ПОЛОШКИОТ РЕГИОН, ВКЛУЧЕНОСТА НА ПОМАЛИТЕ ЕТНИЧКИ ЗАЕДНИЦИ ВО ИЗБОРНАТА ТРКА

Вклучувањето на помалите етнички заедници во јавниот, политичкиот и институционалниот живот на локално ниво останува важен елемент за градење инклузивно и демократско општество.

Во повеќето општини на Полошкиот регион, политичкото претставување на помалите заедници се реализира на два основни начина. Прво, преку етничките политички партии кои делуваат на национално ниво, но имаат присуство и во општините на регионот. Овие партии најчесто имаат за цел да ги заштитат специфичните интереси на својата заедница и да обезбедат претставеност во општинските совети или во локалната администрација. Второ, преку поголемите партиски коалиции, како што се двете главни македонски партии (ВМРО-ДПМНЕ и СДСМ), кои на локалните избори вклучуваат партии и претставници од помалите заедници со цел да ја прошират својата изборна база и да го одразат етничкиот диверзитет во своите листи.

Во Општина Тетово, претставувањето на помалите етнички заедници се реализира преку кандидатурата на Самка Ибраимовски од ромската заедница, кој се кандидира за градоначалник во име на коалицијата „Искуство за успех“, составена од Либерално-демократската партија (ЛДП), Граѓанската опција за Македонија (ГРОМ), конзервативната партија Интегра Македонија и Партијата за целосна еманципација на Ромите (ПЕПР).

Оваа коалиција има за цел да го засили политичкото претставување на помалите заедници, вклучувајќи ги Ромите, преку заедничка платформа за меѓуетничка соработка. Во Тетово, во трката за советници учествува и Демократската партија на Турците во Македонија (ДПТМ), предводена од Јусуф Ерсој, додека коалицијата „Искуство за успех“ на ова ниво ја претставува  Ајдога Ибраими.

Коалицијата „Искуство за успех“ (ЛДП, ГРОМ, Интегра и ПЕПР) е активна и во изборите за Општина Гостивар, каде што учествува со советничка листа. Во оваа општина се присутни и партиите кои го претставуваат турскиот етнички корпус, како што се Движењето за национално обединување на Турците во Македонија и Демократската партија на Турците (ДПТМ), кои исто така настапуваат со свои листи за советници.

Во Општина Теарце, турската заедница е претставена преку учеството на Демократската партија на Турците (ДПТМ)**, која учествува со советничка листа на локалните избори.

Во Општина Маврово и Ростуше, ДПТМ исто така учествува со советничка листа, продолжувајќи ја традицијата на вклученост на турската заедница во локалните процеси на одлучување.

Во Општина Врапчиште,  Демократската партија на Турците (ДПТМ) повторно е активна со листа за советници, што претставува континуирано присуство и стабилно претставување на турската заедница во регионот.

Учество на помалите етнички заедници, како ромската и турската, во изборниот процес во Полошкиот регион останува ограничено, но сепак покажува тенденција кон постепено вклучување. Иако нивното претставување главно се одвива на ниво на советнички листи, а не преку кандидатури за градоначалници, нивното присуство во повеќе општини укажува на зголемена политичка свест и демократска активност во рамките на овие заедници.

Овие две начини на вклучување придонесува за политичка интеграција на помалите заедници, но предизвиците и понатаму се присутни. Често, директното влијание на овие заедници во процесите на одлучување е ограничено, а нивното формално претставување не секогаш се претвора во реално политичко влијание на локално ниво. Недостатокот на ресурси, недоволната вклученост во консултативните процеси и симболичното учество во изборните коалиции се фактори што го ограничуваат нивниот потенцијал за ефективен развој и претставување.

Во таа насока, важно е да се засилат механизмите за локално учество, преку меѓуетнички совети, општински програми за социјална интеграција и институционална поддршка на граѓанските организации кои ги претставуваат овие заедници. Само преку инклузивен пристап, кој ја комбинира политичката претставеност со граѓанската и социјалната вклученост, може да се обезбеди одржлив и еднаков развој за сите заедници во Полошкиот регион.

Оваа анализа е финансирана од Европската Унија во рамки на проектот „Гласови на еднаквост, демократија за сите“, спроведуван од Балканскиот институт за регионална соработка – БИРС Тетово. Овој проект е субгрант добиен во рамки на „ЕУ поддршка за Граѓански ресурсен центар – фаза 2” финансиран од Европската Унија. Содржината на анализата е единствена одговорност на авторот  и не мора да ги одразува ставовите на Европската Унија и на Граѓанскиот ресурсен центар.