Screenshot 2026 05 24

Националниот младински форум „Тука сме за да останеме!“ испрати силна порака за младинско учество, доверба и иднина во Македонија

Над 200 млади ја поддржаа Декларацијата за инклузивно владеење и градење мир

Над 200 млади од различни градови, заедници и организации минатата недела во Скопје усвоија Младинска декларација за инклузивно владеење и градење мир, испраќајќи јасна порака дека младите бараат реално учество во носењето одлуки, функционални институции и конкретни услови за достоинствен живот и иднина во Северна Македонија.

Декларацијата беше усвоена на Националниот младински форум „Тука сме за да останеме!“, кој се одржа во Ботаничката градина на Природно-математичкиот факултет во Скопје и обедини млади луѓе, институции, локални самоуправи, граѓански организации и меѓународни партнери. Документот претставува заеднички повик за посилна имплементација на Законот за младинско учество и младински политики, функционални локални младински совети, поголема институционална отчетност и вистинско вклучување на младите во креирањето политики и локалните приоритети.

Во декларацијата младите бараат мирот и социјалната кохезија да се третираат како секојдневна одговорност што се гради во училиштата, заедниците, младинските простори и локалните средини. Документот повикува и на создавање безбедни и достапни простори за младинско организирање, култура, креативност и слободно изразување, како и поголема поддршка за менталното здравје, медиумската писменост, претприемништвото и локалните можности за развој.

Особен акцент е ставен на потребата младите да бидат препознаени како рамноправни партнери во процесите на одлучување, а не само како формално консултирани чинители. Во декларацијата се бараат транспарентни институции, редовни младински консултации и механизми преку кои младинските препораки реално ќе влијаат врз политиките и буџетите.

Декларацијата беше потпишана од над 200 млади присутни на форумот и поддржана од локални и национални институции како заедничка заложба за поинклузивни и одговорни младински политики.

„Младите се движечка сила на секоја промена и затоа е важно да бидат информирани, едуцирани и активно вклучени во општествените процеси. Зелената зона покажа колку е потребна граѓанска едукација која им ја враќа моќта на младите да учествуваат и да бараат промени. Воедно, важно е да ја надминеме воздржаноста кај младите за јавно ангажирање и да ги охрабриме гласно да се борат за своите основни права – чист воздух, вода и здрава животна средина, изјави Анастасија Павловска, модераторка на зоната Green Voices Corner. „Кога младите го започнуваат денот исцрпени од доцнења, преполни автобуси и непредвидливи линии, тогаш зборуваме за системски проблем што директно влијае врз нивниот пристап до образование и можности. Ако образованието е право, тогаш патот до него не смее да биде секојдневна пречка.“ порача Лејла Бекири, модераторка во Culture and Identity Hub. Виктор Бучковски се надоврза дека „Безбедниот јавен превоз директно ја поддржува културата, бидејќи овозможува културните настани да не бидат концентрирани само во центарот на градот“. Од зоната Youth Power Lab, Борјан Ефтимов со заклучок: „Нашата генерација не смее да биде само сведок на состојбите, туку мора да биде дел од нивното менување. Останувањето има смисла само ако значи учество, одговорност и борба за подобро општество.“ Игор Антов, модератор во Future Makers Lab, изјави „Македонската претприемачка околина е динамична и полна со потенцијал, во земја која сè уште ги гради и развива своите економски можности. Верувам дека токму младите претприемачи и иновативните идеи се двигатели на тие промени и дека земјата е подготвена да создава производи и услуги што не само што ќе успеваат дома, туку ќе бидат конкурентни и на меѓународниот пазар.“ Ивана Јовановска заклучи дека „Прашањата за просторот од кој ја црпиме креативната сила, во кој создаваме и чувствуваме слобода и еднаквост е едни од најважните точки на кои мора интензивно и здружено да работиме.“

Форумот беше организиран од ХЕРА – Асоцијација за здравствена едукација и истражување, во партнерство со Националниот младински совет на Македонија (НМСМ), во соработка со Министерството за социјална политика, демографија и млади, и со поддршка на RYCO – Регионалната канцеларија за младинска соработка.

Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Асоцијација за здравствена едукација и истражување ХЕРА Скопје

Продолжи со читање

  • Елаборат за четириесетите – XL Средби на извидници Велес 2026

    Почитувани извидници, извидничкиот одред “Димитар Влахов” од Велес одбележувајќи ја седмата деценија на постоење на извидништвото во Велес и Денот на Државноста на Македонија, Ве поканува на традиционалните XL Средби на извидници 2026. Во периодот од 1975 до 2026 година, успевaме да организираме четириесет Средби на извидници од кои последните…

  • Ново регионално партнерство: Здружението започнува проект поддржан од Western Balkans Fund и Европската Унија

     Со голема чест и задоволство споделуваме дека Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености е добитник на грант од Фондот за Западен Балкан (Western Balkans Fund), кофинансиран од Европската Унија! На 24 и 25 јуни 2026 година во Тирана, Албанија, присуствувавме на дводневната партнерска работилница и свечената церемонија…

  • Успешно реализирана XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026“

    Иако регатата се одвива по 26-ти пат, ова е трета година во која пловидбата заврши во Солун, идентично како онаа на велешките трговци во минатото. Чамците растоварени, пловењето успешно завршено, се сумираат впечатоците од Вардарска регата „Гемиџии“ која по 26-ти пат ја оживеа традицијата и патшествието на велешките трговци во…

  • Од отпад до производ: Како био-отпадот станува дел од нашето секојдневие

    Био-отпадот претставува органски отпад кој потекнува од домаќинствата, пазарите, градините и прехранбената индустрија. Во оваа категорија спаѓаат остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе, лушпи од јајца, лисја и трева.
    Иако најчесто се третира како отпад, био-отпадот претставува вреден ресурс. Во контекст на циркуларната економија, тој се користи како суровина за создавање нови материјали, енергија и производи што повторно се враќаат во економскиот циклус.

    https://unsplash.com/photos/person-holding-eco-not-ego-signage-_kB9NKpErH4
    Во традиционалниот модел, био-отпадот најчесто завршува на депонии, каде што при разградување без кислород се создава метан – силен стакленички гас кој придонесува за климатските промени. Во циркуларниот пристап, истиот отпад се третира како ресурс и се трансформира во компост, биоматеријали, природни ѓубрива и иновативни производи. На овој начин се намалува количината на отпад, се намалуваат емисиите и се поттикнува развој на зелени технологии и локални бизниси.
    Овој пристап е тесно поврзан со пораката „Eco, not ego“, која потсетува дека одржливите избори ја ставаат еколошката одговорност пред краткорочната индивидуална удобност. Со тоа, био-отпадот се гледа не како проблем, туку како почеток на нов циклус на вредност, обновување и одржлив развој.

    Примери на продукти изработени од био-отпад

    Биопластика и дизајн-предмети од талог од кафе – Coffeefrom (Италија): Италијанскиот стартап Coffeefrom го претвора искористениот талог од кафе во биопластика и композитни материјали кои се користат за дизајнерски производи, пакување и индустриска примена, покажувајќи дека дури и секојдневниот отпад може да добие нова вредност.

    (Извор: EU-Startups, август 2025 – eu-startups.com | Renewable Matter – renewablematter.eu)

    Биоразградливо пакување од мицелиум и земјоделски отпад – Grown.bio (Холандија): Компанијата Grown.bio користи мицелиум и земјоделски отпад за производство на целосно биоразградливи пакувања и изолациски материјали кои нудат одржлива алтернатива на пластиката и стиропорот.

    (Извор: European Circular Economy Stakeholder Platform – circulareconomy.europa.eu | Saladplate, октомври 2025 – saladplate.com)

    Еко-кожа од манго отпад – Fruitleather Rotterdam (Холандија): Fruitleather Rotterdam го рециклира отпадот од манго што не ги исполнува пазарните стандарди и го претвора во издржлив вегански материјал кој се користи за изработка на чанти, паричници и други модни производи.

    (Извор: Plant Based News, мај 2025 – plantbasednews.org | Nature Biotechnology, 2025 – nature.com)

    Фото:https://unsplash.com/photos/a-pile-of-garbage-sitting-on-top-of-a-grass-covered-field-pprCuLQopHw
    Овие примери покажуваат дека отпадот не мора да биде проблем кој треба да се отстрани. Со соодветна креативност, технологија и визија, тој може да стане вреден ресурс кој создава нови производи, нови работни места и помало влијание врз природата.
    Циркуларната економија нè учи дека секој материјал има потенцијал за нов живот. Наместо да гледаме на био-отпадот како нешто без вредност, можеме да го препознаеме како можност за иновации и одржлив развој. Токму во оваа промена на перспективата лежи клучот кон поодржлива иднина.
     
    Оваа статија е подготвена во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    Содржината на оваа статија е единствена одговорност на Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.
    Автори: Јасмина Петровска, Еко Логик и Ана Серафимова, Еко Логик

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор