[Aggregator] Downloaded image for imported item #46459

Системски промени, транспарентност и млади со порака за посилно општество

ОдМакедонски центар за меѓународна соработка

Во првите три месеци од 2026 година, Цивика мобилитас продолжи да ги поддржува иницијативите кои го менуваат системот однатре, и тоа преку застапување, анализа и директна работа со граѓаните. Сториите објавени во јануари, февруари и март ја покажуваат широчината на граѓанскиот ангажман, опфаќајќи теми од дигитализација на државните регистри и борба против корупцијата, до младите кои бараат причина да останат дома.

Првата сторија ја отвора темата за еден долгогодишен институционален јаз: државата со децении немаше прецизен одговор на прашањето колку стипендисти има во странство, каде се тие и што работат откако ќе дипломираат. Форумот за разумни политики, Институтот за општествени и хуманистички науки – Скопје и Балканскиот институт за регионална соработка (БИРС), преку проектот „Застапување за инклузивен развој” поддржан од Цивика мобилитас, го истражија проблемот и застапуваа за конкретна промена. Министерството за образование и наука го прифати предлогот за воспоставување на Централен дигитален регистар на стипендисти, алатка која ќе овозможи следење на академскиот и професионалниот пат на стипендистите и нивно поврзување со компании, универзитети и истражувачки центри во земјата. Сторијата испраќа порака дека инвестицијата во образование мора да биде придружена и со систем кој го задржува знаењето дома.

Прочитај ја сторијата „Дали Македонија конечно ќе знае каде ѝ се стипендистите?“

gemini generated image m9ynbhm9ynbhm9yn e1769262084818

Во февруари фокусот се сврте кон вистинските сопственици на компаниите и нивната улога во борбата против корупцијата. Поттикнати од глобалните случувања со „Панамските”, „Рајските” и „Пандорините” документи, Центарот за граѓански комуникации, Активо од Велес и Здружението на даночни советници на Република Македонија, со поддршка на Цивика мобилитас, ги проверија можностите за вкрстено користење на податоците од Регистарот на вистински сопственици со други бази на податоци, како алатка за откривање и спречување на корупцијата и злоупотреба на јавни средства. Анализата покажа дека и покрај формалното воспоставување на Регистарот пред пет години, неговиот потенцијал останува во голема мера неискористен. Наодите беа претставени на Тематскиот форум за користење на податоците за вистинските сопственици во борбата против корупцијата, каде триесеттина претставници на клучните институции, медиумите и граѓанскиот сектор дискутираа за мерките и чекорите што можат да се преземат, меѓу кои и податокот дека 23 од 360 проверени функционери целосно или делумно сокриле податоци за сопственоста во фирми. Сепак, направен е чекор напред: само во првите три месеци на Електронскиот систем за јавни набавки (ЕСЈН) се објавени имињата на вистинските сопственици на повеќе од 3.000 фирми добитнички на јавен тендер.

Прочитај ја сторијата „Јавниот интерес пред скриената сопственост“

dsc 0015 scaled e1771338441419

Мартовската сторија ги пренесува гласовите на младите од Полошкиот регион кои секојдневно се соочуваат со прашањето да останат или да заминат од земјата. Истражувањето спроведено во рамки на проектот „Зајакнување на младите: поттикнување на граѓанскиот ангажман и претприемништвото во Полошкиот регион”, од АДИ Гостивар, Центарот за едукација и развој Теарце, Институтот за лидерство и јавни политики Тетово и ИнСоК Тетово, со поддршка на Цивика мобилитас, направено со повеќе од 500 млади на возраст од 15 до 29 години од регионот, покажало дека половина од младите во Полог (50,4%) сметаат дека иселувањето најчесто се случува веднаш по завршувањето на средното образование, а главните мотиви се подобар животен стандард (80%) и подобри можности за вработување (78%). Сторијата потсетува дека младите не заминуваат затоа што сакаат, туку затоа што чувствуваат дека немаат избор.

Прочитај ја сторијата „Само ни треба шанса!“.

Image
Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Македонски центар за меѓународна соработка

Продолжи со читање

  • Елаборат за четириесетите – XL Средби на извидници Велес 2026

    Почитувани извидници, извидничкиот одред “Димитар Влахов” од Велес одбележувајќи ја седмата деценија на постоење на извидништвото во Велес и Денот на Државноста на Македонија, Ве поканува на традиционалните XL Средби на извидници 2026. Во периодот од 1975 до 2026 година, успевaме да организираме четириесет Средби на извидници од кои последните…

  • Ново регионално партнерство: Здружението започнува проект поддржан од Western Balkans Fund и Европската Унија

     Со голема чест и задоволство споделуваме дека Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености е добитник на грант од Фондот за Западен Балкан (Western Balkans Fund), кофинансиран од Европската Унија! На 24 и 25 јуни 2026 година во Тирана, Албанија, присуствувавме на дводневната партнерска работилница и свечената церемонија…

  • Успешно реализирана XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026“

    Иако регатата се одвива по 26-ти пат, ова е трета година во која пловидбата заврши во Солун, идентично како онаа на велешките трговци во минатото. Чамците растоварени, пловењето успешно завршено, се сумираат впечатоците од Вардарска регата „Гемиџии“ која по 26-ти пат ја оживеа традицијата и патшествието на велешките трговци во…

  • Од отпад до производ: Како био-отпадот станува дел од нашето секојдневие

    Био-отпадот претставува органски отпад кој потекнува од домаќинствата, пазарите, градините и прехранбената индустрија. Во оваа категорија спаѓаат остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе, лушпи од јајца, лисја и трева.
    Иако најчесто се третира како отпад, био-отпадот претставува вреден ресурс. Во контекст на циркуларната економија, тој се користи како суровина за создавање нови материјали, енергија и производи што повторно се враќаат во економскиот циклус.

    https://unsplash.com/photos/person-holding-eco-not-ego-signage-_kB9NKpErH4
    Во традиционалниот модел, био-отпадот најчесто завршува на депонии, каде што при разградување без кислород се создава метан – силен стакленички гас кој придонесува за климатските промени. Во циркуларниот пристап, истиот отпад се третира како ресурс и се трансформира во компост, биоматеријали, природни ѓубрива и иновативни производи. На овој начин се намалува количината на отпад, се намалуваат емисиите и се поттикнува развој на зелени технологии и локални бизниси.
    Овој пристап е тесно поврзан со пораката „Eco, not ego“, која потсетува дека одржливите избори ја ставаат еколошката одговорност пред краткорочната индивидуална удобност. Со тоа, био-отпадот се гледа не како проблем, туку како почеток на нов циклус на вредност, обновување и одржлив развој.

    Примери на продукти изработени од био-отпад

    Биопластика и дизајн-предмети од талог од кафе – Coffeefrom (Италија): Италијанскиот стартап Coffeefrom го претвора искористениот талог од кафе во биопластика и композитни материјали кои се користат за дизајнерски производи, пакување и индустриска примена, покажувајќи дека дури и секојдневниот отпад може да добие нова вредност.

    (Извор: EU-Startups, август 2025 – eu-startups.com | Renewable Matter – renewablematter.eu)

    Биоразградливо пакување од мицелиум и земјоделски отпад – Grown.bio (Холандија): Компанијата Grown.bio користи мицелиум и земјоделски отпад за производство на целосно биоразградливи пакувања и изолациски материјали кои нудат одржлива алтернатива на пластиката и стиропорот.

    (Извор: European Circular Economy Stakeholder Platform – circulareconomy.europa.eu | Saladplate, октомври 2025 – saladplate.com)

    Еко-кожа од манго отпад – Fruitleather Rotterdam (Холандија): Fruitleather Rotterdam го рециклира отпадот од манго што не ги исполнува пазарните стандарди и го претвора во издржлив вегански материјал кој се користи за изработка на чанти, паричници и други модни производи.

    (Извор: Plant Based News, мај 2025 – plantbasednews.org | Nature Biotechnology, 2025 – nature.com)

    Фото:https://unsplash.com/photos/a-pile-of-garbage-sitting-on-top-of-a-grass-covered-field-pprCuLQopHw
    Овие примери покажуваат дека отпадот не мора да биде проблем кој треба да се отстрани. Со соодветна креативност, технологија и визија, тој може да стане вреден ресурс кој создава нови производи, нови работни места и помало влијание врз природата.
    Циркуларната економија нè учи дека секој материјал има потенцијал за нов живот. Наместо да гледаме на био-отпадот како нешто без вредност, можеме да го препознаеме како можност за иновации и одржлив развој. Токму во оваа промена на перспективата лежи клучот кон поодржлива иднина.
     
    Оваа статија е подготвена во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    Содржината на оваа статија е единствена одговорност на Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.
    Автори: Јасмина Петровска, Еко Логик и Ана Серафимова, Еко Логик

  • Успешно заврши тркалезната маса за зелена транзиција и CBAM

    На тркалезната маса „Зајакнување на конкурентноста: Енергетската транзиција, CBAM и иднината на македонската индустрија“, Finance Think ја промовираше студијата „Подготвеност за CBAM и зелената индустриска транзиција во Северна Македонија“. Студијата покажува дека подготвеноста за CBAM ќе биде клучен фактор за одржување на конкурентноста на домашните производители на пазарот на Европската Унија. Во 2025 година, извозот […]
    The post Успешно заврши тркалезната маса за зелена транзиција и CBAM first appeared on Finance Think.
    The post Успешно заврши тркалезната маса за зелена транзиција и CBAM appeared first on Finance Think.

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор