[Aggregator] Downloaded image for imported item #51370

Од искуство кон акција: Менторска поддршка за општинските совети за превенција на детско престапништво

Како искуствата на активните општински совети да станат практична поддршка за други локални заедници?

На ова прашање беше посветена работната средба „Од искуство кон акција: Зајакнување на општински совети за превенција на детско престапништво преку менторство“, која МЗМП ја организираше на 29 септември 2026 година, во хотел „Холидеј Ин“ во Скопје, во соработка со Државниот совет за превенција на детско престапништво и правда за деца. Средбата се одржа во рамките на проектот „Младите правници за поприлагоден систем за правда за деца“, финансиран од Европската Унија.

Целта беше споделувањето на знаењата и добрите практики да прерасне во менторска соработка, преку која советите ќе добијат поддршка за планирање и спроведување превентивни активности приспособени на локалните потреби. Искуствата на советите кои веќе активно работат можат да им помогнат на другите да ги согледаат можностите за сопствено дејствување и полесно да ги направат следните чекори.

Размена на локални практики и учество на децата

На средбата учествуваа претставници на активните општински совети од Битола, Тетово и Кисела Вода, а искуствата од Охрид беа споделени преку видеообраќање. Учествуваа и претставници од општините Ѓорче Петров, Чаир и Струмица, како и од Град Скопје, чии совети во моментов се во мирување. Средбата овозможи размена на искуства и разгледување на можностите за повторно активирање и зајакнување на нивната улога во локалната превенција.

Активните совети ги претставија своите годишни програми и спроведените активности, реализирани во соработка со институциите, училиштата, граѓанските организации и други чинители во локалната заедница. Посебно внимание беше посветено на вклучувањето на децата во превентивните активности. Учеството на децата е суштински дел од создавањето решенија што ги засегаат нивните права и благосостојба. Слушањето на нивните потреби, идеи и искуства им помага на локалните чинители да планираат активности кои одговараат на предизвиците со кои децата се соочуваат во средините каде што живеат, учат и растат.

1000048083

Менторството како практична поддршка

Во вториот дел од средбата беа претставени моделот за менторство, динамиката за негово пилотирање и начинот на соработка меѓу општинските совети. Моделот предвидува размена на знаења, добри практики, документи и методологии, како и поддршка во планирањето на активностите и воспоставувањето соработка со локалните институции и организации.

Менторската соработка се заснова на доверба, отворена размена и почитување на самостојноста на секој совет. Таа им овозможува на советите да учат едни од други и да ги приспособуваат постојните искуства на сопствените потреби, без воспоставување однос на надреденост.

За поддршка на овој процес беа претставени и три алатки:

  • Предлог-меморандум за соработка, кој поставува рамка за меѓуопштинска менторска поддршка: од идентификување на локалните потреби, ризици и приоритети и подготовка на годишни програми, до соработка со институциите и спроведување заеднички активности.
  • Изјава за заложба, преку која општините можат да определат конкретни чекори за своите совети, вклучително и подготовка и усвојување годишна програма, поголема видливост на нивната работа и следење на менторската поддршка.
  • Извештај за спроведена менторска поддршка, наменет за евидентирање на реализираните активности, постигнатите резултати и следните чекори, без непотребно административно оптоварување.

Со оваа средба, МЗМП и Државниот совет отворија простор за поврзување на локалните искуства со практична поддршка меѓу советите. Целта е размената да прерасне во континуирана соработка и конкретни превентивни активности, во кои децата ќе имаат можност да учествуваат и да бидат слушнати. Токму во тоа ја гледаме вредноста на менторството: како поддршка за локалните заедници да го искористат она што веќе функционира и да го развиваат понатаму, според потребите на своите деца.

The post Од искуство кон акција: Менторска поддршка за општинските совети за превенција на детско престапништво appeared first on Myla.

Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Македонско здружение на млади правници

Продолжи со читање

  • До кога оваа држава ќе создава и ќе штити насилници? – реакција на Мрежа за заштита од дискриминација, Платформа за родова еднаквост и Национална мрежа против насилство врз жени и семејно насилство

    Уште колку жени треба да бидат убиени за да се демонтира овој систем поволен за насилници, а погубен за жените? Уште еднаш јавноста со ужас […]

  • Климатска акција – каде е најпотребна?

    Кога температурите растат, некои семејства можат да го разладат домот, додека други мора да избираат меѓу повисока сметка за струја и уште една ноќ во прегреана соба. За луѓето што работат на отворено, пак, жештината често е неизбежен дел од работниот ден. Истиот топлотен бран носи различен ризик, во зависност

  • Меѓу формална усогласеност и недостиг на суштински реформи

    Коментар по повод Извештајот на Европската комисија за Република Северна Македонија, од 4 ноември 2026 година Европската комисија повторно не констатира назадување во ниедна област, односно поглавје, но напредокот останува објективно незадоволителен, а македонскиот пристапен пат е во состојба на тапкање во место. Иако во однос на претходната година е забележан барем мал напредок на […]
    The post Меѓу формална усогласеност и недостиг на суштински реформи appeared first on EPI.

  • ВРАЌАЊЕ НА ПРИРОДНИТЕ СРЕДСТВА ЗА ЛАДЕЊЕ

    Со зголемениот фокус на енергетската ефикасност и заштитата на животната средина, природните средства за ладење повторно добиваат сè поголемо значење во современите системи за ладење. Строгите европски регулативи и потребата од одржливи технолошки решенија го забрзуваат преминот кон технологии кои имаат помало влијание врз животната средина, а истовремено нудат висока ефикасност и долгорочна економска исплатливост.

    На почетокот на воведувањето на првите ладилни уреди околу 1900 година, како средства за ладење се користеа природните и лесно достапни хемиски соединенија-амонијакот NH3 и јаглеродниот диоксид CO2. Во 20-тите и 30-тите години од XX век се појавуваат CFC и HCFC соединенија. Во 80-тите години беше потврдена штетноста на средствата за ладење врз озонската обвивка на земјата по што тие се заменуваат со  HFC и HFO соединенија и нивните смеси.
    HFCs, или флуорираните јаглеводороди, и покрај тоа што немаат потенцијал на осиромашување на озонската обивка, имаат значителни потенцијали на глобално затоплување, делувајќи како стакленички гасови. Токму затоа, преку Кигали Амандманот кон Монтреалскиот Протокол за супстанциите што ја осиромашуваат озонската обвивка, светот се обврза на значително намалување на нивната потрошувачка, па дури и нивно целосно исфрлање од употреба, како што се пропишува со Директивата на ЕУ 2024/573. Денес, природните флуиди за ладење се сметаат за најдолгорочно решение, бидејќи имаат минимален потенцијал на глобално затоплување – GWP (Global Warming Potential) и потенцијал на осиромашување на озонската обвивка – ODP (Ozone Depletion Potential
    Во природните флуиди спаѓаат: R-290 (пропан), R-600a (изобутан), R-744 (CO₂) и R-717 (амонијак). Поради нивната висока запалливост, употребата на првите два флуида е ограничена на мали ладилни уреди, додека јаглеродниотдвооксид и амонијакот имаат широка примена во големите системи за ладење.
    Амонијакот (NH3 или R-717), е природен флуид кој главно се користи во големи индустриски постројки или ладилници поради неговите одлични термодинамички својства кои овозможуваат постигнување многу ниски температури  Овие системи, благодарение на нивната големина, овозможуваат високи перформанси и ефикасност.
    Главните придобивки од системот за ладење со NH3 се:

    Повисоки перформанси: во споредба со други гасови, како што се R-290 и CO2, за големи индустриски ладилни системи.
    Висока енергетска ефикасност: јa намалува потрошувачката на електрична енергија и овозможува побрз поврат на инвестицијата.

    Лесно управување и безбедност: се карактеризира со сигурна работа под строги законски регулативи, при што секој дефект или протекување брзо се открива поради неговиот специфичен мирис.

    Одржливост: тоа е природен флуид со нула GWP и ODP.
    Економичност: ниската цена и широка достапност го прават најисплатлива финансиска опција.
    Оптимизиран дизајн: употребата на цевки со помал дијаметар во системот за ладење овозможува намалено полнење со средство за ладење, енергетски ефикасни компоненти и дизајн.
    Здравствена сигурност: системот не користи вода, со што целосно се елиминира ризикот од појава на бактеријата легионела.

    Суперкритичниот јаглерод двооксид (sCO2) е флуидна состојба на јаглерод двооксид кога тој се одржува на или над неговата критична температура и критичен притисок (304.128 K, 30.9780 °C, 73.773 bar).  Во оваа состојба, тој се шири како гас, но притоа има густина како течност. Системите за ладење во кои состојбата на CO2 се менува над и под критичната точка се нарекуваат транскритични CO2 (R-744) системи за ладење. Водени од строгите регулативи на ЕУ за флуорираните гасови, тие станаа доминантна, стандардна технологија за нови инсталации во супермаркетите низ цела Европа. До 2025 година, над 111.650 европски малопродажни објекти за храна користеа транскритични CO2 системи. Клучни пазарни трендови во Европа (2026):

    До 2024 година, речиси 30% од европските малопродажни места за храна ја усвоија транскритичната CO2 технологија, зголемувајќи го бројот од 68.500 во 2023 година на над 90.000 во 2024 година.
    Првично фаворизирана во земјите со поладна клима (Северна Европа), технологијата сега е стандардна низ цела Европа, вклучително и во потоплите јужни региони благодарение на подобрената ефикасност.
    Големите синџири на супермаркети забрзано ја менуваат технологијата. На пример, TESCO веќе имаше над 1.000 транскритични CO2 продавници во Велика Британија до 2022 година, а Schwarz Group (Lidl/Kaufland) има 4.800 продавници со ладилни уреди кои користат CO2 или пропан технологија од 2024 година.
    Регулативите на ЕУ дополнително го стимулираат некористењето на средства за ладење со висок GWP.

  • ГЛОБАЛНАТА ПОТРЕБА ЗА ЛАДЕЊЕ ЗАБРЗАНО РАСТЕ: ШТО ПОКАЖУВААТ ПРОГНОЗИТЕ ДО 2050?

    Поради климатските промени, порастот на температурите и зголемувањето на животниот стандард во многу земји, побарувачката за уреди за ладење бележи континуиран и значителен раст на глобално ниво. Климатизацијата повеќе не се смета само за прашање на удобност, туку сè почесто станува неопходност за безбедно и квалитетно живеење, особено во урбаните средини и регионите изложени на екстремни горештини.

    Според проценките на International Energy Agency (IEA), бројот на клима уреди во светот би можел да порасне од околу 1,5 милијарди во 2015 година на дури 5,5 милијарди до 2050 година. Истовремено, бројот на ладилници во домаќинствата се очекува да надмине 2 милијарди уреди. До 2050 година, речиси две третини од домаќинствата во светот би можеле да располагаат со некаков систем за климатизација.

    Извор: International Energy Agency (IEA), The Future of Cooling. https://www.iea.org/reports/the-future-of-cooling
    Најголемиот дел од овој раст ќе доаѓа од земјите во развој, пред сè Кина, Индија и Индонезија, каде што растечката средна класа и урбанизацијата создаваат сè поголема побарувачка за решенија за ладење. Овие три пазари заедно се очекува да претставуваат околу половина од вкупниот глобален број клима уреди до 2050 година.
    Сепак, ваквиот тренд носи и сериозни предизвици. Без значителни подобрувања во енергетската ефикасност, потребата од електрична енергија за ладење простории би можела да се зголеми повеќе од три пати до 2050 година. Тоа би значело дополнителна потрошувачка на електрична енергија еквивалентна на денешната вкупна потрошувачка на Кина и Индија заедно.
    Затоа, развојот и примената на енергетски ефикасни технологии, паметни системи за управување и еколошки прифатливи решенија за ладење ќе бидат клучни за намалување на енергетскиот притисок и постигнување на глобалните цели за одржлив развој и намалување на емисиите на стакленички гасови.

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор