Студиска посета на Израел
Од 22 до 28 ноември 2025 година, претставникот на CED FLOROZON, г-дин Кирил Ристовски, како член на националната делегација на експерти за вода на Северна Македонија, учествуваше на сеопфатна студиска посета на Израел организирана од Министерството за надворешни работи на Израел. Посетата имаше за цел зајакнување на знаењето, институционалниот капацитет и професионалната размена во областа на интегрираното управување со водните ресурси. Програмата комбинираше институционални состаноци на високо ниво, технички посети на терен, академска размена и вклучување на граѓанското општество, обезбедувајќи им на учесниците холистички преглед на моделот на управување со водите на Израел и практични решенија за недостиг на вода, контрола на загадувањето и отпорност на климатските промени.
Програмата започна со пристигнувањето на делегацијата во Ерусалим, по што следеше воведна културна посета на Стариот град. Овој почетен сегмент овозможи контекстуално разбирање на историските и социјалните димензии на водата во регионот, заедно со можности за неформално вмрежување и групна ориентација.
Централен белег на посетата беше состанокот со Израелската управа за води, каде што учесниците добија длабински преглед на израелската економија за вода, регулаторната рамка и законот за води. Воведното обраќање на претседателот на Управата за води се фокусираше на долгорочното планирање, централизираната координација и интеграцијата на политиките, инфраструктурата и иновациите. Оваа сесија даде вредни сознанија за тоа како силното институционално управување и јасните законски рамки го поткрепуваат успехот на Израел во управувањето со водите. Посетата на корпорацијата Гихон, одговорна за услугите за вода и отпадни води во Ерусалим, дополнително ја илустрираше оперативната димензија на градското водоснабдување, ефикасноста и обезбедувањето услуги.
Програмата продолжи со учење на терен во кибуцот Калија, каде што учесниците ги истражуваа напредните системи за наводнување, практиките за десалинизација и меѓусебните врски помеѓу управувањето со водите и земјоделството во сушни услови. Дискусиите ја нагласија ефикасноста на водата, повторната употреба и улогата на технологијата во одржувањето на земјоделското производство. Ангажманот со Здружението за оживување на Мртвото Море додаде перспектива на граѓанското општество, нагласувајќи ја застапувањето на животната средина, јавната свест и напорите за рехабилитација на екосистемот поврзани со едно од најчувствителните водни тела во Израел.
Техничката иновација беше клучен фокус за време на посетите на големите инфраструктурни објекти. Во фабриката за десалинизација „Сорек А“, учесниците ги испитаа процесите за десалинизација на морска вода во голем обем, оперативните стандарди и заштитните мерки за животната средина. Ова беше надополнето со посета на Центарот за посетители на „Нетафим“, каде што технологиите за наводнување капка по капка беа презентирани како глобално скалабилно решение за земјоделство со ефикасно користење на водата. Посетата на кибуцот „Нир Оз“ обезбеди дополнителни сознанија за отпорноста на ниво на заедницата и користењето на водата во предизвикувачки еколошки и безбедносни контексти.
Академската и истражувачката соработка беа истакнати за време на посетата на колеџот Кинерет, каде што учесниците се вклучија во Одделот за водоинженерство и неговиот иновативен центар. Презентациите ја истакнаа интеграцијата на академските истражувања, применетото инженерство и технолошкиот развој, нагласувајќи ја важноста на високообразовните институции во поттикнувањето на иновациите и обуката на идните професионалци за вода. Последователната посета на Националниот центар за посетители на водоснабдувачи „Ешкол“ понуди стратешки преглед на националниот систем за пренос на вода на Израел и неговата улога во балансирањето на регионалната достапност на вода.
Последниот ден од техничките посети се фокусираше на националните компании за вода и иновативните екосистеми. Во Центарот за посетители „Мекорот“, учесниците добија увид во управувањето со водоснабдувањето на национално ниво, отпорноста на инфраструктурата и дигиталните системи за мониторинг. Посетата на Шафдан, централниот објект за третман и повторна употреба на отпадни води во Израел, демонстрираше напреден третман на отпадни води, повторна употреба за земјоделство и практики за кружно управување со водите. Програмата заврши со посета на Start-Up Nation Central, каде што учесниците беа запознаени со израелскиот екосистем за иновации во водоводната технологија, стартапите и јавно-приватните партнерства што водат технолошки решенија во водниот сектор.
Во текот на студиската посета, дискусиите постојано нагласуваа клучни теми што се однесуваат на повеќе области: интегрирано управување со водите, институционална координација, донесување одлуки базирани на податоци, повторна употреба и десалинизација на водата, адаптација на климатските промени и улогата на иновациите и учеството на јавноста. Посетата им обезбеди на учесниците конкретни примери и преносливи практики релевантни за контекстот на Западен Балкан, особено во однос на управувањето со речните сливови, модернизацијата на инфраструктурата и зајакнувањето на соработката меѓу институциите, академијата, граѓанското општество и приватниот сектор.
Студиската посета заврши со заминувањето на делегацијата на 28 ноември 2025 година, што го означува успешното завршување на интензивна и многу вредна програма за професионална размена.
Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Здружение на граѓани ФЛОРОЗОН-Центар за еколошка демократија Скопје
![[Aggregator] Downloaded image for imported item #46140](https://civicamobilitas.mk/wp-content/uploads/2026/03/javen-nadzor-mala.png)
![[Aggregator] Downloaded image for imported item #46135](https://civicamobilitas.mk/wp-content/uploads/2026/03/untitled-design-1-768x231.png)
![[Aggregator] Downloaded image for imported item #46004](https://civicamobilitas.mk/wp-content/uploads/2026/03/blagodarnica_ck-838x1024-1-768x938.jpg)
![[Aggregator] Downloaded image for imported item #45958](https://civicamobilitas.mk/wp-content/uploads/2026/03/sead-il3-768x512.webp)