H5.jpg

Превенцијата од ХИВ е клучна затоа што здравјето е право, а не привилегија

ОдАсоцијација за здравствена едукација и истражување ХЕРА Скопје

ХЕРА – Асоцијација за здравствена едукација и истражување, по повод 1 декември – Светски ден против СИДА во соработка со средното училиште СМУГС „Д-р Панче Караѓозов“ денеска (28 ноември), организираше работилница за средношколци, спроведена од тим на средношколци кои им пренесоа знаења на своите соученици, пријатели и познаници на тема сексуално преносливи инфекции, со фокус на важноста од ХИВ превенцијата. Работилницата е во рамки на континуираните активности за информирање и едукација на јавноста кои ХЕРА ги спроведува, со оглед на тоа дека е многу важно постојано да се работи на подигнување на јавната свест и кај младите за темата и ставање крај на стигмата и стереотипите поврзани со ХИВ.

Сексуалното здравје и права се од суштинско значење за постигнување на човековите права, доброто здравје и целокупната благосостојба, особено за луѓето кои живеат со ХИВ или се изложени на ризик од ХИВ инфекција. Пристапот до превентивните услуги за ХИВ обезбедува поздрави заедници и нè доближува до ставање крај на СИДА-та како закана за јавното здравје. Но, истражувањата покажуваат дека с è   уште една од најголемите пречки за справување со ХИВ е доцната дијагноза, затоа превенцијата и раното откривање на ХИВ се клучни. Секој има право да се чувствува здраво. Со раното откривање на ХИВ и навремениот третман, целосно се спречува ризикот од понатамошно пренесување на инфекцијата преку сексуален начин. Антиретровирусната терапија покрај тоа што  им овозможува на лицата со ХИВ да живеат долго и квалитетно, е ефективна превенција на ХИВ, бидејќи го намалува вирусот на недетектибилно ниво, а со тоа оневозможува натамошен пренос. Искуството покажува дека ХИВ инфекцијата е несразмерно распространета во заедниците кои доживуваат сиромаштија и нееднаквост. Како дел од националната програма за ХИВ, повеќе од дваесет години 14 граѓански организации ширум државата нудат бесплатни услуги за превенција од ХИВ, кои вклучуваат скрининг и заштита од ХИВ и други крвно и сексуално преносливи инфекции кај ранливите групи граѓани. Затоа, важно е превентивните активности да продолжат во континуитет, со фокус на тестирањето за ХИВ и подигнување на јавната свест кај граѓаните, бидејќи на таков начин, можеме да ставиме крај на ХИВ епидемијата.

Пред почетокот на работилницата, изјави за медиумите дадоа Ева Спасевска, програмска раководителка во ХЕРА, Нина Кнагс – професорка во СМУГС „Д-р Панче Караѓозов“ и Драган Кочински – раководител на Оддел за епидемиологија на заразни заболувања – Институт за јавно здравје.

Ева Спасевска, програмска раководителка во ХЕРА, изјави: 

Превенцијата за ХИВ е клучна, но жал сведоци сме дека во континуитет се намалуваат токму средствата за превенција од Превентивната програма за ХИВ-инфекција, постои опасност од престанок на услугите кои ги користат над 8.000 граѓани и со кои се спречува епидемија на ХИВ и се обезбедува животоспасувачка превенција. Со инвестирање во превенција и тестирање ќе откриеме повеќе луѓе кои живеат со ХИВ, а не се свесни за истото, што на долг рок ќе резултира со драстично намалување на бројот на нови инфекции и потиснување на епидемијата. ХЕРА како и другите граѓански организации кои работат во оваа област, се важен партнер на институциите затоа што тие работат и со граѓаните на терен и имаат контакт со ранливите заедници и лицата кои имаат отежнат пристап, или воопшто немаат пристап до здравствени услуги. Потребен е заеднички ангажман на сите чинители затоа што здравјето е право, а не привилегија и одржување на услугите за превенција е во корист на сите граѓани.

Нина Кнагс, Професорка во СМУГС „Д-р Панче Караѓозов“, изјави:

„Преку предавањата, програмските активности и содржини, увидовме дека учениците немаат доволно познавање од темата сексуално преносливи инфекции. Честопати влегуваат во незаштитени сексуални односи, без да се свесни за последиците, како пренесување на сексуално преносливи инфекции или опасност од непланирана бременост. Важно е младите да имаат каде да се обратат за да добијат точни информации пред сè, но и во случај на некое сомнение. Затоа, Младинскиот центар „Сакам да знам“ е од исклучителна важност, бидејќи претставува безбеден простор каде младите можат да се тестираат бесплатно и доверливо и да добијат одговор на секое нивно прашање.“

Драган Кочински, Раководител на Оддел за епидемиологија на заразни заболувања – Институт за јавно здравје, изјави:

„Според податоците од Светската здравствена организација, во 2023 година, околу 39,9 милиони луѓе живеат со ХИВ на глобално ниво. Приближно 630.000 луѓе починале од причини поврзани со ХИВ во 2023 година. Се проценува дека 1,3 милиони луѓе се заразени со ХИВ во 2023 година. Во делот на активности за справување со епидемијата на ХИВ, важно е да продолжиме со бесплатното и доверливо тестирање кое е достапно низ повеќе центри и граѓански организации во земјата, секое лице кое живее со ХИВ да има пристап до современо лекување, што овозможува долг и квалитетен живот и заедно со невладините организации, да продолжиме да работиме на подигање на свеста и намалување на стигмата“.

