[Aggregator] Downloaded image for imported item #43429

Превенција од дроги кај младите во согласност со европските стандарди: Интервју со проф. д-р Игњатова

Од Вашето клиничко и професионално искуство, што е нешто што најчесто се превидува кога зборуваме за употребата на психоактивни супстанции кај младите и ризиците што ги носи тоа?

Она на што не се обраќа доволно вниманиеили, се превидува, кога се зборува за употребата на психоактивни супстанции кај  младите се „причините на причините”  за употреба на супстанца, односно ризик факторите кои може да се присутни од рано детство, па дури и за време на бременоста на мајката, како и заштитните фактори.    Кратко одговорено се превидува дека треба да се почне со „рана превенција” што значи да се превенираат ризичните фактори и да се поткрепуваат заштитни фактори уште во рано детство па дури и за време на бременоста на мајката, затоа што ризик факторите подоцна, во пубертет/адолесценција, може/извесно е, да доведат до употреба на супстанца. Се превидува исто така дека зависноста од  супстанци не е доброволна и дека сите деца не се подеднакво ранливи за употреба на супстанци како и за тоа дали употребата ќе помине во штетна употреба и зависност.

Што најмногу ве уверило во тоа дека превенцијата, задолжително треба да се базира на докази и на добро организиран систем — а не на нередовни и изолирани активности?

Евалуациите на програмите потврдуваат дали некоја програма е ефективна или не . Евалуациите на нередовни и изолирани активности зборуваат дека тие интервенции не се ефективни.

Во пракса, што гледате како најголем предизвик за наставниците, педагозите и психолозите кога се обидуваат да препознаат ризично однесување кај младите? Што им недостасува за поефективно превентивно делување?

Недостасува знаење за превенција, односно обуки и континуирани обуки, како и матерјали за превенција. Недостасуваат програми по кои тие ќе постапуваат и ќе ги мониторираат и евалуираат.

Вашето долгогодишно учество во национални процеси, но и постојаната соработка со меѓународната заедница на овие теми Ви овозможува да ја видите превенцијата од системски агол. Што ги научивме досега — и во кои делови сметате дека системот сè уште не обезбедува доволна конзистентност и поддршка?

И активностите за учење до сега беа и се несистемски, нередовни и изолирани и тоа што мал број лица само преку невладин сектор и интернационални организации во соработка со државата се обидуваат да го пренесат нивното знаење е многу под минимум потребното што треба да се стори. Превенцијата е цела наука и треба континуирано да се учи и обновува со нови научни докази, за што е потребно во програмите за едукација на универзитетите/ факултетите (медицина, психологија, социјална работа, социологија…., педагогија, педагошка академија,….. ) и средните школи да се воведе образование за превенција од дроги (супстанци), за да се произведат кадри кои може да спроведуваат превенција од супстанци. Во меѓувреме, невладниот сектор и државата да спроведуваат одржливи активности за едукација- обука.

Во европските земји постојат стабилни и успешно организирани модели за превенција кај младите. Гледајќи ги тие искуства, кои принципи сметате дека се применливи и корисни за Македонија?

Интернационалните и европските стандарди/ принципи  за превенција се применливи со адаптација и во нашата земја и тие што поскоро треба да се озваничат со што ќе се обезбеди квалитетна и ефективна превенција, ќе се заштедат финансии потрошени за неефективни преветивни интервенции и ќе се постигне целта за превенција – намалена употреба на дрога, одложен почеток на употреба на дрога, подобар и побезбеден живот за младите и целото општество.

Кое е Вашето видување за значењето на оваа иницијатива за воспоставување национален систем за превенција во училиштата — и кои резултати би укажале дека системот почнува да прави реален напредок?

Воведување на НАЦИОНАЛНИ СТАНДАРДИ ЗА ПРЕВЕНЦИЈА ОД ДРОГА не само што е почеток, но и основа, база без која не може да се развиваат програми за превенција кои ќе ГАРАНТИРААТ КВАЛИТЕТ И ЕФЕКТИВНОСТ. Националните стандарди за квалитет ќе обезбедат сите програми кои ќе се имплементираат во нашата земја да ги исполнуваат тие стандарди, кои покрај тоа што се грижат за научно докажани превентивни интервенции, обврзуваат секоја превентивна интервенција да се мониторира и евалуира, а резултатите од евалуацијата да се користат за понатамошно подобрување на програмите кои ќе можат да ја постигнат целта – намалена преваленца/ честота на употреба на дрога/супстанца, одложена возраст на почеток на употреба на  супстанца, намалено ризично однесување, поголема  безбедност и благосостојба на младите, но и на возрасните и целото општество.


Проектот „Воспоставување на национален систем за превенција на употреба на дрога во средните училишта“ е ко-финансиран од Европската Унија преку Европскиот инструмент за демократија и човекови права (ЕИДХР).
Содржината на оваа објава е единствена одговорност на ХОПС – Опции за здрав живот и не ја одразува нужно гледната точка на Европската Унија.

 

The post Превенција од дроги кај младите во согласност со европските стандарди: Интервју со проф. д-р Игњатова appeared first on ХОПС.

Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Здружение ХОПС – Опции за здрав живот Скопје

Продолжи со читање

  • Школа за водачи Голозинци 2026 во организација на СИМ

    Во периодот од 13.08 до 19.08.2026 година, во Извидничкиот центар “Голозинци“, се одржа првиот дел од Школата за Водачи ’26. На школата учествуваа членови од повеќе извиднички одреди: ИПО “Јадран’’ , ИПО “Крсте Јон’’ , Прв Скопски Извиднички Одред, ИО ,“Гоце Делчев“ , ИО “Методиј Митевски-Брицо“ ИО “Мирко Милевски“ ,…

  • Менторска и коучинг поддршка за корисниците на 𝑩𝒖𝒔𝒊𝒏𝒆𝒔𝒔 𝑯𝒖𝒃

    Во рамки на проектот „Заедно сме посилни 2“, кој го имплементираме со поддршка од Фондација Kvinna Till Kvinna, се реализираа активности за обезбедување менторска и коучинг поддршка за корисниците на Business Hub. Менторската и коучинг поддршка претставува индивидуализиран процес преку кој корисниците добиваат насоки, совети и практична поддршка во согласност…

  • YMLP 2026 – лидерство, самодоверба и незаборавни искуства

    Последни новости YMLP 2026 – лидерство, самодоверба и незаборавни искуства Од 8 до 11 јули 2026 година, група средношколци од различни градови низ Македонија се собраа во Битола на кампот YMLP 2026 (Young Men’s Leadership Project) – лидерско и авантуристичко искуство организирано од ИМКА Македонија во партнерство со волонтерите на Мировниот корпус, алумни и локални волонтери. Иако со помал број учесници, YMLP Кампот овозможи секој млад човек да добие индивидуално внимание, да изгради искрени пријателства и да се предизвика себеси преку активности насочени кон развој на лидерски способности, самодоверба и личен раст. Во текот на четирите дена, учесниците работеа на теми поврзани со столбовите на ИМКА – личен развој, лидерство, заштита на животната средина, граѓанска одговорност и кариерен развој. Преку интерактивни работилници, тимски предизвици и практично учење, тие ги препознаваа своите силни страни, ги развиваа комуникациските вештини, учеа да решаваат проблеми во тим и размислуваа како можат позитивно да придонесат во своите училишта и локални заедници. Едукативниот дел беше надополнет со бројни рекреативни и активности на отворено. Учесниците уживаа во куглање, флег-фудбал, олимписки игри, водени предизвици и креативни активности кои поттикнуваа тимска работа и здрав натпреварувачки дух. Еден од најнезаборавните моменти беше кампувањето во Националниот парк Пелистер. Момчињата ноќеваа во шатори, се дружеа околу логорски оган со традиционалните s’mores, го поминаа адреналинскиот парк, пешачеа низ шумските патеки и заеднички решаваа симулација на авионска несреќа, активност која ги стави на тест нивните комуникациски вештини, лидерски способности и носење одлуки под притисок. За самите учесници, најголемата вредност на кампот беа пријателствата и чувството на заедништво. Еден учесник сподели: Спортските активности, огромната количина смеа меѓу нас и запознавањето нови луѓе. Друг учесник го сумираше своето искуство: Активностите беа одлични, луѓето, персоналот – сè беше одлично. Други како највпечатлив дел го издвоија престојот во природа: Кампувањето во шатори, s’mores и стекнувањето нови пријателства. Кампот на Пелистер. Влијанието на YMLP кампот продолжи и по враќањето дома, а родителите забележаа значајни позитивни промени кај своите синови. Еден родител сподели особено емотивно искуство: Мојот син не сака многу да зборува. Најчесто одговара само со ‘да’ или ‘не’ и ретко раскажува што му се случувало во текот на денот. Откако се врати од кампот, стана многу поотворен. Почна да зборува за своите планови, да бара совет и помош, а покажа и поголем интерес за локални прашања како загадувањето, отпадот, планинарските и велосипедските патеки. Почна да ми раскажува како му поминал денот и што правел со пријателите. За мене како родител, тоа е огромна позитивна промена. И други родители забележаа охрабрувачки промени: Подобрени комуникациски вештини. Порасположен, посамоуверен и полн со позитивни впечатоци. YMLP кампот е многу повеќе од четиридневно летно искуство – тој претставува почеток на подолг лидерски пат. Следната година, учесниците ќе имаат можност да аплицираат за програмата Counselors-in-Training (CiT). Оваа програма е дел од целогодишната Leaders-in-Training (LIT) програма на ИМКА Македонија, преку која младите стекнуваат лидерски, менторски, комуникациски и волонтерски вештини, подготвувајќи се да станат идни советници на камповите и лидери во своите заедници. Преку кампот YMLP, ИМКА Македонија продолжува да инвестира во младите, помагајќи им да изградат самодоверба, цврст карактер и практични лидерски вештини што ќе им овозможат позитивно да придонесуваат во своите семејства, училишта и локални заедници.

  • Соларен саем во Кичево: Сончевата енергија поблиску до граѓаните

    На 8ми август на Градскиот плоштад во Кичево се одржа Соларен саем посветен на сончевата енергија, обновливите извори и можностите што им стојат на располагање на граѓаните за поактивно учество во енергетската транзиција. Саемот беше можност посетителите на едно место да добијат практични и разбирливи информации за користењето на сончевата

  • Велешките гемиџии и извидници учесници на рафтинг манифестација “Неретва и пријателите 2026 – Битката на Неретва“

    Во периодот од 14 до 16 август 2026 год. дванаесет извидници и гемиџии на покана на рафтинг клубот “Тузлак“ од Тузла, Босна и Херцеговина земаа учество на рафтинг манифестацијата Тузла и пријателите – Неретва 2026 или Битката на Неретва. Рафтинг спустот се организираше на реката Неретва, а ние и повеќе…

  • GLOW 2026 охрабри речиси 40 млади девојки преку лидерство, авантура и пријателство

    Последни новости GLOW 2026 охрабри речиси 40 млади девојки преку лидерство, авантура и пријателство Од 1 до 4 јули 2026 година, речиси 40 средношколки од околу 15 градови низ Македонија се собраа во Битола на кампот GLOW 2026 (Girls Leading Our World) – уникатно лидерско искуство организирано од ИМКА во партнерство со волонтерите на Мировниот корпус, алумни и локални волонтери. Направен со цел да ја инспирира следната генерација млади лидерки, кампот GLOW ги обедини практичното учење, авантурата во природа и креативноста во средина каде што секоја учесничка беше охрабрена да ги открие своите силни страни, да ги поддржува другите и да ја изгради својата самодоверба. Во текот на четиридневната програма, учесничките следеа интерактивни работилници засновани на столбовите на ИМКА – личен развој, лидерство, заштита на животната средина, граѓанска одговорност и кариерен развој. Преку практични активности, тие развиваа критичко размислување, способност за тимска работа и лидерски вештини кои ќе можат да ги применуваат во своите училишта и локални заедници. Покрај едукативниот дел, програмата понуди богата палета рекреативни активности, меѓу кои креативни работилници, куглање, олимписки игри и забавни водени предизвици кои поттикнуваа тимски дух и здрава конкуренција. Еден од највпечатливите моменти беше престојот во Националниот парк Пелистер, каде што девојките кампуваа во шатори, го совладаа адреналинскиот парк, и уживаа во пешачење и истражување на шумата преку интерактивна потрага по природни богатства. Влијанието на кампот најдобро го опишаа самите учеснички: Неверојатната енергија на сите! Секоја активност беше одлично организирана, сите беа гостопримливи и пријателски настроени, а заедно доживеавме толку многу нови искуства. Најмногу ми се допадна што конечно направив работи за кои отсекогаш сум сонувала, и тоа опкружена со прекрасни девојки на моја возраст! Посебно ми значеше чувството на топлина и сигурност што го создаде просторот исполнет со жени кои се поддржуваат меѓусебно. Друга учесничка го истакна богатството на програмата: Секој ден беше исполнет со различни и уникатни активности, така што ниту еден ден не беше ист како претходниот. Советничките беа прекрасни, секогаш позитивни и полни со охрабрување. За многу девојки, токму пријателствата создадени за време на кампот останаа највредниот дел од целото искуство: Најмногу ми се допадна заедништвото што го создадовме во кампот – атмосфера исполнета со поддршка и пријателски дух. Имав чувство дека сме во еден посебен свет исполнет со љубов и добрина, далеку од суровоста што понекогаш ја носи секојдневието. А и храната беше одлична! Влијанието на кампот продолжи и по неговото завршување, а родителите забележаа позитивни промени кај своите ќерки. Еден родител сподели „Забележав дека стана поотворена и ме изненади колку многу енергична беше кога се врати дома. Ми се чини дека стекна и многу поголема храброст отколку порано. Беше пресреќна и веднаш ми кажа дека следната година повторно сака да учествува.“ Други родители истакнаа промени како: Подобри комуникациски вештини. Поголема самодоверба. Порасположена е, посигурна во себе и полна со прекрасни впечатоци. Следното лето дел од овогодишните учеснички ќе имаат можност да го продолжат своето лидерско патување преку пријавување во програмата Counselors-in-Training (CiT). Оваа програма е дел од целогодишната Leaders-in-Training (LIT) програма на ИМКА, преку која младите развиваат лидерски, комуникациски, менторски и волонтерски вештини во текот на учебната година, подготвувајќи се да станат идни советници на камповите. Преку оваа лидерска патека, ИМКА инвестира во младите не само како учесници на камповите, туку и како идни ментори и лидери кои ќе ја инспирираат следната генерација.

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор