ЦЕА: БРЗИ АНАЛИЗИ ЗА ИНИЦИЈАТИВАТА ОТВОРЕН БАЛКАН И БЕРЛИНСКИОТ ПРОЦЕС И ЕКОНОМСКИТЕ ЕФЕКТИ

ОдЦентар за економски анализи Скопје 27/12/202207/06/2024

1) ОТВОРЕН БАЛКАН, БЕРЛИНСКИОТ ПРОЦЕС И ПРАВОТО НА ЕВРОПСКАТА УНИЈА (ACQUIS): Брза анализа за оценката и насочувањето на потенцијалите на иницијативата Отворен Балкан

ПРОЧИТАЈТЕ ЈА ЦЕЛАТА АНАЛИЗА

Кога малкумина сметаа дека креативноста за уште еден регионален формат не може да вроди со плод, Албанија, Северна Македонија и Србија настапија заедно и ја објавија ИОБ. Оваа иницијатива се разликува од другите по тоа што е домашна, но исто така е создадена и ја водат самите држави. Со оглед на фактот дека ИОБ функционира во тандем и во рамките на веќе постоечки иницијативи, се поставува прашањето на нејзина неопходност и усогласеност со постоечките иницијативи.

Сите шест држави од Западен Балкан (WB6[1]) веќе се определиле за регионална соработка во рамките на Регионалната економска област (REA) во 2017 и подоцна за Заедничкиот регионален пазар (CRM) во 2020. Една нова иницијатива со слична природа го наметнува прашањето колку таа е слична или ризична; дали носи некакви новини или иновации во проектите за регионална интеграција коишто беа промовирани во рамките на Берлинскиот процес или можеби претставува само повторување на веќе постоечките иницијативи.

Регионалната соработка оди рака под рака со перспективата на шесте држави од Западен Балкан (WB6) за членство во ЕУ. Сепак, сите држави се наоѓаат во различна фаза од процесот на приклучување и нивото на подготвеност за преземање на обврските од членството во ЕУ и од Единствениот пазар е различно а сите. Ова го наметнува прашањето дали ИОБ се вклопува во пристапниот процес и дали придонесува кон исполнување на условите за членство во ЕУ.

2) ЕКОНОМСКИТЕ ЕФЕКТИ ОД ИНИЦИЈАТИВАТА ОТВОРЕН БАЛКАН: Брза анализа на оценката и насочувањето на потенцијалите на Иницијативата Отворен Балкан

ПРОЧИТАЈТЕ ЈА ЦЕЛАТА АНАЛИЗА

Кои (ќе) се економските ефекти на ИОБ во однос на договорите и меморандумите за соработка коишто се потпишани од страна на учесничките во ИОБ и се однесуваат на три области: слободно движење на луѓе, трговски олеснувања за прехранбени производи и соработка во случај на непогоди. Ги разгледуваме: Меморандумот за соработка за олеснување на увозот, извозот и протокот на стоки на Западен Балкан, меморандумот за соработка во врска со слободниот пристап до пазарот на труд на Западен Балкан, како и соработка во областа на туризмот на Западен Балкан.

Прочитајте ја анализата на силните страни, слабостите, можностите и заканите (SWOT анализа) на секоја држава од Западен Балкан во однос на останатите две држави и во однос на договорите и меморандумите за соработка. SWOT анализата се спроведува според две сценарија: првото е со осврт на моменталната ситуација и под претпоставка дека нема да се промени во блиска иднина – тоа е таканаречената статична SWOT анализа; а, второто, алтернативно сценарио се потпира на две претпоставки: дека државите кои не се учеснички во ИОБ (за кратко време) ќе станат учеснички, како и таа дека моменталната криза ќе биде проследена со период на закрепнување кој нема да трае подолго од две години.

МЦМС ја започна новата антикорупциска програма
21/01/202622/01/2026
Македонскиот центар за меѓународна соработка (МЦМС) го започна спроведувањето на програмата „Градење општество отпорно на корупција“, која ќе се реализира во периодот од 1 јануари 2026 до 30 јуни 2028 година со финансиска поддршка од Делегацијата на ЕУ во Северна Македонија.
Потврда на долгогодишното македонско-холандско пријателство
20/01/202621/01/2026
Македонската развојна фондација за претпријатија (МРФП) и Македонскиот центар за меѓународна соработка (МЦМС) на 16 јануари 2026 година беа домаќини на Н.Е. Узлем Џанел (Özlem Canel), Амбасадорка на Кралството Холандија во Република Северна Македонија и Иван Илиев, советник за економија и трговија во Амбасадата.
„Денес беше убава прилика за освежување на долгото пријателство меѓу МРФП и Амбасадата на Кралството Холандија“, истакна Лазар Неданоски, извршен директор на МРФП.На средбата, која помина во пријатна и отворена атмосфера, директорот на МЦМС, Александар Кржаловски, потсети на почетоците на соработката со Холандија и на клучните поединци кои придонеле за развојот на организацијата. МЦМС како организација е основана во 1993 година, како потфат на домашни иницијативи поддржани од Холандската меѓуцрковна помош (ХМП) и агенциите на Светскиот совет на црквите (ССЦ). Пет години подоцна, во 1998 година, МЦМС ја основаше Македонската развојна фондација за претпријатија (МРФП), фокусирана на развој на малите претпријатија, преку пристап до финансиски услуги и промоција на претприемништво.
Директорот на МРФП, Неданоски, даде хронолошки приказ на развојот на Фондацијата, нагласувајќи дека поддршката од Кралството Холандија била од клучно значење во првите години од нејзиното работење. Според него, таа поддршка не била важна само од финансиски аспект, туку имала значително влијание и врз организацискиот развој на МРФП, како и врз пошироката заедница мултиплицирајќи го ефектот во развојот на институциите, организациите и нивните лидери.
Амбасадорката Џанел изрази задоволство што поддршката од Кралството Холандија резултирала со одржливи организации кои успешно работат и го пренесуваат своето искуство на други организации и институции. На средбата беше разговарано и за можностите за идна соработка.
Презентиран Индексот на политички интегритет
19/01/202621/01/2026
На 27 ноември 2025 година во Клубот на пратеници се одржа презентацијата на првиот Индекс за политички интегритет (ИПИ) во земјата – инструмент создаден да ја измери, поттикне и промовира културата на интегритет во политичкиот и јавниот живот. Настанот беше проследен од голем број претставници на институции, медиуми, граѓански организации. Во своето…
Bure-Cycle: Од отпад до иновативен велосипедски паркинг
18/01/202620/01/2026
Во светот каде ресурсите се ограничени, а отпадот се зголемува, секоја мала идеја за реупотреба има големо значење. Еко Логик со својот проект Bure-Cycle го покажува токму тоа – како старите метални буриња можат да добијат нов живот и да станат функционални, визуелно привлечни и одржливи велосипедски паркинзи за јавни простори. Иницијативата се роди од […]
Младите уметници го освојуваат јавниот простор: PATS – Уметност за активизам и општествени промени
18/01/202620/01/2026
Европскиот проект „Младите уметници го освојуваат јавниот простор – PATS“ (Performance Artists Take The Streets – PATS) официјално започнува со јасна и силна мисија: да им овозможи на младите уметници нови простори, алатки и можности за креативно изразување и општествен ангажман. Уметноста како глас на промената PATS е проект финансиран преку Erasmus+ програмата на Европската […]
Високите цени ја истиснаа корупцијата од првото место, но таа и понатаму е меѓу најголемите општествени предизвици
14/01/202615/01/2026
За разлика од 2021 и 2023 година, кога корупцијата беше препознаена како најголем општествен проблем, во 2025 година граѓаните на прво место ги издвојуваат високите цени (46,6%), додека корупцијата е веднаш зад нив (40,1%). Ова укажува дека инфлацијата, растечките трошоци за живот и намалената куповна моќ ја зголемуваат економската несигурност, но и дека корупцијата останува еден од клучните општествени предизвици.