Здравствените работници подготвени да го пренесат знаењето за препознавање и спречување на корупцијата во здравството

На 13 и 14 јуни 2026 година, Здружението ЕСЕ спроведе Обука за обучувачи за здравствени работници на тема „Посилен систем за поправедна заштита: Намалување на корупцијата во здравството“. На обуката учествуваа здравствени работници од различни нивоа на здравствена заштита и од различни региони од Северна Македонија, со цел да се зајакнат нивните знаења и вештини за препознавање, спречување и соодветно адресирање на корупцијата во здравствениот систем.

Во текот на дводневната обука беа обработени повеќе меѓусебно поврзани теми: медицинска деонтологија и етичко постапување, поврзаноста меѓу медицинската етика и корупцијата во здравството, родовите димензии на корупцијата, нееднаквоста и сексторцијата, како и механизмите за пријавување, заштита и институционална одговорност. Дополнително, ЕСЕ ги презентираше наодите од истражувањето „Корупцијата однатре и однадвор – Согледувања на здравствените работници за корупцијата во услугите, вработувањето, унапредувањата и јавните набавки“, со што се отвори простор за дискусија за реалните предизвици со кои се соочуваат здравствените работници и пациентите.

Особено значаен дел од обуката беа практичните сценарија, студиите на случај и дискусиите, преку кои учесниците имаа можност да ги поврзат стекнатите знаења со конкретни ситуации од здравствениот систем. Учесниците активно се вклучуваа во дискусиите, споделуваа искуства, поставуваа прашања и разговараа за можните начини за препознавање и пријавување на различни форми на корупција, вклучително и ситуации поврзани со судир на интереси, користење лични контакти, нееднаков пристап до услуги и родово засновани форми на злоупотреба на моќ.

Анализата на пред-тестот и пост-тестот покажа дека здравствените работници ги унапредиле своите знаења по завршувањето на обуката. Најголемо унапредување е забележано во препознавањето на родово заснованите форми на корупција, особено сексторцијата, како и во темите поврзани со автономијата и информираната согласност, еднаквиот третман на пациентите, нормализираната корупција и родовите аспекти на корупцијата во здравството. Овие резултати покажуваат дека обуката придонесе кон зајакнување на знаењата за етичко и професионално постапување, препознавање на корупциски ризици и користење на механизмите за пријавување и заштита.

Евалуацијата на обуката покажа високо ниво на задоволство кај учесниците. Учесниците особено позитивно ги оценија релевантноста на содржината, јасната структура на темите, стручноста на обучувачките, практичните примери и можноста за отворена дискусија. Здравствените работници како најкорисни делови ги истакнаа темите за пријавување на корупција, институционалната одговорност, законските механизми, практичните сценарија, родовите димензии на корупцијата и ToT вештините.

Во рамки на обуката беа направени и првични подготовки за спроведување на регионалните обуки за здравствени работници. Учесниците работеа на подготовка на планови за презентации и содржини за регионални обуки, а потоа ги презентираа подготвените планови пред групата. На овој начин, обуката не беше насочена само кон стекнување знаења, туку и кон практична подготовка на здравствените работници да ја преземат улогата на обучувачи во своите средини.

Учесниците оценија дека стекнатите знаења ќе можат практично да ги применат во својата работа и дека Обуката за обучувачи ќе им овозможи соодветно да ги спроведат регионалните обуки за други здравствени работници. Со тоа се создава основа за пошироко пренесување на знаењата, зајакнување на професионалната одговорност и градење поинформиран и поотпорен здравствен систем во однос на корупцијата.

Обуката се спроведува во рамки на проектот „Посилен систем за поправедна заштита: Намалување на корупцијата во здравството“, кој Здружението ЕСЕ го спроведува со поддршка од Expertise France преку AFD – Agence Française de Développement.

Оваа содржина е исклучива одговорност на Здружението ЕСЕ и партнерските организации, и на никаков начин не може да се смета дека ги одразува ставовите на Expertise France и на Agence Française de Développement.