NSPDU DobriPrimeri 1024x521

Што можеме да научиме од другите?

Кога зборуваме за превенција на употреба на дроги кај младите, Европа нуди јасни лекции: успехот не е случајност, туку резултат на систем. Искуствата од регионот и пошироко покажуваат дека најдобрите резултати се постигнуваат кога институциите, училиштата и заедницата дејствуваат координирано.


Хрватска: Кога здравството ја води превенцијата

Хрватска е пример за земја каде превенцијата не е препуштена училиштата и родителите сами да се снаоѓаат. Клучната улога ја има Хрватскиот завод за јавно здравство (HZJZ), кој делува како национален координатор.

Овој модел подразбира:

  • Стручна поддршка за училиштата: Наставниците добиваат готови материјали, обуки и координација, наместо да импровизираат.
  • Специфични програми: Се спроведуваат програми како „Bistrije glave, jasnija budućnost“ (рана превенција на алкохол) и програми за животни вештини.
  • Широка мрежа: Локалните превентивни тимови вклучуваат психолози, педагози и здравствени работници.

Лекцијата од Хрватска е јасна: Училиштата не се сами, туку се дел од систем.


Словенија: Превенцијата како дел од наставата

Словенија се фокусира на стандардизирана превенција интегрирана во образовниот процес.

  • Базирано на докази: Воведена е европската „evidence-based“ програма Unplugged.
  • Фокус на вештини: Акцентот е ставен на развивање социјални вештини, критичко размислување и отпорност на врснички притисок.
  • Системска поддршка: Постојат национални насоки и редовни обуки за наставниот кадар.

Кога има програма, материјали и обука — има и резултати.


Холандија: Партнерство меѓу образованието и здравството

Холандскиот модел се базира на тесна соработка помеѓу училиштата и регионалните здравствени служби (GGD).

  • Тимови за поддршка: Училиштата имаат директен пристап до психолози и здравствени работници.
  • Рана интервенција: Се прават редовни скрининзи за навремено да се детектираат ризиците.
  • Интеграција: Превенцијата не е одделна активност, туку е интегрирана со јавноздравствените служби.

Овој модел функционира затоа што образованието и здравството се секогаш поврзани.


Исланд: Најуспешниот пример во Европа

Исланд е глобален лидер во намалувањето на употребата на алкохол, цигари и дроги кај младите. Нивниот пристап, познат како Icelandic Prevention Model (Planet Youth), доведе до драстичен пад на употребата на канабис и алкохол кај 15-16 годишните — од високи бројки во 90-тите до ниски едноцифрени проценти денес.

Тајната на нивниот успех се темели на четири столба:

  • Податоци: Редовни национални анкети за следење на ризиците.
  • Заеднички одлуки: Училиштата, родителите, општините и здравството одлучуваат заедно.
  • Институционална поддршка: Силни јавни политики кои ја штитат младината.
  • Алтернативи: Огромна поддршка за спорт, култура и организирано слободно време како заштитни фактори.

Превенцијата е инвестиција

Кога образованието, здравството и локалната заедница (со силна поддршка од граѓанскиот сектор) работат заедно, ризиците се намалуваат. Тоа го докажуваат сите успешни примери: Превенцијата е инвестиција која ги прави младите побезбедни, ризиците помали, а заедницата посилна.


Проектот „Воспоставување на национален систем за превенција на употреба на дрога во средните училишта“ е ко-финансиран од Европската Унија преку Европскиот инструмент за демократија и човекови права (ЕИДХР).
Содржината на оваа објава е единствена одговорност на ХОПС – Опции за здрав живот и не ја одразува нужно гледната точка на Европската Унија.

The post Што можеме да научиме од другите? appeared first on ХОПС.

Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Здружение ХОПС – Опции за здрав живот Скопје

Продолжи со читање

  • Половина од владините ветувања напредуваат, но секторските разлики остануваат големи

    КОМПАС: Мониторинг на Владините ветувања (2024-2028): наоди од првите две години Скопје, 17 јуни 2026 Finance Think, во партнерство во Македонскиот центар за граѓанско образование, Македонското лекарско друштво- Здружение за интерсекторска соработка и Младинскиот образовен форум, ја претставува надградената мониторинг рамка КОМПАС за системско следење на реализацијата на владините ветувања за периодот 2024–2028. Оваа рамка […]
    The post Половина од владините ветувања напредуваат, но секторските разлики остануваат големи first appeared on Finance Think.
    The post Половина од владините ветувања напредуваат, но секторските разлики остануваат големи appeared first on Finance Think.

  • ДИЈАЛОГ ПОМЕЃУ ЖЕНИТЕ И ВЛАСТИТЕ ВО ШТИП

    На 28.05.2026 година во просториите на Работничкиот универзитет во Штип се одржа настан за воспоставување дијалог помеѓу жените и власти, со цел да се создаде овозможувачка средина за развој на женското претприемништво и економското јакнење на жените. На настанот присуствуваше заменик-градоначалникот и советник во Општина Штип, Атанас Крстовски, кој ја истакна важноста од активно учество…

  • Експертска дискусија: Правни и институционални предизвици во областа на шумите и нелегалната сеча

    Околу 40% од територијата на Северна Македонија е покриена со шуми, кои претставуваат еден од најзначајните природни ресурси во државатa. Секоја година во државата се трошат околу 2.165.000 m³ огревно дрво, а проценките покажуваат дека повеќе од половина од ова количество потекнува од нелегална сеча. Нелегалната сеча, шумските пожари, деградацијата на шумите, ограничените ресурси и […]

  • Годишно собрание на ХЕРА: отчетност, ново раководство и јасни приоритети за иднината

    ХЕРА го одржа редовното Годишно собрание, на кое пред членството беа презентирани постигнувањата од 2025 година, беше усвоен Годишниот финансиски извештај и се дискутираше за […]

  • XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026” ќе плови до Солун

    На 12.6.2026 (петок) делегација на Вардарската регата Гемиџии беше примена од Градоначалникот на Велес г-дин Mарко Колев. Делегацијата во состав м-р Ангелче Гушев, Владимир Ивановски – Вуцо, Владимир Стојанов и Михаел Здравковски во целост го запознаа Градоначлмикот за програмските активности на Вардарската регата “Гемиџии“. Регатата запловува на 18 јуни со…

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор