Rec 5

Започнување со еднодневни работилници со ученици во Биотехнолошката лабораторија

Во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“ спроведуван од Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија во партнерство со Еко Логик и Флорозон Центар за еколошка демократија започнавме со одржување на еднодневните Работилници на тема „ Техники за трансформација на биоотпадот ” со основните училишта од Скопје. На 26 ноември и 28 ноември се одржаа 2 работилници со основните училишта ООУ “Димо Хаџи Димов” од Општина Карпош и ООУ “Св. Климент Охридски” од Кисела Вода.

Главната цел на овие работилници е да се подигне свеста на младите дека сите ние придонесуваме за заштита на животната средина и да ги научиме што значи циркуларна економија преку реупотребата на био отпад. Преку нив сакаме да го доближиме концептот на циркуларна економија како начин за остварување на одржлив развој, преку едноставни техники на учење и примена на знаења во пракса, со што ќе придонесат за создавање на идни активни граѓани, образувани во областа на одржливиот развој и циркуларната економија, со цел да остварат придобивки во средината во којашто живеат, творат и се развиваат.

Општата цел на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“ спроведуван од Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија во партнерство со Еко Логик и Флорозон Центар за еколошка демократија е стекнување на практични знаења за одржливо управување со органски отпад од страна на ученици од училиштата во Општина Карпош, Кисела Вода и Ѓорче Петров, како и од страна на пошироката јавност од Скопскиот плански регион, со цел постигнување на циркуларна економија и остварување на придобивки за одржлив развој.  Проектот е поддржан од Владата на Швајцарија и Амбасадата на Швајцарија во Македонија Embassy of Switzerland in North Macedonia преку Цивика мобилитас Civica Mobilitas.

На почетокот на развивање на проектната идеа пристапивме кон 3 Општини Карпош,

Ѓорче Петров и Кисела Вода за да добиеме поддршка за реализација на активностите од проектот. Сите три Општини се согласија да ни бидат партнери и ни ја дадоа нивната подршка, затоа учениците доаѓаат од основните училишта во овие Општини.

Работиме со групи со ученици мешани од различни одделенија, а со тоа и различна возраст и предзнаења, првичните реакции беа многу разновидни. Голем дел од учениците за прв пат се среќаваа со ваков тип на настава па нормално е на почеток да беа малку срамежливи и по малку скептични. Меѓутоа, како се одвиваа активностите за време на работилниците, најголемиот дел од нив се вклопуваат во работната атмосфера и им беше интересно да бидат „мали научници“.Интересни им беа споредбите на она што се работи во лабораториски услови со тоа што знаат дека се случува во природата или пак она што го гледаат во секојдневниот живот. Со тоа, не само што учат нови работи, туку и ги поврзуваат нивните знаења и согледувања со она што е тема на работилниците, односно, преработката на биоотпад и заштедата на природни суровини.

Особено се интересни реакциите на учениците во моментот кога успешно ќе го завршат експериментот и ќе можат со сопствени очи да го видат резултатот од она што го работеле. Тие реакции се разновидни, некои се восхитуваат, некои се радуваат а пак некои фотографираат со телефоните.

Веројатно најголемиот предизвик за време на работилниците за учениците е недостатокот на предзнаења кај некои од нив. Тоа пред сѐ се должи на тоа што голем дел од учениците кои учествуват на нашите работилници се од 7-мо одделение, па сеуште на училиште немаат учено за одреден дел од работите како основа на она што го работиме. Секако, овој предизвик нашите едукатори го решаваат така што нивото на материјата која се работи се прилагодува на присутните ученици.

На работилниците не учат само учениците туку и ние и едукаторите! Стекнатите знаења  од овие работилници ќе  ги искористиме за да се подобри процесот на едукација. Кога се работи со деца, свежи идеи и нови моменти никогаш не недостигаат. Дури и со релативно мал број на работилници одржани во однос на вкупниот планиран број, може да се забележи дека постигнуваме сѐ подобри резултати во експериментите, повеќе ангажирани ученици но и подобрување од наша страна. Тоа значи дека учиме и напредуваме. Овие стекнати знаења ќе ни помогнат да станеме уште подобри во ова поле, да организираме уште повеќе вакви настани и да опфатиме што е можно повеќе деца со вон-училишна едукација која ќе придонесе до создавање на генерации кои ќе имаат висока свест за потребата од зачувувањето и заштитувањето на животната средина.

#CivicaMobilitas, #CHinMK,  Цивика мобилитас   (civicamobilitas.mk)

Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Здружение Центар за ресурси во животната средина (РЕЦ)

Продолжи со читање

  • Елаборат за четириесетите – XL Средби на извидници Велес 2026

    Почитувани извидници, извидничкиот одред “Димитар Влахов” од Велес одбележувајќи ја седмата деценија на постоење на извидништвото во Велес и Денот на Државноста на Македонија, Ве поканува на традиционалните XL Средби на извидници 2026. Во периодот од 1975 до 2026 година, успевaме да организираме четириесет Средби на извидници од кои последните…

  • Ново регионално партнерство: Здружението започнува проект поддржан од Western Balkans Fund и Европската Унија

     Со голема чест и задоволство споделуваме дека Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености е добитник на грант од Фондот за Западен Балкан (Western Balkans Fund), кофинансиран од Европската Унија! На 24 и 25 јуни 2026 година во Тирана, Албанија, присуствувавме на дводневната партнерска работилница и свечената церемонија…

  • Успешно реализирана XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026“

    Иако регатата се одвива по 26-ти пат, ова е трета година во која пловидбата заврши во Солун, идентично како онаа на велешките трговци во минатото. Чамците растоварени, пловењето успешно завршено, се сумираат впечатоците од Вардарска регата „Гемиџии“ која по 26-ти пат ја оживеа традицијата и патшествието на велешките трговци во…

  • Од отпад до производ: Како био-отпадот станува дел од нашето секојдневие

    Био-отпадот претставува органски отпад кој потекнува од домаќинствата, пазарите, градините и прехранбената индустрија. Во оваа категорија спаѓаат остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе, лушпи од јајца, лисја и трева.
    Иако најчесто се третира како отпад, био-отпадот претставува вреден ресурс. Во контекст на циркуларната економија, тој се користи како суровина за создавање нови материјали, енергија и производи што повторно се враќаат во економскиот циклус.

    https://unsplash.com/photos/person-holding-eco-not-ego-signage-_kB9NKpErH4
    Во традиционалниот модел, био-отпадот најчесто завршува на депонии, каде што при разградување без кислород се создава метан – силен стакленички гас кој придонесува за климатските промени. Во циркуларниот пристап, истиот отпад се третира како ресурс и се трансформира во компост, биоматеријали, природни ѓубрива и иновативни производи. На овој начин се намалува количината на отпад, се намалуваат емисиите и се поттикнува развој на зелени технологии и локални бизниси.
    Овој пристап е тесно поврзан со пораката „Eco, not ego“, која потсетува дека одржливите избори ја ставаат еколошката одговорност пред краткорочната индивидуална удобност. Со тоа, био-отпадот се гледа не како проблем, туку како почеток на нов циклус на вредност, обновување и одржлив развој.

    Примери на продукти изработени од био-отпад

    Биопластика и дизајн-предмети од талог од кафе – Coffeefrom (Италија): Италијанскиот стартап Coffeefrom го претвора искористениот талог од кафе во биопластика и композитни материјали кои се користат за дизајнерски производи, пакување и индустриска примена, покажувајќи дека дури и секојдневниот отпад може да добие нова вредност.

    (Извор: EU-Startups, август 2025 – eu-startups.com | Renewable Matter – renewablematter.eu)

    Биоразградливо пакување од мицелиум и земјоделски отпад – Grown.bio (Холандија): Компанијата Grown.bio користи мицелиум и земјоделски отпад за производство на целосно биоразградливи пакувања и изолациски материјали кои нудат одржлива алтернатива на пластиката и стиропорот.

    (Извор: European Circular Economy Stakeholder Platform – circulareconomy.europa.eu | Saladplate, октомври 2025 – saladplate.com)

    Еко-кожа од манго отпад – Fruitleather Rotterdam (Холандија): Fruitleather Rotterdam го рециклира отпадот од манго што не ги исполнува пазарните стандарди и го претвора во издржлив вегански материјал кој се користи за изработка на чанти, паричници и други модни производи.

    (Извор: Plant Based News, мај 2025 – plantbasednews.org | Nature Biotechnology, 2025 – nature.com)

    Фото:https://unsplash.com/photos/a-pile-of-garbage-sitting-on-top-of-a-grass-covered-field-pprCuLQopHw
    Овие примери покажуваат дека отпадот не мора да биде проблем кој треба да се отстрани. Со соодветна креативност, технологија и визија, тој може да стане вреден ресурс кој создава нови производи, нови работни места и помало влијание врз природата.
    Циркуларната економија нè учи дека секој материјал има потенцијал за нов живот. Наместо да гледаме на био-отпадот како нешто без вредност, можеме да го препознаеме како можност за иновации и одржлив развој. Токму во оваа промена на перспективата лежи клучот кон поодржлива иднина.
     
    Оваа статија е подготвена во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    Содржината на оваа статија е единствена одговорност на Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.
    Автори: Јасмина Петровска, Еко Логик и Ана Серафимова, Еко Логик

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор