NSPDU DobriPrimeri 1024x521

Што можеме да научиме од другите?

Кога зборуваме за превенција на употреба на дроги кај младите, Европа нуди јасни лекции: успехот не е случајност, туку резултат на систем. Искуствата од регионот и пошироко покажуваат дека најдобрите резултати се постигнуваат кога институциите, училиштата и заедницата дејствуваат координирано.


Хрватска: Кога здравството ја води превенцијата

Хрватска е пример за земја каде превенцијата не е препуштена училиштата и родителите сами да се снаоѓаат. Клучната улога ја има Хрватскиот завод за јавно здравство (HZJZ), кој делува како национален координатор.

Овој модел подразбира:

  • Стручна поддршка за училиштата: Наставниците добиваат готови материјали, обуки и координација, наместо да импровизираат.
  • Специфични програми: Се спроведуваат програми како „Bistrije glave, jasnija budućnost“ (рана превенција на алкохол) и програми за животни вештини.
  • Широка мрежа: Локалните превентивни тимови вклучуваат психолози, педагози и здравствени работници.

Лекцијата од Хрватска е јасна: Училиштата не се сами, туку се дел од систем.


Словенија: Превенцијата како дел од наставата

Словенија се фокусира на стандардизирана превенција интегрирана во образовниот процес.

  • Базирано на докази: Воведена е европската „evidence-based“ програма Unplugged.
  • Фокус на вештини: Акцентот е ставен на развивање социјални вештини, критичко размислување и отпорност на врснички притисок.
  • Системска поддршка: Постојат национални насоки и редовни обуки за наставниот кадар.

Кога има програма, материјали и обука — има и резултати.


Холандија: Партнерство меѓу образованието и здравството

Холандскиот модел се базира на тесна соработка помеѓу училиштата и регионалните здравствени служби (GGD).

  • Тимови за поддршка: Училиштата имаат директен пристап до психолози и здравствени работници.
  • Рана интервенција: Се прават редовни скрининзи за навремено да се детектираат ризиците.
  • Интеграција: Превенцијата не е одделна активност, туку е интегрирана со јавноздравствените служби.

Овој модел функционира затоа што образованието и здравството се секогаш поврзани.


Исланд: Најуспешниот пример во Европа

Исланд е глобален лидер во намалувањето на употребата на алкохол, цигари и дроги кај младите. Нивниот пристап, познат како Icelandic Prevention Model (Planet Youth), доведе до драстичен пад на употребата на канабис и алкохол кај 15-16 годишните — од високи бројки во 90-тите до ниски едноцифрени проценти денес.

Тајната на нивниот успех се темели на четири столба:

  • Податоци: Редовни национални анкети за следење на ризиците.
  • Заеднички одлуки: Училиштата, родителите, општините и здравството одлучуваат заедно.
  • Институционална поддршка: Силни јавни политики кои ја штитат младината.
  • Алтернативи: Огромна поддршка за спорт, култура и организирано слободно време како заштитни фактори.

Превенцијата е инвестиција

Кога образованието, здравството и локалната заедница (со силна поддршка од граѓанскиот сектор) работат заедно, ризиците се намалуваат. Тоа го докажуваат сите успешни примери: Превенцијата е инвестиција која ги прави младите побезбедни, ризиците помали, а заедницата посилна.


Проектот „Воспоставување на национален систем за превенција на употреба на дрога во средните училишта“ е ко-финансиран од Европската Унија преку Европскиот инструмент за демократија и човекови права (ЕИДХР).
Содржината на оваа објава е единствена одговорност на ХОПС – Опции за здрав живот и не ја одразува нужно гледната точка на Европската Унија.

The post Што можеме да научиме од другите? appeared first on ХОПС.

Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Здружение ХОПС – Опции за здрав живот Скопје

Продолжи со читање

  • Национален младински форум „Тука сме за да останеме!“: Време е младите да добијат реална моќ во одлучувањето

    Денес се одржа Националниот младински форум „Тука сме за да останеме!“, кој создаде простор за директен дијалог меѓу млади луѓе од целата држава и претставници […]

  • ЈАВЕН ПОВИК ЗА АНГАЖИРАЊЕ НА ЕКСПЕРТ/ТИМ ЗА ГРАФИЧКИ ДИЗАЈН И МУЛТИМЕДИЈАЛНА ПРОДУКЦИЈА

    Центарот за правни истражувања и анализи (ЦПИА) објавува јавен повик за ангажирање експерт или тим за подготовка на визуелни и мултимедијални содржини во рамки на кампања за животна средина, јавна партиципација и пристап до правда. Ангажманот опфаќа развој на креативен концепт и подготовка на најмалку 10 содржини за социјални медиуми, вклучително инфографици, кратки анимации и […]

  • Како да се слушне гласот на граѓаните? РЕСИС организираше работилница и дебата во Велес

    Како граѓанските барања и проблеми да бидат повидливи и слушнати од локалната власт? Токму ова прашање беше во срцето на работилницата и јавната дебата што Институтот РЕСИС ја одржа во Велес со граѓани и со претставници на општините од Вардарскиот Регион.

  • Етичка рамка за колумни

    Колумната, како уникатен новинарски жанр, ги надминува традиционалните правила на новинарството и во медиумската теорија се смета за една од најслободните и „најживи“ форми, во која доминираат авторскиот став и интерпретацијата. За разлика од класичниот коментар или уредничкиот текст, колумната често остава простор за личен тон, анегдота, полемика, намерна провокација или потсмев. Во неа не […]

  • Изборите се ранлив момент кога граѓаните се изложени на манипулации и надворешни влијанија

    На 19 мај, во Скопје, Фондацијата Метаморфозис во соработка со International IDEA го организираше настанот „Зајакнување на отпорноста кон изборни манипулации со информации“, посветен на справувањето со странското мешање и манипулациите со информации (ФИМИ), дезинформациите и заканите по изборниот интегритет. Настанот се реализираше во рамки на проектот „Справување со изборно поврзани манипулации со информации и […]

  • Дојди на донаторски кружок

    Почитувани, Седмиот донаторски кружок на Конект ќе се одржи на 04.06.2026 г. во просториите на Македонски Телеком (Кеј 13-ти Ноември“ бр. 6, Скопје) со почеток од 19 часот. Приемот на гостите започнува во 18.30 часот.

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор