IMG 5893 MCMS

Го сакам Голак

ОдМЦМС

Вкупно 49 граѓани и претставници на институциите од Делчево дојдоа на првиот Граѓански форум насловен „Го сакам Голак“ што го организираше Хуманитарното здружение „Бравура Кооператива“ на 23 декември 2022 година. Тие зборуваа за децениските проблемите со овој туристички локалитет, за детското одморалиште, за последиците од неоодветните политики, за досегашните иницијативи, за потребите на граѓаните и градот, за економските аспекти и развојните можности, за бариерите кои се продукт на институционални недоречености итн. Граѓаните зборуваа и за заштитата од пожари и за заштитата на биодиверзитетот.

IMG_5893_MCMS

„Бравура Кооператива“ го организираше овој прв отворен настан за да ги информира и да ги мобилизира граѓаните заедно да ја алармираат локалната власт која во предизборната кампања ветила дека ќе бидат преземени активности и проекти за афирмација на туристички локалитет Голак и негова ревитализација. „Иницијативата има голема важност за граѓаните и за развојот на Голак“, рече Гоце Попов, претседател на Советот на општината. „На средбата беа кажани доста креативни идеи, идеи што ќе придонесат за развој и се надевам дека и во иднина ќе одржувате вакви собири и дека заеднички сите ќе придонесеме  за развојот на планината Голак“, додаде тој. 

„Сите вакви иницијативи се добри за да можеме да се собереме повеќе чинители и да дискутираме за предизвиците важни за вакви мали места како што е Делчево“, истакна Родне Деолска, од граѓанскиот сектор. Таа додаде дека сите се залагаат за промоција на планината Голак, затоа што има што да понуди, не само за локалните жители туку и пошироко и за потенцијаните туристи. „Проблемите кои се случуваат со Голак се во надлежност и на други институции, не само на општината, но периодот додека се решат може да го искористиме за правење на повеќе активности кои ќе значат промоција на планината Голак“, рече Деолска. Таа потсети дека оваа планина е богата со билки и дека постои патека на билките, дека има адреналински патеки, патека за велосипедизам и други ресурси кои можат да се искористат да привлечат повеќе туристи.  Присутните се согласија дека Голак може да понуди многу и дека е потребно повеќе да се  работи на активности со кои ќе се привлечат луѓето да го посетат: повеќе настани – повеќе луѓе на Голак. Учесниците се согласни дека е потребно интензивно влијание и притисокот врз  локалната власт која  мора да продолжи до конечно решавање на проблемот на граѓаните.

Здружението „Бравура Кооператива“ ги нотираше сите дискусии, предлози и препораки и ги  сумираше во заклучоци кои во вид на барања ќе бидат доставени до градоначалникот и советниците на општина Делчево. Барањата ќе ги презентира помала група граѓани кои беа предложени  за време на настанот. Овие барања ќе бидат доставени по одржувањето на вториот настан заедно со други информации кои ќе бидат собрани во меѓувреме. 

Спроведувањето на овој граѓански форум е овозможено со проектот  „Поддршка на изборните реформи во Северна Македонија“ на Владата на Швајцарија кој го спроведува Меѓународната фондација за изборни системи (ИФЕС), а грантовите ги администрира Македонскиот центар за меѓународна соработка (МЦМС).

Продолжи со читање

  • Елаборат за четириесетите – XL Средби на извидници Велес 2026

    Почитувани извидници, извидничкиот одред “Димитар Влахов” од Велес одбележувајќи ја седмата деценија на постоење на извидништвото во Велес и Денот на Државноста на Македонија, Ве поканува на традиционалните XL Средби на извидници 2026. Во периодот од 1975 до 2026 година, успевaме да организираме четириесет Средби на извидници од кои последните…

  • Ново регионално партнерство: Здружението започнува проект поддржан од Western Balkans Fund и Европската Унија

     Со голема чест и задоволство споделуваме дека Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености е добитник на грант од Фондот за Западен Балкан (Western Balkans Fund), кофинансиран од Европската Унија! На 24 и 25 јуни 2026 година во Тирана, Албанија, присуствувавме на дводневната партнерска работилница и свечената церемонија…

  • Успешно реализирана XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026“

    Иако регатата се одвива по 26-ти пат, ова е трета година во која пловидбата заврши во Солун, идентично како онаа на велешките трговци во минатото. Чамците растоварени, пловењето успешно завршено, се сумираат впечатоците од Вардарска регата „Гемиџии“ која по 26-ти пат ја оживеа традицијата и патшествието на велешките трговци во…

  • Од отпад до производ: Како био-отпадот станува дел од нашето секојдневие

    Био-отпадот претставува органски отпад кој потекнува од домаќинствата, пазарите, градините и прехранбената индустрија. Во оваа категорија спаѓаат остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе, лушпи од јајца, лисја и трева.
    Иако најчесто се третира како отпад, био-отпадот претставува вреден ресурс. Во контекст на циркуларната економија, тој се користи како суровина за создавање нови материјали, енергија и производи што повторно се враќаат во економскиот циклус.

    https://unsplash.com/photos/person-holding-eco-not-ego-signage-_kB9NKpErH4
    Во традиционалниот модел, био-отпадот најчесто завршува на депонии, каде што при разградување без кислород се создава метан – силен стакленички гас кој придонесува за климатските промени. Во циркуларниот пристап, истиот отпад се третира како ресурс и се трансформира во компост, биоматеријали, природни ѓубрива и иновативни производи. На овој начин се намалува количината на отпад, се намалуваат емисиите и се поттикнува развој на зелени технологии и локални бизниси.
    Овој пристап е тесно поврзан со пораката „Eco, not ego“, која потсетува дека одржливите избори ја ставаат еколошката одговорност пред краткорочната индивидуална удобност. Со тоа, био-отпадот се гледа не како проблем, туку како почеток на нов циклус на вредност, обновување и одржлив развој.

    Примери на продукти изработени од био-отпад

    Биопластика и дизајн-предмети од талог од кафе – Coffeefrom (Италија): Италијанскиот стартап Coffeefrom го претвора искористениот талог од кафе во биопластика и композитни материјали кои се користат за дизајнерски производи, пакување и индустриска примена, покажувајќи дека дури и секојдневниот отпад може да добие нова вредност.

    (Извор: EU-Startups, август 2025 – eu-startups.com | Renewable Matter – renewablematter.eu)

    Биоразградливо пакување од мицелиум и земјоделски отпад – Grown.bio (Холандија): Компанијата Grown.bio користи мицелиум и земјоделски отпад за производство на целосно биоразградливи пакувања и изолациски материјали кои нудат одржлива алтернатива на пластиката и стиропорот.

    (Извор: European Circular Economy Stakeholder Platform – circulareconomy.europa.eu | Saladplate, октомври 2025 – saladplate.com)

    Еко-кожа од манго отпад – Fruitleather Rotterdam (Холандија): Fruitleather Rotterdam го рециклира отпадот од манго што не ги исполнува пазарните стандарди и го претвора во издржлив вегански материјал кој се користи за изработка на чанти, паричници и други модни производи.

    (Извор: Plant Based News, мај 2025 – plantbasednews.org | Nature Biotechnology, 2025 – nature.com)

    Фото:https://unsplash.com/photos/a-pile-of-garbage-sitting-on-top-of-a-grass-covered-field-pprCuLQopHw
    Овие примери покажуваат дека отпадот не мора да биде проблем кој треба да се отстрани. Со соодветна креативност, технологија и визија, тој може да стане вреден ресурс кој создава нови производи, нови работни места и помало влијание врз природата.
    Циркуларната економија нè учи дека секој материјал има потенцијал за нов живот. Наместо да гледаме на био-отпадот како нешто без вредност, можеме да го препознаеме како можност за иновации и одржлив развој. Токму во оваа промена на перспективата лежи клучот кон поодржлива иднина.
     
    Оваа статија е подготвена во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    Содржината на оваа статија е единствена одговорност на Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.
    Автори: Јасмина Петровска, Еко Логик и Ана Серафимова, Еко Логик

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор