Рецензија: Зошто ни е потребно новинарството

ОдСамостоен синдикат на новинари и медиумски работници ССНМ

Во издание на Atlantic Books излезе книга на Џон Лојд, долгогодишен соработник во Financial Times и ко-основач на Ројтерс  институтот за новинарски студии во Оксфорд  „Моќта и приказната: Глобална битка за вести и информации (The Power and the Story )“. Ви ја пренесуваме рецензијата на книгата од Steve Coll објавена во  Financial Times:

Во 2003 година, Southern Metropolitan Daily во Гуангџоу, Кина, објави храбро истражување за смртта на Сун Зиганг, мигрант приведен од полицијата пореди немање соодветни документи и притворен. Откритијата на Daily предизвикаа јавен бес кој резултираше со важна системска реформа. Тоа беше време кога се подигаше довербата и значењето на независното истражувачко новинарство во Кина, ризичен потфат за уредниците кои моора постојано да ја тестираат толерантноста на државата.

Оттогаш, меѓутоа, просторот за таквото новинарство значително се стесни, особено со консолидираната моќ и притисоците врз граѓанското општество на Претседателот Кси Јинпинг. Денес, како што пишува Џон Лојд во The Power and the Story, кинеските новинари научија дека понекогаш можат да “убијат муви“ со нивната истражувачка работа, но не и да „совладаат тигри“ како што се тајните служби или лидерите на Комунистичката партија.

Регресијата е во согласност со светските трендови. Во текот на 1990-ите и до средината на 2000-ите, Лојд нè потсетува, професионалното и независното новинарство се прошири во земјите во развој и поранешните комунистички држави, дури и оние под авторитарни режими. Сепак, во текот на изминатите пет години, со замавот на тоталитарните лидери и популизмот, таквиот прогрес се движни во обратна насока.

The Power and the Story претставува интелигентно, детално и добро документирано истражување на известувањето во корист на глобалниот интерес по притисок на диктатури, очајна пазарна конкуренција и технолошко нарушување. Лојд е заинтересиран за потрадиционално, професионално новинарство отколку за медиуми или теорија за комуникации, што претставува добродојден акцент во време кога критиката врз медиумите се чини под влијание на транформацискиот потенцијал на социјалните медиуми и новите технологии. Секако, се наоѓаме среде нов трансформациски период во структурата на комуникациите. Сепак, Лојд признава дека она што новинарството сака да го постигне во однос на демократскиот легитимитет како коректор на државата и корпоративата моќ е поважно од технологијат ана денешницата.

Лојд е долгогодишен соработник во Financial Times и ко-основач на Ројтерст институтот за новинарски студии во Оксфорд. Тој е познат по својата поддшка за вековното англо-американско наследство на независно и фактичко известување и потрага по вистината, без оглед на тоа колку таквиот потфат може да биде несовршен и ограничен од човековата слабост. Сепак, тој зборува и за многуте неуспеси на американското и британското новинарство и ги разгледува силните страни на други традиции, како што е Европскиот контитненти и неговото идеолошки поексплицитно известување. Тој пишува со софистицираност за последните борби за унапредување на сериозното новинарство во корист на јавниот интерес во места како што се Египет, Етиопија, Италија, Индија и Кина.

Книгата содржи поглавје за Доналд Трамп, но значително пред времето на неговото „дивеење“ на Twitter и постојаните реторички напади врз интегритетот на американските медиуми. Големото прашање во ова време на „алтернативни факти“ е каква иднина лежи пред нас за самата идеја на професионално, поткрепено со докази и истражувачко новинарство?

Постојат економски притисоци, секако; во многу индустријализирани демократии, моделот заснован на рекламирање кој го долго го правеше можно здравото професионално истражување, сега колабираше. Телевизиските или видео вестите сега се во егзистенцијална криза, предизвикана од подемот на мобилните уреди и падот на гледаноста. Сепак, сликата не е во целост црна, како што охрабрува Лојд, упатувајќи на убедливата одбрана на јавните радиоифузионери во Британија, Германиј и други земји. Публиката која плаќа на сериозните комерцијални редакции расте, нудејќи нова основа за одржливии, професионални новински редакции како што се оние кои го создаваат овој весник, New York Times и Washington Post.

Среднорочно, можеби позагрижувачки од економијата е нападот врз легитимноста на новинарството и уставната заштита. Доколку некомпетентните амеркански судови и власти во Америка ги следат настојувањата на Трамп и ја вратат заштитата на печатот, особено како што се применува на новинари кои известуваат за доверливи информации, тоа ќе ги поттикне деспотите во други земји да ги задушат нивните медиуми.

На многу начини, нападите врз печатот служеа да ги зајакнат американските редакции, појаснувајќи зошто известувањето за конфликти на интереси или истрагата на ФБИ за руското мешање во изборите во 2016 година се витални за уставноста на земјата. Приказните за истрагата на ФБИ, на пример, кои Трамп може  да ги отфрли како лажни вести или незаконски протечени вести, несомнено некои ФБИ агенти ги гледаат како неопходни за заштита на интегритетот на нивната работа, обелоденувајќи некои од нивните наоди, иако претседателот се заканува дека ќе ги затвори.

Чувството на јасна мисија за новинарите во ерата на Трамп е добредојдена по деценија на конфузија предизвикана од дигиталниот упад и падот на весниците. Сепак, нема простор за задоволство.

Прославениот прв амандам на Америка е релативно млад. Дури во 1964 година, во Times v. Sullivan, Врховниот суд на САД воведе стандард за клевета за јавни фигури кој е најнаклонет на печатот. Во 1971 година, во предметот Pentagon Papers, Врховниот суд постави стандард кој направи многу тешко за владата да спречи новинска организација од објавување стории за националната безбедност. Државните закони кои им дозволуваат на новинарите да ги заштитат изворите може да бидатотповикани од локалните популисти кои го имититраат Трамп. Конечно, како што опишува The Power and the Story, здравјето на независниот печат не  може да се раздели од државата и сите демократски и граѓански права.

The post Рецензија: Зошто ни е потребно новинарството appeared first on ССНМ.

Продолжи со читање

  • Погледнете го нашето ново промотивно видео и откријте како органскиот отпад може да стане вредна суровина!

    Преку силен фокус на циркуларната економија и еколошката едукација, сакаме да ги поттикнеме граѓаните на итна акција за правилно сортирање на отпадот — клуч чекор кон здрава животна средина и ублажување на климатските промени. Главни ѕвезди во видеото се наставниците и учениците од основните училишта каде што ги одржавме нашите едукативни работилници. Тие јасно порачуваат: со менување на секојдневните навики и активен граѓански ангажман, секој од нас има моќ да донесе позитивни промени во општеството!
    Ова видео е дел од промотивнтаа дигитална кампања со едукативно-информативни содржини за придобивките и начините за искористувањето на потенцијалот на органскиот отпад.
    Оваа видео е подготвено во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Resource Environmental Center – REC North Macedonia Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Eco – Logic и Center for Environmental Democracy – Florozon Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија и Embassy of Switzerland in North Macedonia преку програмата Цивика мобилитас #CivicaMobilitas.
     
    Содржината на оваа видео е единствена одговорност на партнерите во проектот и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија #CHinMK, Цивика мобилитас #CivicaMobilitas, или организациите што ја спроведуваат.

  • Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери

    Програми Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери Кампот Михелштат во Германија беше домаќин на Европскиот младински камп, кој собра 135 учесници од 15 земји. По долго патување, а за некои и пристигнување во Михелштат низ серија на предизвикувачки услови, младите и нивните лидери се обединија околу заедничката тема: “Growing together – rooted in values – rising as leaders“, односно „Растеме заедно – вкоренети во вредностите – се издигнуваме како лидери“. Кампот понуди динамична програма исполнета со различни курсеви, интерактивни работилници и можности за размена на знаења и искуства. Курсевите беа задолжителниот дел и опфаќаа повеќе теми поврзани со менталното здравје, лидерството, активности на отворено поврзани со изградба на куќарки на дрва, обработка на темата “Do no harm” како методологија против било каков вид на насилство, односи со јавност, техники за раскажување приказни, театарски пристап во работата со млади и дигитално образование. Младите учесници и младинските работници активно придонесуваа со сопствените идеи, практики и перспективи, создавајќи простор во кој сите можеа да учат едни од други. Во фокусот беше заедничкото учење за иднината на младинската работа, како и развивањето лидерски способности засновани на вредности, соработка и меѓународно разбирање. Покрај едукативниот дел, програмата беше збогатена со многу креативни и забавни активности. Учесниците имаа можност да бидат дел од интернационален музички бенд, да создаваат уметност низ различни работилници за рачни изработки, цртање и сликање, работилници за дизајнирање восочни свеќи како и склопување и дизајнирање на куќарки за мали птици, да учествуваат во работилници за пеење (ten sing), да посетуваат сесии за релаксација и да учествуваат во спортски активности на терените на кампот во Михелштат. Дури и високите температури не ги спречија учесниците да учествуваат на сите овие настани, но и да уживаат во посетата на локалниот базен. За учесниците, покрај овие обврски, вклучена беше и прошетка до адреналински парк и возење на мал, планински ролеркостер, како и патување со брод по реката Мајна до блискиот град Милтенберг. Од Македонија имаше вкупно 7 претставници. Во изминатите четири години, овој камп прерасна во важно место за средба на европското ИМКА движење. Тој не претставува само меѓународен собир, туку простор каде што младите градат пријателства, споделуваат искуства и се инспирираат стекнатото знаење да го пренесат во своите земји и локални организации. Овој камп служи за сплотување на младинските работници низ камповите во Европа и е особено значаен за нашата земја од аспект на тоа што нуди споделување на искуства поврзани со камп културата која што ИМКА во Битола и во Македонија неуморно се труди да ја издигне на едно повисоко и препознатливо ниво за сите наши локални учесници, волонтери и поширока публика. * Пред да дојдам на кампот во Михелштат немав некои преголеми очекувања. Се надевав дека ќе запознаам нови луѓе, ќе стекнам пријатели и ќе разменам мислења со млади од различни земји. На крајот, сето тоа се исполни, па дури и ги надмина моите очекувања. Најинтересен и највпечатлив дел за мене беше курсот за лидерски вештини. Таму научив многу корисни работи за комуникацијата, тимската работа и начинот на кој еден лидер може позитивно да влијае на другите. Сигурно ќе ги применам овие знаења и во мојата заедница. За време на кампот стекнав поголема самодоверба во споделувањето на моите мислења и научив како подобро да ги разбирам и почитувам луѓето околу мене. Ова искуство ми помогна да пораснам како личност и да станам поотворен кон нови идеи и перспективи. Дефинитивно би го препорачал Михелштат кампот на секој млад човек кој сака да стекне нови искуства, да создаде меѓународни пријателства и да научи нешто корисно и вредно за својата иднина. Никола Гелов Кога првпат слушнав за кампот во Михелштат, сè ми дојде многу неочекувано. Бев пресреќна кога дознав дека и моите другарки добија можност да учествуваат, бидејќи знаев дека заедно ќе доживееме едно незаборавно искуство. Секој ден на кампот ми беше интересен на свој начин. Имав можност да научам многу нови работи и да запознаам луѓе од различни средини. Особено ми се допадна курсот по пеење. Таму научив дека не треба да се плашиме да пробаме нешто ново. Ако никогаш не се обидеме, нема да знаеме што можеме да постигнеме. Секој човек има свој талент и свој начин на изразување, а токму тоа нè прави посебни. Едно од највозбудливите искуства за мене беше активноста во Tree House. Искрено, пред да дојдам на кампот мислев дека тоа не е нешто што би го направила во мојот град. Но, овде решив да излезам од мојата зона на удобност и да пробам нешто ново. На крајот, многу се забавував и бев горда на себе што се осмелив да учествувам. Од курсот по пеење научив и една важна животна лекција: дека не треба да ги осудуваме другите. Секој може да направи нешто на свој начин и тоа не го прави помалку вреден. Наместо да критикуваме, треба да ги прифатиме и почитуваме разликите меѓу луѓето. Кампот ме научи да се дружам со сите, да бидам поотворена и да не донесувам брзи заклучоци за другите. Сфатив дека секој човек има своја приказна и дека сите заслужуваат почит, разбирање и поддршка. Најважната порака што ќе ја понесам со себе е дека треба да бидеме храбри и да не се плашиме од нови предизвици. Нема глупави прашања и нема неуспеси кога учиме нешто ново. Секое искуство е можност да пораснеме и да станеме подобра верзија од себе. Дефинитивно би им го препорачала Михелштат кампот на сите млади кои имаат можност да учествуваат. Пријателствата, чувството дека сте дел од едно големо семејство, новите искуства и сè што се учи таму се нешта што тешко можат да се доживеат на друго место. Тоа е искуство кое засекогаш останува во сеќавање. Јована Кирјаковска   Бидејќи и претходно имав учествувано на два меѓународни кампа надвор од Македонија, дојдов во Михелштат со високи очекувања и чувство на возбуда. Од моите претходни искуства знаев дека ме очекува нешто посебно, а кампот ги надмина сите мои очекувања. Она што најмногу ми се допадна беше разновидноста на курсевите и работилниците. Тие создадоа можност сите учесници да се запознаат подобро, да се дружат и да учат едни од други.

  • ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби

    ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби На 27 јуни 2026 година, Кирил Михајлов, командир на Доброволното противпожарно друштво Свети Николе, учествуваше на панел-дискусија во Скопје посветена на противпожарната заштита и подготвеноста за вонредни состојби. Во рамки на дискусијата беа разгледани дел од клучните предизвици со кои се соочуваат противпожарните…

  • Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE

    Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE Доброволното противпожарно друштво Свети Николе продолжува да придонесува кон целите на проектот ENSURE преку своето директно учество во сложени интервенции на шумски пожари во Северна Македонија. За време на големиот пожар во Општина Македонски Брод, тимот на ДПД Свети Николе беше ангажиран како…

  • Заедно учиме англиски – нова активност во нашата организација

    Започнуваме со изучување на англискиот јазик! Првиот час помина во пријатна атмосфера, со учење на нови зборови и изрази, разговор и многу позитивна енергија. Преку овие часови создаваме можности за учење, стекнување нови знаења и развивање нови вештини. The post Заедно учиме англиски – нова активност во нашата организација appeared…

  • Школа за водачи Голозинци 2026 во организација на СИМ

    Во периодот од 13.08 до 19.08.2026 година, во Извидничкиот центар “Голозинци“, се одржа првиот дел од Школата за Водачи ’26. На школата учествуваа членови од повеќе извиднички одреди: ИПО “Јадран’’ , ИПО “Крсте Јон’’ , Прв Скопски Извиднички Одред, ИО ,“Гоце Делчев“ , ИО “Методиј Митевски-Брицо“ ИО “Мирко Милевски“ ,…

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор