1.png

Вмрежени граѓански организации за успешни граѓански иницијативи

На 2 и 3 јуни 2025 година, во организација на Граѓанскиот Ресурсен Центар (ГРЦ), се одржа средба за вмрежување на грантистите и партнерите на акциските грантови за локални иницијативи.

Главната цел на средбата беше да се зајакне капацитетот на граѓанските организации за застапување, особено преку нивно вмрежување, започнување на заеднички иницијативи за застапување и зголемување на видливоста на нивните активности за важни општествени прашања. Во текот на средбата, претставниците на 28 организации разменија искуства, предизвици и успеси во нивната работа на терен, дискутираа за нивните тековни иницијативи, предизвиците со кои се соочуваат и начините за ефикасно застапување на приоритетите на заедницата.

2

Меѓу презентираните иницијативи беше посочена и иницијативата за заживување на младинските форуми и совети во општините. Во дискусијата беше истакнато дека иако во дел од општините формално постојат младински совети и центри, нивната функционалност е ограничена. Претставници на организации кои работат со млади апелираа за институционална поддршка и стимулација на младинското учество, вклучувајќи и позитивни примери на распишани повици за младински центри.

Магдалена Здравевска од Здружението за локален развој Локал Акт од Македонски Брод го сподели искуството со иницијативата за запирање на изградба на фабрика за рециклажа на литиумски батерии во еколошки чист регион. „Не можам со сигурност да тврдам дека изградбата е прекината поради нас, но знам дека имавме влијание“, истакна таа.

Златко Талевски, регионален експерт за граѓанско општество од Пелагонискиот регион, им презентираше на присутните различни форми на граѓанско учество: од поднесување претставки и предлози, преку форуми во заедницата, до директни контакти со претставници на локалната власт. Тој потенцираше дека правото на слободен пристап до информации е еден од најважните механизми што стои на располагање на секој граѓанин. Во рамки на дискусијата, беше споделено и искуство од терен, каде што претставници на граѓански совети наидуваат на потешкотии во остварување на нивните надлежности, како и примери за демотивација на граѓаните да учествуваат во донесувањето одлуки, особено кога институциите не ги почитуваат нивните барања.

3

„Работата во граѓанскиот сектор сама по себе носи предизвици, но да се делува од внатрешноста на Македонија е уште попредизвикувачно – пред сè поради ограничен логистички пристап, недоволни ресурси и други пречки. Сепак, Граѓанскиот ресурсен центар значително ја олеснува оваа состојба. Тој претставува вистински пример за место каде што се собираат и секојдневно се споделуваат корисни информации со сите организации, со што ни овозможува навремено информирање и вмрежување. Покрај тоа, ГРЦ нуди менторска поддршка и обуки во различни области, што претставува значителна поддршка за организациите.“ изјави Светлана Петковска од Организација на жени Битола.

Анита Гаговска, регионален експерт од Југозападниот регион, одржа сесија за онлајн алатки за застапување и дигитални кампањи, каде се презентираа платформи за петиции, алатки за сторителинг, како и можности за користење на вештачка интелигенција во креирање мултимедијални содржини. Особено внимание беше посветено на постапката за креирање спонзорирани објави на социјалните медиуми. Таа подвлече дека е клучно иницијативите да се базираат на податоци, анкети и конкретни резултати. Учесниците ја истакнаа важноста од техничка поддршка и споделување искуства, при што ГРЦ беше посочен како достапен ресурс за менторска поддршка.

Вториот ден беше посветен на практична работа со алатката за промовирање и поддршка на иницијативи за застапување на ГРЦ. Организациите имаа можност да ги внесат своите иницијативи и да дискутираат за можностите за соработка и заемна поддршка. Презентирани беа разработените иницијативи за застапување кои што се главно иницирани преку субгрантовите добиени во рамките на проектот „ЕУ поддршка за Граѓанскиот ресурсен центар – фаза 2”.

Средбата заврши со порака дека вистинската промена започнува со граѓанска иницијатива и дека преку заедничко работење, поддршка и јасни механизми за застапување, гласот на заедницата може да биде чуен.

Средбата беше организирана во рамки на проектот „ЕУ поддршка за Граѓанскиот ресурсен центар – фаза 2“, финансиран од Европската Унија, а спроведуван од Националната фондација за развој на граѓанско општество Граѓански ресурсен центар, Македонскиот центар за меѓународна соработка (МЦМС), Медиа плус, Штип и Асоцијација за демократски иницијативи – АДИ, Гостивар.


Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Македонски центар за меѓународна соработка

Продолжи со читање

  • Елаборат за четириесетите – XL Средби на извидници Велес 2026

    Почитувани извидници, извидничкиот одред “Димитар Влахов” од Велес одбележувајќи ја седмата деценија на постоење на извидништвото во Велес и Денот на Државноста на Македонија, Ве поканува на традиционалните XL Средби на извидници 2026. Во периодот од 1975 до 2026 година, успевaме да организираме четириесет Средби на извидници од кои последните…

  • Ново регионално партнерство: Здружението започнува проект поддржан од Western Balkans Fund и Европската Унија

     Со голема чест и задоволство споделуваме дека Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености е добитник на грант од Фондот за Западен Балкан (Western Balkans Fund), кофинансиран од Европската Унија! На 24 и 25 јуни 2026 година во Тирана, Албанија, присуствувавме на дводневната партнерска работилница и свечената церемонија…

  • Успешно реализирана XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026“

    Иако регатата се одвива по 26-ти пат, ова е трета година во која пловидбата заврши во Солун, идентично како онаа на велешките трговци во минатото. Чамците растоварени, пловењето успешно завршено, се сумираат впечатоците од Вардарска регата „Гемиџии“ која по 26-ти пат ја оживеа традицијата и патшествието на велешките трговци во…

  • Од отпад до производ: Како био-отпадот станува дел од нашето секојдневие

    Био-отпадот претставува органски отпад кој потекнува од домаќинствата, пазарите, градините и прехранбената индустрија. Во оваа категорија спаѓаат остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе, лушпи од јајца, лисја и трева.
    Иако најчесто се третира како отпад, био-отпадот претставува вреден ресурс. Во контекст на циркуларната економија, тој се користи како суровина за создавање нови материјали, енергија и производи што повторно се враќаат во економскиот циклус.

    https://unsplash.com/photos/person-holding-eco-not-ego-signage-_kB9NKpErH4
    Во традиционалниот модел, био-отпадот најчесто завршува на депонии, каде што при разградување без кислород се создава метан – силен стакленички гас кој придонесува за климатските промени. Во циркуларниот пристап, истиот отпад се третира како ресурс и се трансформира во компост, биоматеријали, природни ѓубрива и иновативни производи. На овој начин се намалува количината на отпад, се намалуваат емисиите и се поттикнува развој на зелени технологии и локални бизниси.
    Овој пристап е тесно поврзан со пораката „Eco, not ego“, која потсетува дека одржливите избори ја ставаат еколошката одговорност пред краткорочната индивидуална удобност. Со тоа, био-отпадот се гледа не како проблем, туку како почеток на нов циклус на вредност, обновување и одржлив развој.

    Примери на продукти изработени од био-отпад

    Биопластика и дизајн-предмети од талог од кафе – Coffeefrom (Италија): Италијанскиот стартап Coffeefrom го претвора искористениот талог од кафе во биопластика и композитни материјали кои се користат за дизајнерски производи, пакување и индустриска примена, покажувајќи дека дури и секојдневниот отпад може да добие нова вредност.

    (Извор: EU-Startups, август 2025 – eu-startups.com | Renewable Matter – renewablematter.eu)

    Биоразградливо пакување од мицелиум и земјоделски отпад – Grown.bio (Холандија): Компанијата Grown.bio користи мицелиум и земјоделски отпад за производство на целосно биоразградливи пакувања и изолациски материјали кои нудат одржлива алтернатива на пластиката и стиропорот.

    (Извор: European Circular Economy Stakeholder Platform – circulareconomy.europa.eu | Saladplate, октомври 2025 – saladplate.com)

    Еко-кожа од манго отпад – Fruitleather Rotterdam (Холандија): Fruitleather Rotterdam го рециклира отпадот од манго што не ги исполнува пазарните стандарди и го претвора во издржлив вегански материјал кој се користи за изработка на чанти, паричници и други модни производи.

    (Извор: Plant Based News, мај 2025 – plantbasednews.org | Nature Biotechnology, 2025 – nature.com)

    Фото:https://unsplash.com/photos/a-pile-of-garbage-sitting-on-top-of-a-grass-covered-field-pprCuLQopHw
    Овие примери покажуваат дека отпадот не мора да биде проблем кој треба да се отстрани. Со соодветна креативност, технологија и визија, тој може да стане вреден ресурс кој создава нови производи, нови работни места и помало влијание врз природата.
    Циркуларната економија нè учи дека секој материјал има потенцијал за нов живот. Наместо да гледаме на био-отпадот како нешто без вредност, можеме да го препознаеме како можност за иновации и одржлив развој. Токму во оваа промена на перспективата лежи клучот кон поодржлива иднина.
     
    Оваа статија е подготвена во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    Содржината на оваа статија е единствена одговорност на Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.
    Автори: Јасмина Петровска, Еко Логик и Ана Серафимова, Еко Логик

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор