European parliament logo.svg

ХЕРА: Европскиот пат значи демократија, човекови права и заштита од антидемократски влијанија

ОдАсоцијација за здравствена едукација и истражување ХЕРА Скопје

ХЕРА го поздравува усвојувањето на Извештајот на Европскиот парламент за Северна Македонија како важна порака дека европската интеграција не е само технички процес, туку пред сè политичка и вредносна обврска кон демократијата, владеењето на правото, човековите права, слободните медиуми и активното учество на граѓаните.

Извештајот јасно потсетува дека напредокот кон Европската Унија мора да почнува и да се мери преку кластерот „Фундаментални вредности“. За ХЕРА, тоа значи дека реформите не смеат да се сведат на формално усогласување на законите, туку мора да донесат реална заштита за луѓето, независни институции, отчетна власт и еднаков пристап до права и услуги за сите граѓани, особено за жените, младите, Ромите, ЛГБТИК+ луѓето, лицата со попреченост и сите маргинализирани заедници.

Посебно е важно што европските институции повторно ја нагласуваат улогата на граѓанското општество. Граѓанските организации не се декор во процесот на пристапување, туку неопходен коректив, извор на експертиза и директна врска со граѓаните. Затоа бараме Владата и Собранието да обезбедат суштинско, навремено и транспарентно вклучување на граѓанските организации во сите реформски процеси поврзани со ЕУ, вклучително и во реформската агенда, патоказите за владеење на правото и демократските институции, како и во подготовката и следењето на законите што ги засегаат човековите права.

Реактивирањето на Советот за соработка меѓу Владата и граѓанското општество е позитивен чекор, но тој мора да стане функционален механизам за дијалог, а не формална структура без влијание. Истовремено, државата мора итно да обезбеди јасна, транспарентна и предвидлива рамка за јавно финансирање на граѓанските организации. Без независно и одржливо граѓанско општество, нема силна демократија.

ХЕРА изразува загриженост и за состојбата со медиумската слобода и безбедноста на новинарите. Независните медиуми, истражувачкото новинарство и проверката на факти се клучни за отпорноста на општеството, особено во време на дезинформации, политичка поларизација и надворешни влијанија. Потребно е целосно усогласување на медиумското законодавство со европските стандарди, транспарентност на медиумската сопственост, правична и недискриминаторска распределба на јавните средства и државното рекламирање, како и ефикасна заштита од закани, вознемирување, насилство и стратешки тужби против јавна критика.

Извештајот треба да се чита и како сериозно предупредување за странските влијанија, дезинформациите и хибридните закани. Северна Македонија нема да биде демократски отпорна доколку институциите не препознаат дека нападите врз родовата еднаквост, сексуалното и репродуктивното здравје и права, ЛГБТИК+ луѓето, граѓанското општество и независните медиуми често се дел од пошироки антидемократски стратегии. Овие процеси не се изолирани „културни дебати“, туку организирани обиди за намалување на довербата во демократијата, институциите и европската перспектива.

Во тој контекст, особено загрижува назадувањето во политиките за родова еднаквост. Отстранувањето или релативизирањето на содржините за родова еднаквост, сексуално и репродуктивно здравје и недискриминација од образовните и јавните политики директно ја ослабува заштитата на младите, жените и маргинализираните заедници. Промената на јазикот од „родова еднаквост“ кон потесни и помалку заштитни формулации не е безначајна терминолошка промена, туку политички сигнал што може да го поткопа постојниот систем за еднаквост и заштита од насилство.

ХЕРА потсетува дека европскиот пат на Северна Македонија мора да биде пат на проширување, а не стеснување на правата. Вистинскиот тест за реформите е дали тие ги штитат оние кои најчесто остануваат невидливи, дали обезбедуваат пристап до услуги, дали гарантираат заштита од дискриминација и насилство и дали создаваат институции кои работат во интерес на граѓаните, а не на партиски, економски или надворешни центри на влијание.

Затоа ХЕРА бара:

  • Владата и Собранието да го постават кластерот „Фундаментални вредности“ во центарот на сите реформски процеси;
  • граѓанските организации суштински да се вклучат во подготовката, спроведувањето и мониторингот на реформите поврзани со ЕУ;
  • да се обезбеди транспарентна и одржлива рамка за јавно финансирање на граѓанското општество;
  • да се зајакне заштитата на независните медиуми, истражувачките новинари и проверувачите на факти;
  • да се воспостави јасна институционална рамка за справување со странска манипулација со информации, дезинформации и хибридни закани;
  • да се запре назадувањето во политиките за родова еднаквост, недискриминација и сексуално и репродуктивно здравје и права;
  • Европската Унија и Делегацијата на ЕУ во земјата да продолжат со директна, видлива и принципиелна поддршка за граѓанското општество, независните медиуми и бранителите на човековите права.

Северна Македонија не може да се движи кон Европската Унија со ослабени демократски институции, ограничен простор за граѓанско учество, притисок врз медиумите и релативизирање на човековите права. Европската интеграција мора да биде процес што ја зајакнува демократијата одвнатре — преку институции што служат на граѓаните, медиуми што можат слободно да прашуваат, граѓански организации што можат безбедно да работат и политики што ја штитат еднаквоста за сите.

ХЕРА останува посветена на европската иднина на земјата, но таа иднина мора да биде заснована на достоинство, еднаквост, слобода, солидарност и реална заштита на човековите права.

Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Асоцијација за здравствена едукација и истражување ХЕРА Скопје

Продолжи со читање

  • Погледнете го нашето ново промотивно видео и откријте како органскиот отпад може да стане вредна суровина!

    Преку силен фокус на циркуларната економија и еколошката едукација, сакаме да ги поттикнеме граѓаните на итна акција за правилно сортирање на отпадот — клуч чекор кон здрава животна средина и ублажување на климатските промени. Главни ѕвезди во видеото се наставниците и учениците од основните училишта каде што ги одржавме нашите едукативни работилници. Тие јасно порачуваат: со менување на секојдневните навики и активен граѓански ангажман, секој од нас има моќ да донесе позитивни промени во општеството!
    Ова видео е дел од промотивнтаа дигитална кампања со едукативно-информативни содржини за придобивките и начините за искористувањето на потенцијалот на органскиот отпад.
    Оваа видео е подготвено во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Resource Environmental Center – REC North Macedonia Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Eco – Logic и Center for Environmental Democracy – Florozon Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија и Embassy of Switzerland in North Macedonia преку програмата Цивика мобилитас #CivicaMobilitas.
     
    Содржината на оваа видео е единствена одговорност на партнерите во проектот и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија #CHinMK, Цивика мобилитас #CivicaMobilitas, или организациите што ја спроведуваат.

  • Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери

    Програми Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери Кампот Михелштат во Германија беше домаќин на Европскиот младински камп, кој собра 135 учесници од 15 земји. По долго патување, а за некои и пристигнување во Михелштат низ серија на предизвикувачки услови, младите и нивните лидери се обединија околу заедничката тема: “Growing together – rooted in values – rising as leaders“, односно „Растеме заедно – вкоренети во вредностите – се издигнуваме како лидери“. Кампот понуди динамична програма исполнета со различни курсеви, интерактивни работилници и можности за размена на знаења и искуства. Курсевите беа задолжителниот дел и опфаќаа повеќе теми поврзани со менталното здравје, лидерството, активности на отворено поврзани со изградба на куќарки на дрва, обработка на темата “Do no harm” како методологија против било каков вид на насилство, односи со јавност, техники за раскажување приказни, театарски пристап во работата со млади и дигитално образование. Младите учесници и младинските работници активно придонесуваа со сопствените идеи, практики и перспективи, создавајќи простор во кој сите можеа да учат едни од други. Во фокусот беше заедничкото учење за иднината на младинската работа, како и развивањето лидерски способности засновани на вредности, соработка и меѓународно разбирање. Покрај едукативниот дел, програмата беше збогатена со многу креативни и забавни активности. Учесниците имаа можност да бидат дел од интернационален музички бенд, да создаваат уметност низ различни работилници за рачни изработки, цртање и сликање, работилници за дизајнирање восочни свеќи како и склопување и дизајнирање на куќарки за мали птици, да учествуваат во работилници за пеење (ten sing), да посетуваат сесии за релаксација и да учествуваат во спортски активности на терените на кампот во Михелштат. Дури и високите температури не ги спречија учесниците да учествуваат на сите овие настани, но и да уживаат во посетата на локалниот базен. За учесниците, покрај овие обврски, вклучена беше и прошетка до адреналински парк и возење на мал, планински ролеркостер, како и патување со брод по реката Мајна до блискиот град Милтенберг. Од Македонија имаше вкупно 7 претставници. Во изминатите четири години, овој камп прерасна во важно место за средба на европското ИМКА движење. Тој не претставува само меѓународен собир, туку простор каде што младите градат пријателства, споделуваат искуства и се инспирираат стекнатото знаење да го пренесат во своите земји и локални организации. Овој камп служи за сплотување на младинските работници низ камповите во Европа и е особено значаен за нашата земја од аспект на тоа што нуди споделување на искуства поврзани со камп културата која што ИМКА во Битола и во Македонија неуморно се труди да ја издигне на едно повисоко и препознатливо ниво за сите наши локални учесници, волонтери и поширока публика. * Пред да дојдам на кампот во Михелштат немав некои преголеми очекувања. Се надевав дека ќе запознаам нови луѓе, ќе стекнам пријатели и ќе разменам мислења со млади од различни земји. На крајот, сето тоа се исполни, па дури и ги надмина моите очекувања. Најинтересен и највпечатлив дел за мене беше курсот за лидерски вештини. Таму научив многу корисни работи за комуникацијата, тимската работа и начинот на кој еден лидер може позитивно да влијае на другите. Сигурно ќе ги применам овие знаења и во мојата заедница. За време на кампот стекнав поголема самодоверба во споделувањето на моите мислења и научив како подобро да ги разбирам и почитувам луѓето околу мене. Ова искуство ми помогна да пораснам како личност и да станам поотворен кон нови идеи и перспективи. Дефинитивно би го препорачал Михелштат кампот на секој млад човек кој сака да стекне нови искуства, да создаде меѓународни пријателства и да научи нешто корисно и вредно за својата иднина. Никола Гелов Кога првпат слушнав за кампот во Михелштат, сè ми дојде многу неочекувано. Бев пресреќна кога дознав дека и моите другарки добија можност да учествуваат, бидејќи знаев дека заедно ќе доживееме едно незаборавно искуство. Секој ден на кампот ми беше интересен на свој начин. Имав можност да научам многу нови работи и да запознаам луѓе од различни средини. Особено ми се допадна курсот по пеење. Таму научив дека не треба да се плашиме да пробаме нешто ново. Ако никогаш не се обидеме, нема да знаеме што можеме да постигнеме. Секој човек има свој талент и свој начин на изразување, а токму тоа нè прави посебни. Едно од највозбудливите искуства за мене беше активноста во Tree House. Искрено, пред да дојдам на кампот мислев дека тоа не е нешто што би го направила во мојот град. Но, овде решив да излезам од мојата зона на удобност и да пробам нешто ново. На крајот, многу се забавував и бев горда на себе што се осмелив да учествувам. Од курсот по пеење научив и една важна животна лекција: дека не треба да ги осудуваме другите. Секој може да направи нешто на свој начин и тоа не го прави помалку вреден. Наместо да критикуваме, треба да ги прифатиме и почитуваме разликите меѓу луѓето. Кампот ме научи да се дружам со сите, да бидам поотворена и да не донесувам брзи заклучоци за другите. Сфатив дека секој човек има своја приказна и дека сите заслужуваат почит, разбирање и поддршка. Најважната порака што ќе ја понесам со себе е дека треба да бидеме храбри и да не се плашиме од нови предизвици. Нема глупави прашања и нема неуспеси кога учиме нешто ново. Секое искуство е можност да пораснеме и да станеме подобра верзија од себе. Дефинитивно би им го препорачала Михелштат кампот на сите млади кои имаат можност да учествуваат. Пријателствата, чувството дека сте дел од едно големо семејство, новите искуства и сè што се учи таму се нешта што тешко можат да се доживеат на друго место. Тоа е искуство кое засекогаш останува во сеќавање. Јована Кирјаковска   Бидејќи и претходно имав учествувано на два меѓународни кампа надвор од Македонија, дојдов во Михелштат со високи очекувања и чувство на возбуда. Од моите претходни искуства знаев дека ме очекува нешто посебно, а кампот ги надмина сите мои очекувања. Она што најмногу ми се допадна беше разновидноста на курсевите и работилниците. Тие создадоа можност сите учесници да се запознаат подобро, да се дружат и да учат едни од други.

  • ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби

    ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби На 27 јуни 2026 година, Кирил Михајлов, командир на Доброволното противпожарно друштво Свети Николе, учествуваше на панел-дискусија во Скопје посветена на противпожарната заштита и подготвеноста за вонредни состојби. Во рамки на дискусијата беа разгледани дел од клучните предизвици со кои се соочуваат противпожарните…

  • Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE

    Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE Доброволното противпожарно друштво Свети Николе продолжува да придонесува кон целите на проектот ENSURE преку своето директно учество во сложени интервенции на шумски пожари во Северна Македонија. За време на големиот пожар во Општина Македонски Брод, тимот на ДПД Свети Николе беше ангажиран како…

  • Заедно учиме англиски – нова активност во нашата организација

    Започнуваме со изучување на англискиот јазик! Првиот час помина во пријатна атмосфера, со учење на нови зборови и изрази, разговор и многу позитивна енергија. Преку овие часови создаваме можности за учење, стекнување нови знаења и развивање нови вештини. The post Заедно учиме англиски – нова активност во нашата организација appeared…

  • Школа за водачи Голозинци 2026 во организација на СИМ

    Во периодот од 13.08 до 19.08.2026 година, во Извидничкиот центар “Голозинци“, се одржа првиот дел од Школата за Водачи ’26. На школата учествуваа членови од повеќе извиднички одреди: ИПО “Јадран’’ , ИПО “Крсте Јон’’ , Прв Скопски Извиднички Одред, ИО ,“Гоце Делчев“ , ИО “Методиј Митевски-Брицо“ ИО “Мирко Милевски“ ,…

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор