иднината на младинската работа, како и развивањето лидерски способности засновани на вредности, соработка и меѓународно разбирање. Покрај едукативниот дел, програмата беше збогатена со многу креативни и забавни активности. Учесниците имаа можност да бидат дел од интернационален музички бенд, да создаваат уметност низ различни работилници за рачни изработки, цртање и сликање, работилници за дизајнирање восочни свеќи како и склопување и дизајнирање на куќарки за мали птици, да учествуваат во работилници за пеење (ten sing), да посетуваат сесии за релаксација и да учествуваат во спортски активности на терените на кампот во Михелштат. Дури и високите температури не ги спречија учесниците да учествуваат на сите овие настани, но и да уживаат во посетата на локалниот базен. За учесниците, покрај овие обврски, вклучена беше и прошетка до адреналински парк и возење на мал, планински ролеркостер, како и патување со брод по реката Мајна до блискиот град Милтенберг. Од Македонија имаше вкупно 7 претставници. Во изминатите четири години, овој камп прерасна во важно место за средба на европското ИМКА движење. Тој не претставува само меѓународен собир, туку простор каде што младите градат пријателства, споделуваат искуства и се инспирираат стекнатото знаење да го пренесат во своите земји и локални организации. Овој камп служи за сплотување на младинските работници низ камповите во Европа и е особено значаен за нашата земја од аспект на тоа што нуди споделување на искуства поврзани со камп културата која што ИМКА во Битола и во Македонија неуморно се труди да ја издигне на едно повисоко и препознатливо ниво за сите наши локални учесници, волонтери и поширока публика. * Пред да дојдам на кампот во Михелштат немав некои преголеми очекувања. Се надевав дека ќе запознаам нови луѓе, ќе стекнам пријатели и ќе разменам мислења со млади од различни земји. На крајот, сето тоа се исполни, па дури и ги надмина моите очекувања. Најинтересен и највпечатлив дел за мене беше курсот за лидерски вештини. Таму научив многу корисни работи за комуникацијата, тимската работа и начинот на кој еден лидер може позитивно да влијае на другите. Сигурно ќе ги применам овие знаења и во мојата заедница. За време на кампот стекнав поголема самодоверба во споделувањето на моите мислења и научив како подобро да ги разбирам и почитувам луѓето околу мене. Ова искуство ми помогна да пораснам како личност и да станам поотворен кон нови идеи и перспективи. Дефинитивно би го препорачал Михелштат кампот на секој млад човек кој сака да стекне нови искуства, да создаде меѓународни пријателства и да научи нешто корисно и вредно за својата иднина. Никола Гелов Кога првпат слушнав за кампот во Михелштат, сè ми дојде многу неочекувано. Бев пресреќна кога дознав дека и моите другарки добија можност да учествуваат, бидејќи знаев дека заедно ќе доживееме едно незаборавно искуство. Секој ден на кампот ми беше интересен на свој начин. Имав можност да научам многу нови работи и да запознаам луѓе од различни средини. Особено ми се допадна курсот по пеење. Таму научив дека не треба да се плашиме да пробаме нешто ново. Ако никогаш не се обидеме, нема да знаеме што можеме да постигнеме. Секој човек има свој талент и свој начин на изразување, а токму тоа нè прави посебни. Едно од највозбудливите искуства за мене беше активноста во Tree House. Искрено, пред да дојдам на кампот мислев дека тоа не е нешто што би го направила во мојот град. Но, овде решив да излезам од мојата зона на удобност и да пробам нешто ново. На крајот, многу се забавував и бев горда на себе што се осмелив да учествувам. Од курсот по пеење научив и една важна животна лекција: дека не треба да ги осудуваме другите. Секој може да направи нешто на свој начин и тоа не го прави помалку вреден. Наместо да критикуваме, треба да ги прифатиме и почитуваме разликите меѓу луѓето. Кампот ме научи да се дружам со сите, да бидам поотворена и да не донесувам брзи заклучоци за другите. Сфатив дека секој човек има своја приказна и дека сите заслужуваат почит, разбирање и поддршка. Најважната порака што ќе ја понесам со себе е дека треба да бидеме храбри и да не се плашиме од нови предизвици. Нема глупави прашања и нема неуспеси кога учиме нешто ново. Секое искуство е можност да пораснеме и да станеме подобра верзија од себе. Дефинитивно би им го препорачала Михелштат кампот на сите млади кои имаат можност да учествуваат. Пријателствата, чувството дека сте дел од едно големо семејство, новите искуства и сè што се учи таму се нешта што тешко можат да се доживеат на друго место. Тоа е искуство кое засекогаш останува во сеќавање. Јована Кирјаковска   Бидејќи и претходно имав учествувано на два меѓународни кампа надвор од Македонија, дојдов во Михелштат со високи очекувања и чувство на возбуда. Од моите претходни искуства знаев дека ме очекува нешто посебно, а кампот ги надмина сите мои очекувања. Она што најмногу ми се допадна беше разновидноста на курсевите и работилниците. Тие создадоа можност сите учесници да се запознаат подобро, да се дружат и да учат едни од други.

  • ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби

    ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби На 27 јуни 2026 година, Кирил Михајлов, командир на Доброволното противпожарно друштво Свети Николе, учествуваше на панел-дискусија во Скопје посветена на противпожарната заштита и подготвеноста за вонредни состојби. Во рамки на дискусијата беа разгледани дел од клучните предизвици со кои се соочуваат противпожарните…

  • Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE

    Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE Доброволното противпожарно друштво Свети Николе продолжува да придонесува кон целите на проектот ENSURE преку своето директно учество во сложени интервенции на шумски пожари во Северна Македонија. За време на големиот пожар во Општина Македонски Брод, тимот на ДПД Свети Николе беше ангажиран како…

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор