[Aggregator] Downloaded image for imported item #47597

Судот утврди дискриминација врз индивидуалните земјоделки во пристапот до права од здравствено осигурување

ОдЗдружение ХЕЛСИНШКИ КОМИТЕТ ЗА ЧОВЕКОВИ ПРАВА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА Скопје

Основниот граѓански суд донесе пресуда со која утврди индиректна, продолжена и интерсекциска дискриминација врз индивидуалните земјоделки во остварување на правото од областа на здравствено осигурување-право на надомест на плата за време на отсуство од работа поради бременост, раѓање и мајчинство и право на надоместок на плата за време на привремена спреченост за работа поради болест и повреда преку Законот  за здравствено осигурување. Со Пресудата се задолжуваат тужените Република Северна Македонија – Влада на Република Северна Македонија Скопје и Министерството за здравство да иницираат измени и дополнувања на Законот за здравствено осигурување.

Основниот граѓански суд ја донесе оваа пресуда откако Хелсиншкиот комитет за човекови права и Комисијата за спречување и заштита од дискриминација поднесоа тужба за заштита од дискриминација – actio popularis преку Адвокатското друштво „Зефиќ Јакимовска и партнери“ како дел од проектот „Еднаквост сега – Зајакнување на маргинализираните заедници за социјална инклузија и недискриминација“, финансиски поддржан од владата на Швајцарија, преку Цивика мобилитас, со грантови за граѓански ангажман.

Судот утврдил дека индивидуланите земјоделки иако се вклучени во системот на задолжително здравствен осигурување и имаат својство на осигуреници, не уживаат еднаков пристап до правата што произлегуваат од системот. Следствено, на законска конструкција постои навидум неутрално правило кое ги признава индивидуалните земјоделки како осигуреници, нo фактички ги исклучува од пристапот до клучни парични надоместоци од системот за здравствено осигурување. Иако индивдуалните земјоделци/ки плаќаат пониска основица при пресметување на придонесите не се менува фактот што тие се реални обврзници во системот на социјално осигурување.

Во постапката беше земено предвид и мислењето на Комисија за спречување и заштита од дискриминација, арх бр.08-119/3 од 03.03.2023 година во кое се утврдува дека постојната законска рамка доведува до нееднаков третман на индивидуалните земјоделки во однос на останатите осигурени лица. Комисијата укажа дека исклучувањето на оваа категорија жени од правото на надоместок за време на бременост, раѓање и мајчинство, како и при привремена спреченост за работа, претставува форма на индиректна дискриминација и повика на итни законски измени со цел обезбедување еднаков пристап до правата од здравственото осигурување.

Проблемот има изразена социјална димензија. Како што беше истакнато во постапката, овие жени често се принудени да продолжат со работа и во период на бременост или болест, бидејќи отсуството од работа директно значи губење на приходи. Ваквата состојба создава циклус на ранливост, во кој недостатокот на институционална поддршка дополнително ја продлабочува нивната маргинализација. Дополнително, ваквите последици се во спротивност со принципите на заштита на мајчинството и родовата еднаквост, кои претставуваат суштински вредности во современите демократски општества.

Судот препозна дека станува збор за системски проблем кој произлегува од законската рамка, а не од индивидуални случаи и дека постојните решенија не обезбедуваат еднаков третман за сите категории осигурени лица. Дополнително смета дека постоењето на посебни програми за финансиска поддршка како мерка може да имаат позитивно влијание, не претставуваат системко законско решение и не обезбедуваат еднаков и стабилен пристап до правата. Оттука, потребата од суштински законски измени е неопходна за да се овозможи вистински пристап до правата кои формално им припаѓаат на индивидуалните земјоделки.

Мислењата кои се изразени овде не нужно ги одразуваат ставовите на Швајцарската влада, Цивика мобилитас или организациите што ja спроведуваат.

The post Судот утврди дискриминација врз индивидуалните земјоделки во пристапот до права од здравствено осигурување appeared first on Хелсиншки комитет за човекови права.

Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Хелсиншки комитет за човекови права

Продолжи со читање

  • Нова публикација: „Граѓанскиот сектор во бројки 2025“

    МЦМС ја објави публикацијата „Граѓанскиот сектор во бројки 2025“, финансиска, економска и општествена анализа на топ 100 граѓански организации според приходи во 2025 година. Анализата ги вкрстува завршните сметки за 2023, 2024 и 2025 година со податоците од регистарот на активни граѓански организации, и на едно место дава слика за големината, географијата, растот и ранливостите на организираното граѓанско општество во земјата.

  • Реализирани 40 (XL) Средби на извидници – Велес 2026

    По повод 8ми Септември Денот на државноста на Република Македонија, а остварувајќи ја својата програма за работа извидничкиот одред “Димитар Влахов“ – Велес, ги организираше 40 (XL) Средби на извидници – Велес 2026  кој се одржаа во периодот од 4 до 6.9.2026 год. во извидничкиот центар Голозинци во истоименото село….

  • 74 години – Извиднички одред “Димитар Влахов“

    Во далечната 1948 година со Законот за предвојничка обука во рамките на Гимназијата “Кочо Рацин” во Велес започнуваат да се формираат првите одделенија кои што работат активности слични на нашите, извидничките. Тие одделенија се до 1952 година работат како неформални групи за да на денешен ден 8 септември во учебната…

  • Покана – Јавна расправа за Законот за донации и спонзорства во јавните дејности, хотел Холидеј Ин, Скопје 21.09.2026 г.

    Почитувани, Секоја година, речиси половина од граѓаните и компаниите придонесуваат преку донации, а за голем дел од бизнис секторот даночните поттикнувања претставуваат важен мотив за вложување во заедницата.  За овој голем потенцијал целосно да се

  • Дигиталното насилство не чека, а сега имате алатка да реагирате

    Зад секој екран, во секоја приватна порака или групен чет, може да се крие тишина исполнета со страв, срам и болка. Дигиталното родово базирано насилство не е само „онлајн проблем“ – тоа е реалност што ја погодува секоја четврта млада жена во Македонија, а само 5% од нив имаат храброст да пријават. Останатите молчат, најчесто […]

  • ИМКА Македонија ја најавува програмата Leaders-in-Training – LiT 2026–2027

    Вклучи се ИМКА Македонија ја најавува програмата Leaders-in-Training – LiT 2026–2027 ИМКА Македонија ја најавува новата програма Leaders-in-Training – LiT, која им овозможува на младите на возраст од 15 до 18 години да се развиваат како самоуверени, одговорни и активни лидери. Програмата се реализира во текот на учебната година и комбинира месечни работилници за лидерство со тимска работа, активности во заедницата, авантури на отворено, менторство и рефлексија. Leaders-in-Training – LiT е наменета за поранешни учесници на летните кампови на ИМКА, нивни пријатели, како и за сите други млади кои се заинтересирани да го развиваат својот лидерски потенцијал. Оваа година едната група ќе се реализира во Битола, а другата на релација Куманово–Штип. Учиме преку искуство Од септември до мај, учесниците ќе се среќаваат една сабота во месецот. Секоја средба комбинира практична лекција за лидерство, активности за градење тим и забавен предизвик, при што ќе се обработуваат теми како развој на позитивен начин на размислување, комуникација, емоционална интелигенција, поставување цели и развивање лидерски вештини за работа во камп. Средбите ќе се одржуваат на македонски и англиски јазик. Освен што ќе учат за лидерството, учесниците ќе имаат можност да ги применат стекнатите знаења и вештини преку практични активности во текот на есента и пролетта. Волонтерски активности: Учесниците ќе работат заедно за да придонесат позитивно во својата локална заедница, истовремено откривајќи како лидерството и волонтерството одат рака под рака. Авантуристички активности: Учесниците ќе се вклучат во активности на отворено кои ќе ги поттикнат да соработуваат, да решаваат проблеми, да развиваат истрајност и да размислуваат за својот лидерски развој. Програмски активности Септември 2026 — Позитивен начин на размислување и моќта на „Сè уште“ Октомври 2026 — Волонтерски активности Ноември 2026 — Авантуристички викенд Декември 2026 — Комуникација и средбана алумни и учесници на LiT во Скопје Јануари 2027 — Емоционална интелигенција Февруари 2027 — Како да станете камперски лидер Март 2027 — Лидерство и поставување цели Април 2027 — Авантуристички викенд и волонтерски активности Мај 2027 — Јавно говорење и завршна прослава на програмата Пат кон идно лидерство Leaders-in-Training – LiT им нуди на младите можност да го направат првиот чекор кон волонтирање во ИМКА, ангажирање како камперски советници и членување во тимовите на летните кампови. По стекнувањето искуство преку LiT, учесниците продолжуваат да ги развиваат своите вештини и постепено преземаат лидерски улоги во летните кампови на ИМКА: SPARK дневен камп (Strong Prepared Aspiring Responsible Kids) — ученици од 6. до 8. одделение GLOW национален камп (Girls Leading Our World) — девојки од средно училиште YMLP национален камп (Young Men’s Leadership Project) — момчиња од средно училиште Низ овој процес, младите создаваат пријателства со врсници од различни заедници, ја зголемуваат својата самодоверба преку учење и искуство и градат трајна поврзаност со волонтерството. Leaders-in-Training – LiT е наменета за млади кои сакаат да учат, да придонесуваат и да се развиваат. ИМКА Македонија верува дека младите не треба да чекаат за да станат лидери. Тие можат да започнат да водат уште сега. Контакт Заинтересираните млади, родители и наставници можат да ја контактираат и следат ИМКА Македонија за повеќе информации за програмата Leaders-in-Training – LiT: Тел.: +389-70-594 341 Е-пошта: leaders@ymca.mk Instagram: @ymca.mk Facebook: @ymca.mkd

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор