Вмрежени граѓански организации за успешни граѓански иницијативи

На 2 и 3 јуни 2025 година, во организација на Граѓанскиот Ресурсен Центар (ГРЦ), се одржа средба за вмрежување на грантистите и партнерите на акциските грантови за локални иницијативи.

Главната цел на средбата беше да се зајакне капацитетот на граѓанските организации за застапување, особено преку нивно вмрежување, започнување на заеднички иницијативи за застапување и зголемување на видливоста на нивните активности за важни општествени прашања. Во текот на средбата, претставниците на 28 организации разменија искуства, предизвици и успеси во нивната работа на терен, дискутираа за нивните тековни иницијативи, предизвиците со кои се соочуваат и начините за ефикасно застапување на приоритетите на заедницата.

Меѓу презентираните иницијативи беше посочена и иницијативата за заживување на младинските форуми и совети во општините. Во дискусијата беше истакнато дека иако во дел од општините формално постојат младински совети и центри, нивната функционалност е ограничена. Претставници на организации кои работат со млади апелираа за институционална поддршка и стимулација на младинското учество, вклучувајќи и позитивни примери на распишани повици за младински центри.

Магдалена Здравевска од Здружението за локален развој Локал Акт од Македонски Брод го сподели искуството со иницијативата за запирање на изградба на фабрика за рециклажа на литиумски батерии во еколошки чист регион. „Не можам со сигурност да тврдам дека изградбата е прекината поради нас, но знам дека имавме влијание“, истакна таа.

Златко Талевски, регионален експерт за граѓанско општество од Пелагонискиот регион, им презентираше на присутните различни форми на граѓанско учество: од поднесување претставки и предлози, преку форуми во заедницата, до директни контакти со претставници на локалната власт. Тој потенцираше дека правото на слободен пристап до информации е еден од најважните механизми што стои на располагање на секој граѓанин. Во рамки на дискусијата, беше споделено и искуство од терен, каде што претставници на граѓански совети наидуваат на потешкотии во остварување на нивните надлежности, како и примери за демотивација на граѓаните да учествуваат во донесувањето одлуки, особено кога институциите не ги почитуваат нивните барања.

„Работата во граѓанскиот сектор сама по себе носи предизвици, но да се делува од внатрешноста на Македонија е уште попредизвикувачно – пред сè поради ограничен логистички пристап, недоволни ресурси и други пречки. Сепак, Граѓанскиот ресурсен центар значително ја олеснува оваа состојба. Тој претставува вистински пример за место каде што се собираат и секојдневно се споделуваат корисни информации со сите организации, со што ни овозможува навремено информирање и вмрежување. Покрај тоа, ГРЦ нуди менторска поддршка и обуки во различни области, што претставува значителна поддршка за организациите.“ изјави Светлана Петковска од Организација на жени Битола.

Анита Гаговска, регионален експерт од Југозападниот регион, одржа сесија за онлајн алатки за застапување и дигитални кампањи, каде се презентираа платформи за петиции, алатки за сторителинг, како и можности за користење на вештачка интелигенција во креирање мултимедијални содржини. Особено внимание беше посветено на постапката за креирање спонзорирани објави на социјалните медиуми. Таа подвлече дека е клучно иницијативите да се базираат на податоци, анкети и конкретни резултати. Учесниците ја истакнаа важноста од техничка поддршка и споделување искуства, при што ГРЦ беше посочен како достапен ресурс за менторска поддршка.

Вториот ден беше посветен на практична работа со алатката за промовирање и поддршка на иницијативи за застапување на ГРЦ. Организациите имаа можност да ги внесат своите иницијативи и да дискутираат за можностите за соработка и заемна поддршка. Презентирани беа разработените иницијативи за застапување кои што се главно иницирани преку субгрантовите добиени во рамките на проектот „ЕУ поддршка за Граѓанскиот ресурсен центар – фаза 2”.

Средбата заврши со порака дека вистинската промена започнува со граѓанска иницијатива и дека преку заедничко работење, поддршка и јасни механизми за застапување, гласот на заедницата може да биде чуен.

Средбата беше организирана во рамки на проектот „ЕУ поддршка за Граѓанскиот ресурсен центар – фаза 2“, финансиран од Европската Унија, а спроведуван од Националната фондација за развој на граѓанско општество Граѓански ресурсен центар, Македонскиот центар за меѓународна соработка (МЦМС), Медиа плус, Штип и Асоцијација за демократски иницијативи – АДИ, Гостивар.