Недостатокот на пристап до сеопфатно сексуално образование и услуги за сексуално и репродуктивно здравје погодни за адолесцентите го зголемува ризикот од ХИВ инфекција кај младите луѓе ширум светот. Превенцијата од ХИВ и другите сексуално преносливи инфекции и поддршка на луѓето што живеат со ХИВ треба да биде опфатено во наставните програми во основните и средните училиштата, за да може младите да бидат информирани како да се заштитат, да ги надминат предрасудите и покажат солидарност кон луѓето со ХИВ во општеството.

Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Асоцијација за здравствена едукација и истражување ХЕРА Скопје

Продолжи со читање

  • Учество на осмата меѓународна регата Сава Наутик во Брчко – БиХ

    Претставникот на извидничкиот одред “Димитар Влахов“ од Велес, Владимир Ивановски Вуцо и од Вардарска регата “Гемиџии“ Владимир Стојанов и Томе Шескокалов во периодот од 28-30.8.2026 год. на покана на здружението ИКС центар (X centar) од Брчко Дистрихт – БиХ земаа учество на осмата меѓународна туристичка рега “Сава наутик“. На оваа…

  • Погледнете го нашето ново промотивно видео и откријте како органскиот отпад може да стане вредна суровина!

    Преку силен фокус на циркуларната економија и еколошката едукација, сакаме да ги поттикнеме граѓаните на итна акција за правилно сортирање на отпадот — клуч чекор кон здрава животна средина и ублажување на климатските промени. Главни ѕвезди во видеото се наставниците и учениците од основните училишта каде што ги одржавме нашите едукативни работилници. Тие јасно порачуваат: со менување на секојдневните навики и активен граѓански ангажман, секој од нас има моќ да донесе позитивни промени во општеството!
    Ова видео е дел од промотивнтаа дигитална кампања со едукативно-информативни содржини за придобивките и начините за искористувањето на потенцијалот на органскиот отпад.
    Оваа видео е подготвено во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Resource Environmental Center – REC North Macedonia Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Eco – Logic и Center for Environmental Democracy – Florozon Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија и Embassy of Switzerland in North Macedonia преку програмата Цивика мобилитас #CivicaMobilitas.
     
    Содржината на оваа видео е единствена одговорност на партнерите во проектот и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија #CHinMK, Цивика мобилитас #CivicaMobilitas, или организациите што ја спроведуваат.

  • Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери

    Програми Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери Кампот Михелштат во Германија беше домаќин на Европскиот младински камп, кој собра 135 учесници од 15 земји. По долго патување, а за некои и пристигнување во Михелштат низ серија на предизвикувачки услови, младите и нивните лидери се обединија околу заедничката тема: “Growing together – rooted in values – rising as leaders“, односно „Растеме заедно – вкоренети во вредностите – се издигнуваме како лидери“. Кампот понуди динамична програма исполнета со различни курсеви, интерактивни работилници и можности за размена на знаења и искуства. Курсевите беа задолжителниот дел и опфаќаа повеќе теми поврзани со менталното здравје, лидерството, активности на отворено поврзани со изградба на куќарки на дрва, обработка на темата “Do no harm” како методологија против било каков вид на насилство, односи со јавност, техники за раскажување приказни, театарски пристап во работата со млади и дигитално образование. Младите учесници и младинските работници активно придонесуваа со сопствените идеи, практики и перспективи, создавајќи простор во кој сите можеа да учат едни од други. Во фокусот беше заедничкото учење за иднината на младинската работа, како и развивањето лидерски способности засновани на вредности, соработка и меѓународно разбирање. Покрај едукативниот дел, програмата беше збогатена со многу креативни и забавни активности. Учесниците имаа можност да бидат дел од интернационален музички бенд, да создаваат уметност низ различни работилници за рачни изработки, цртање и сликање, работилници за дизајнирање восочни свеќи како и склопување и дизајнирање на куќарки за мали птици, да учествуваат во работилници за пеење (ten sing), да посетуваат сесии за релаксација и да учествуваат во спортски активности на терените на кампот во Михелштат. Дури и високите температури не ги спречија учесниците да учествуваат на сите овие настани, но и да уживаат во посетата на локалниот базен. За учесниците, покрај овие обврски, вклучена беше и прошетка до адреналински парк и возење на мал, планински ролеркостер, како и патување со брод по реката Мајна до блискиот град Милтенберг. Од Македонија имаше вкупно 7 претставници. Во изминатите четири години, овој камп прерасна во важно место за средба на европското ИМКА движење. Тој не претставува само меѓународен собир, туку простор каде што младите градат пријателства, споделуваат искуства и се инспирираат стекнатото знаење да го пренесат во своите земји и локални организации. Овој камп служи за сплотување на младинските работници низ камповите во Европа и е особено значаен за нашата земја од аспект на тоа што нуди споделување на искуства поврзани со камп културата која што ИМКА во Битола и во Македонија неуморно се труди да ја издигне на едно повисоко и препознатливо ниво за сите наши локални учесници, волонтери и поширока публика. * Пред да дојдам на кампот во Михелштат немав некои преголеми очекувања. Се надевав дека ќе запознаам нови луѓе, ќе стекнам пријатели и ќе разменам мислења со млади од различни земји. На крајот, сето тоа се исполни, па дури и ги надмина моите очекувања. Најинтересен и највпечатлив дел за мене беше курсот за лидерски вештини. Таму научив многу корисни работи за комуникацијата, тимската работа и начинот на кој еден лидер може позитивно да влијае на другите. Сигурно ќе ги применам овие знаења и во мојата заедница. За време на кампот стекнав поголема самодоверба во споделувањето на моите мислења и научив како подобро да ги разбирам и почитувам луѓето околу мене. Ова искуство ми помогна да пораснам како личност и да станам поотворен кон нови идеи и перспективи. Дефинитивно би го препорачал Михелштат кампот на секој млад човек кој сака да стекне нови искуства, да создаде меѓународни пријателства и да научи нешто корисно и вредно за својата иднина. Никола Гелов Кога првпат слушнав за кампот во Михелштат, сè ми дојде многу неочекувано. Бев пресреќна кога дознав дека и моите другарки добија можност да учествуваат, бидејќи знаев дека заедно ќе доживееме едно незаборавно искуство. Секој ден на кампот ми беше интересен на свој начин. Имав можност да научам многу нови работи и да запознаам луѓе од различни средини. Особено ми се допадна курсот по пеење. Таму научив дека не треба да се плашиме да пробаме нешто ново. Ако никогаш не се обидеме, нема да знаеме што можеме да постигнеме. Секој човек има свој талент и свој начин на изразување, а токму тоа нè прави посебни. Едно од највозбудливите искуства за мене беше активноста во Tree House. Искрено, пред да дојдам на кампот мислев дека тоа не е нешто што би го направила во мојот град. Но, овде решив да излезам од мојата зона на удобност и да пробам нешто ново. На крајот, многу се забавував и бев горда на себе што се осмелив да учествувам. Од курсот по пеење научив и една важна животна лекција: дека не треба да ги осудуваме другите. Секој може да направи нешто на свој начин и тоа не го прави помалку вреден. Наместо да критикуваме, треба да ги прифатиме и почитуваме разликите меѓу луѓето. Кампот ме научи да се дружам со сите, да бидам поотворена и да не донесувам брзи заклучоци за другите. Сфатив дека секој човек има своја приказна и дека сите заслужуваат почит, разбирање и поддршка. Најважната порака што ќе ја понесам со себе е дека треба да бидеме храбри и да не се плашиме од нови предизвици. Нема глупави прашања и нема неуспеси кога учиме нешто ново. Секое искуство е можност да пораснеме и да станеме подобра верзија од себе. Дефинитивно би им го препорачала Михелштат кампот на сите млади кои имаат можност да учествуваат. Пријателствата, чувството дека сте дел од едно големо семејство, новите искуства и сè што се учи таму се нешта што тешко можат да се доживеат на друго место. Тоа е искуство кое засекогаш останува во сеќавање. Јована Кирјаковска   Бидејќи и претходно имав учествувано на два меѓународни кампа надвор од Македонија, дојдов во Михелштат со високи очекувања и чувство на возбуда. Од моите претходни искуства знаев дека ме очекува нешто посебно, а кампот ги надмина сите мои очекувања. Она што најмногу ми се допадна беше разновидноста на курсевите и работилниците. Тие создадоа можност сите учесници да се запознаат подобро, да се дружат и да учат едни од други.

  • ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби

    ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби На 27 јуни 2026 година, Кирил Михајлов, командир на Доброволното противпожарно друштво Свети Николе, учествуваше на панел-дискусија во Скопје посветена на противпожарната заштита и подготвеноста за вонредни состојби. Во рамки на дискусијата беа разгледани дел од клучните предизвици со кои се соочуваат противпожарните…

  • Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE

    Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE Доброволното противпожарно друштво Свети Николе продолжува да придонесува кон целите на проектот ENSURE преку своето директно учество во сложени интервенции на шумски пожари во Северна Македонија. За време на големиот пожар во Општина Македонски Брод, тимот на ДПД Свети Николе беше ангажиран како…

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор