ЈАВНА РАСПРАВА ЗА ВЛИЈАНИЕТО ВРЗ ЖИВОТНАТА СРЕДИНА ОД ИЗГРАДБАТА НА КОРИДОР 10 Д (ПРИЛЕП – БИТОЛА)

Претставници на Здружението СТАНИЦА ПЕТ учествуваа на јавната расправа по Студијата за оцена на влијание врз животната средина за проектот „Изградба на Коридор 10 Д, делница на автопат: Прилеп – Битола“, која се одржа во Прилеп и Битола во организација на Министерството за животна средина и просторно планирање.

На почетокот на настанот, накратко беше презентирана содржината на Студијата, со осврт на клучните аспекти поврзани со влијанието врз животната средина и предвидените мерки за заштита.

На расправата учествуваа тројца претставници од здружението – двајца членови на тимот и еден еко-амбасадор, кои активно се вклучија во дискусијата преку поставување на прашања од интерес на локалната заедница.

Поставените прашања и добиените одговори:

За земјиштето и земјоделството:

• Колку хектари земјоделско земјиште ќе бидат трајно изгубени поради изградбата на автопатот?
• Дали се анализирани алтернативни траси кои би имале помало влијание врз обработливото земјиште?

Во однос на ова прашање, беше посочено дека во самата Студија не се содржани конкретни податоци за површината на засегнатото земјоделско земјиште, бидејќи во моментот на нејзината изработка сè уште не биле подготвени решенијата за експропријација.

За бучавата:

• Дали студијата содржи моделирање на нивото на бучава по пуштањето на автопатот и кои населени места ќе бидат најпогодени?
• На кои локации се предвидени звучни бариери и дали тие се доволни според европските стандарди?

Како одговор беше наведено дека постои посебен документ – студија за бучава, во која се разработени овие аспекти подетално.

За одговорност и мониторинг:

• Кој ќе биде одговорен за следење на мерките за заштита на животната средина за време на изградбата и експлоатацијата и дали тие извештаи ќе бидат јавно достапни?

Беше истакнато дека во рамки на Студијата, за секое поглавје се наведени надлежните институции одговорни за мониторинг на спроведувањето на препораките и мерките.

• Дали постои можност постојниот пат Прилеп – Битола, по изградбата на автопатот, да биде пренаменет во велосипедска патека како придонес на изведувачот кон локалната заедница?

Во однос на овој предлог, беше оценето дека истиот е позитивен и корисен, но беше посочено дека постојното законодавство во моментов не предвидува изградба на велосипедски патеки надвор од урбани подрачја.

Покрај претставниците на СТАНИЦА ПЕТ, на настанот учествуваа и други претставници од граѓански организации, институции, како и од неформалната иницијатива „Спас за Прилеп“, кои отворија значајни прашања поврзани со заштитата на животната средина.

Во таа насока, беа поставени прашања за:

• потенцијалната опасност од истребување на ендемичниот вид пеперутка – Прилепска сивка
• експлоатацијата на камен од државниот каменолом во близина на с. Ореовец, кој во проектната документација е означен како Позајмиште 6
• можните влијанија врз изворите на питка вода во овој регион
• потенцијалната опасност по објектите во селото како резултат на минирањето во рамки на каменоломот

Ова учество е дел од активноста 1.2. Организирање на редовни месечни средби за идентификување и пријавување на еколошки проблеми, преку која еко-амбасадорите и граѓаните се охрабруваат активно да ги следат и да се вклучуваат во процесите на донесување одлуки.

Присуството на јавната расправа придонесе кон:

• јакнење на граѓанското учество во процесите на оценка на влијанието врз животната средина
• подигање на свеста за значењето на транспарентноста и отчетноста на институциите
• иницирање на конкретни прашања и предлози од страна на граѓаните

СТАНИЦА ПЕТ ќе продолжи активно да ги поддржува граѓаните и еко-амбасадорите во идентификување, пријавување и застапување за решавање на локалните еколошки проблеми.

*Активноста е во рамки на проектот „Еко иницијатива: граѓаните и локалната власт во акција за заштита на животната средина!“, имплементиран од Здружение СТАНИЦА ПЕТ, во рамки на програмата за подгрантирање на проектот „Добро владеење во животната средина на Зелена Агенда за Западен Балкан”, имплементиран од Центарот за правни истражувања и анализи, Македонското здружение на млади правници и Фронт 21/42, а е финансиски поддржан од Европската унија.