МОТ усвои прва меѓународна конвенција за достоинствена работа во платформската економија

Меѓународната организација на трудот (МОТ) ја усвои Конвенцијата бр. 193 за достоинствена работа во платформската економија, првиот меѓународен трудов стандард посветен на работата преку дигитални платформи. Конвенцијата беше усвоена на 12 јуни 2026 година, на 114-тата сесија на Меѓународната конференција на трудот во Женева. Новата Конвенција одговара на брзите промени што дигитализацијата ги носи на пазарот на труд и воспоставува рамка за заштита на лицата кои работат преку дигитални платформи, без разлика дали работата се извршува онлајн или на конкретна локација и без оглед на нивниот работен статус. Таа ги опфаќа работниците и во формалната и во неформалната економија.

Конвенцијата предвидува заштита на основните права од работен однос, вклучувајќи слобода на здружување и колективно договарање, елиминирање на дискриминацијата, безбедни и здрави услови за работа и заштита од насилство и вознемирување, вклучително и насилство и вознемирување преку интернет или од клиенти и корисници на услугите.

Посебно значајни се одредбите што се однесуваат на правично и навремено плаќање, пристап до социјална сигурност и правилно утврдување на работниот статус. За работниците кои се во работен однос, Конвенцијата предвидува надоместокот да не биде понизок од применливата законска или договорена минимална плата, како и надоместување на трошоците направени при извршувањето на работата.

Значаен исчекор претставува и регулирањето на алгоритамското управување со работата. Дигиталните платформи треба да ги информираат работниците кога автоматизирани системи и алгоритми се користат за следење, оценување или донесување одлуки поврзани со нивната работа. Работниците треба да имаат можност да добијат објаснување за важни одлуки што негативно влијаат врз нивната работа, како и преиспитување на одлуки за неплаќање, суспендирање или деактивирање на нивната сметка. Конвенцијата бара и соодветно човечко учество во ваквите процеси.

Конвенцијата предвидува и заштита на личните податоци и приватноста, пристап до механизми за решавање спорови и правна заштита, како и заштита на мигрантите и бегалците кои работат преку дигитални платформи.

Со усвојувањето на Конвенцијата бр. 193, МОТ поставува меѓународна основа за тоа технолошките промени и новите модели на работа да не се развиваат на сметка на работничките и социјалните права. Конвенцијата ќе биде правно обврзувачка за државите што ќе ја ратификуваат; таа ќе стапи во сила 12 месеци по регистрацијата на ратификациите на две држави членки.

Прочитајте ја Конвенцијата бр. 193 за достоинствена работа во платформската економија