ЕПИ

Менталитетот и неинформираноста главни причини поради кои државата не е членка на Е, сметаат граѓан(к)ите

ОдИнститут за европска политика

Интеграцијата на Република Северна Македонија во меѓународните структури не е нов процес, туку е долгорочна борба на реформи и ветувања. Условите врз кои се раководи нашиот влез во Европската Унија постојано се реструктурирани, отежнувајќи го процесот, но истите влијаат и врз перцепцијата и желбата на граѓан(к)ите за интеграција на земјата. Граѓан(к)ите сметаат дека менталитетот на нашиот народ, како и недоволната информираност од страна на институциите се едни од главните причини поради кои државата не може да продолжи понатаму, и да стане дел од меѓународните сили.

Дискусијата „Добрососедски односи и ЕУ интеграции: До каде сме и на каде се движиме?“ имаше цел да ги вклучи граѓаните во дебатна дискусија преку која ќе се откријат мислењата во однос на процесот на евроинтеграција и можностите на државата. Таа се одвиваше во формат, поделена на два дела. Првиот дел од дискусијата беше оставен целосно на граѓаните учесници, кои имаа можност да го изразат своето мислење и некои дополнителни ставови меѓусено. По тоа, во вториот дел граѓаните имаа можност да постават прашања за кои имаат дополнителен интерес до експертка од таа област.

Како дел од дискусијата покрај учесниците од Источниот и Југоисточниот регион, беше поканета и членката на управниот одбор на Институтот за европска политика ЕПИ- Скопје, Малинка Ристевска Јорданова, како експертката во вториот дел од дискусијата која директно даде допонително објаснување на прашањата на граѓаните. Дискусијата беше модерирана од Соња Стојадиновиќ.

Учесниците истакнаа дека тие не се доволно информирани за евроинтегративниот процес и како ќе влијае тој процес врз нив и државата. Поради недостаток на квалитетна комуникација од страна на институциите кои површно ги комуницираат дејностите и процесите, како и нивната селективност врз основа на тоа што ќе биде објавено за јавност а што не, општеството губи доверба во нивната работа. Има доста сектори каде има значителен напредок во процесот, но тие недоволно се презентирани во јавноста. Институционалната несреденост на ниво на држава во голема мера се разликува од европските институции и нивната функционалност. Истотака, се смета дека менталитетот на општеството не е соодветно подготвен да биде дел од ЕУ.

Масовната партизација во сите сектори се појавува како голем проблем. Постои партизација во јавните институции, особено во јавната администрација, но не изоставува ни во приватниот сектор. Според учесниците не постои минимален консензус ни свесност околу прашањето за партизација и потребна е поголема одлучност од страна на политичките субјекти да ја постават партизацијата како врвен приоритет. Истотака, самите граѓан(к)и треба да прават поголем притисок и да бидат гласни за реализација на нивните права.

Понатау, во однос на младите, тема која беше доста дискутирана за време на настанот, беше потенцирано дека е потребно да им се обезбедат повеќе можности за да може да се врати желбата да останат во државата. Нивото на миграција на младите во странство поради образвание, економски причини, но и партизацијата на државата се зголемува секоја година. За да може на младите да им се обезбеди поволна општествена атмосфера, потребно е да се направи анализа на институциите. Преку анализата ќе се докаже кои сектори работат, што правиме правилно и каде има недостатоци, за да може тие да ги надминеме, наместо само да ветуваме нови можности.

Во однос на евроинтеграциите, покрај недостатоците на ниво на држава, како дополнителна причина која влијае врз процесот е и самата ЕУ. Постои евроскептицизам и незадоволство бидејќи од страна на ЕУ, постојано се даваат декларативни заложби и има дополнителни барања кои треба да исполнат, а во целиот процес земјата релативно малку се посветува кон она што е потребно и приоритетно како држава. Државата се поставува спремна да ги прави сите реформи кои ЕУ ги налага, но истиот напор и одговор не е возвратен, па поради тоа државата треба да го задржи својот интегритет во рамки на своите приоритети за да може да продолжи кон исполнување на меѓународните приоритети. За добрососедските односи со Грција и Бугарија, од личните искуства, учесниците укажаа на соработка и комуникација помеѓу граѓаните, надвор од официјалните документи. Меѓуграничните градови, како што е Гевгелија, имаат соработка во економската сфера со градови од Грција, а пак пред бугарската блокада, пример од градот Делчево, имале поволна комуникација и сорабитувале на проекти со училиштата во Бугарија. Учесниците сметаа дека негативните политики не смеат да имаат влијание врз интегративните процеси.

За време на дискусијата со Малинка Ристевска Јорданова,  се начнаа бројни прашања за пристапните преговори, односите со соседските земји и за напредокот на земјата. Беше истакнато дека актуелниот проблем со Бугарија беше изненадување за многумина и доведе до кршење на договорот и разнишување на довербата која понатаму ќе влијае и во други сектори на соработка. Стапките за влез во ЕУ секоја година се покоплицирани, поради што како држава мора да се освртиме кон подобрување на сите полиња наместо само оние кои сметаме дека се битни. Но и покрај недостатоците имаме и поволни резултати кои често се занемаруваат. ЕУ покажува напори да ја надмине блокадата поставена од Бугарија, но можноста за компромис сеуште не е обезбедена.  Земјата има области во кои покажува голем напредок и развој, како и предели во кои е потребно да се обрати поголемо внимание. Сепак, останува на тоа дека е потребна поголема заложба, политичка волја и внимателност да се работи на напредокот во многу важни сектори како што се демократијата, влаеењето на правото и животната средина.

Настанот беше организиран како дел од проектот „АКТ – Активна граѓанска акција   2.0“,   спроведен   од   Институтот   за   европска   политика   –   Скопје   соподдршка   од   Центарот   за   делиберативна   демократија   од   УниверзитетотСтенфорд   од   САД.   Проектот   е   финансиран   од   National   Endowment   for Democracy   од   САД.   Оваа   дискусија,   заедно   со   уште   4   останати   дебатнидискусии со граѓани на различни теми низ целата држава, ќе придонесат заразвивање на Национална дебатна анкета која е планирана во 2022 година.

The post Менталитетот и неинформираноста главни причини поради кои државата не е членка на ЕУ, сметаат граѓан(к)ите appeared first on EPI.

Продолжи со читање

  • Учество на осмата меѓународна регата Сава Наутик во Брчко – БиХ

    Претставникот на извидничкиот одред “Димитар Влахов“ од Велес, Владимир Ивановски Вуцо и од Вардарска регата “Гемиџии“ Владимир Стојанов и Томе Шескокалов во периодот од 28-30.8.2026 год. на покана на здружението ИКС центар (X centar) од Брчко Дистрихт – БиХ земаа учество на осмата меѓународна туристичка рега “Сава наутик“. На оваа…

  • Погледнете го нашето ново промотивно видео и откријте како органскиот отпад може да стане вредна суровина!

    Преку силен фокус на циркуларната економија и еколошката едукација, сакаме да ги поттикнеме граѓаните на итна акција за правилно сортирање на отпадот — клуч чекор кон здрава животна средина и ублажување на климатските промени. Главни ѕвезди во видеото се наставниците и учениците од основните училишта каде што ги одржавме нашите едукативни работилници. Тие јасно порачуваат: со менување на секојдневните навики и активен граѓански ангажман, секој од нас има моќ да донесе позитивни промени во општеството!
    Ова видео е дел од промотивнтаа дигитална кампања со едукативно-информативни содржини за придобивките и начините за искористувањето на потенцијалот на органскиот отпад.
    Оваа видео е подготвено во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Resource Environmental Center – REC North Macedonia Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Eco – Logic и Center for Environmental Democracy – Florozon Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија и Embassy of Switzerland in North Macedonia преку програмата Цивика мобилитас #CivicaMobilitas.
     
    Содржината на оваа видео е единствена одговорност на партнерите во проектот и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија #CHinMK, Цивика мобилитас #CivicaMobilitas, или организациите што ја спроведуваат.

  • Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери

    Програми Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери Кампот Михелштат во Германија беше домаќин на Европскиот младински камп, кој собра 135 учесници од 15 земји. По долго патување, а за некои и пристигнување во Михелштат низ серија на предизвикувачки услови, младите и нивните лидери се обединија околу заедничката тема: “Growing together – rooted in values – rising as leaders“, односно „Растеме заедно – вкоренети во вредностите – се издигнуваме како лидери“. Кампот понуди динамична програма исполнета со различни курсеви, интерактивни работилници и можности за размена на знаења и искуства. Курсевите беа задолжителниот дел и опфаќаа повеќе теми поврзани со менталното здравје, лидерството, активности на отворено поврзани со изградба на куќарки на дрва, обработка на темата “Do no harm” како методологија против било каков вид на насилство, односи со јавност, техники за раскажување приказни, театарски пристап во работата со млади и дигитално образование. Младите учесници и младинските работници активно придонесуваа со сопствените идеи, практики и перспективи, создавајќи простор во кој сите можеа да учат едни од други. Во фокусот беше заедничкото учење за иднината на младинската работа, како и развивањето лидерски способности засновани на вредности, соработка и меѓународно разбирање. Покрај едукативниот дел, програмата беше збогатена со многу креативни и забавни активности. Учесниците имаа можност да бидат дел од интернационален музички бенд, да создаваат уметност низ различни работилници за рачни изработки, цртање и сликање, работилници за дизајнирање восочни свеќи како и склопување и дизајнирање на куќарки за мали птици, да учествуваат во работилници за пеење (ten sing), да посетуваат сесии за релаксација и да учествуваат во спортски активности на терените на кампот во Михелштат. Дури и високите температури не ги спречија учесниците да учествуваат на сите овие настани, но и да уживаат во посетата на локалниот базен. За учесниците, покрај овие обврски, вклучена беше и прошетка до адреналински парк и возење на мал, планински ролеркостер, како и патување со брод по реката Мајна до блискиот град Милтенберг. Од Македонија имаше вкупно 7 претставници. Во изминатите четири години, овој камп прерасна во важно место за средба на европското ИМКА движење. Тој не претставува само меѓународен собир, туку простор каде што младите градат пријателства, споделуваат искуства и се инспирираат стекнатото знаење да го пренесат во своите земји и локални организации. Овој камп служи за сплотување на младинските работници низ камповите во Европа и е особено значаен за нашата земја од аспект на тоа што нуди споделување на искуства поврзани со камп културата која што ИМКА во Битола и во Македонија неуморно се труди да ја издигне на едно повисоко и препознатливо ниво за сите наши локални учесници, волонтери и поширока публика. * Пред да дојдам на кампот во Михелштат немав некои преголеми очекувања. Се надевав дека ќе запознаам нови луѓе, ќе стекнам пријатели и ќе разменам мислења со млади од различни земји. На крајот, сето тоа се исполни, па дури и ги надмина моите очекувања. Најинтересен и највпечатлив дел за мене беше курсот за лидерски вештини. Таму научив многу корисни работи за комуникацијата, тимската работа и начинот на кој еден лидер може позитивно да влијае на другите. Сигурно ќе ги применам овие знаења и во мојата заедница. За време на кампот стекнав поголема самодоверба во споделувањето на моите мислења и научив како подобро да ги разбирам и почитувам луѓето околу мене. Ова искуство ми помогна да пораснам како личност и да станам поотворен кон нови идеи и перспективи. Дефинитивно би го препорачал Михелштат кампот на секој млад човек кој сака да стекне нови искуства, да создаде меѓународни пријателства и да научи нешто корисно и вредно за својата иднина. Никола Гелов Кога првпат слушнав за кампот во Михелштат, сè ми дојде многу неочекувано. Бев пресреќна кога дознав дека и моите другарки добија можност да учествуваат, бидејќи знаев дека заедно ќе доживееме едно незаборавно искуство. Секој ден на кампот ми беше интересен на свој начин. Имав можност да научам многу нови работи и да запознаам луѓе од различни средини. Особено ми се допадна курсот по пеење. Таму научив дека не треба да се плашиме да пробаме нешто ново. Ако никогаш не се обидеме, нема да знаеме што можеме да постигнеме. Секој човек има свој талент и свој начин на изразување, а токму тоа нè прави посебни. Едно од највозбудливите искуства за мене беше активноста во Tree House. Искрено, пред да дојдам на кампот мислев дека тоа не е нешто што би го направила во мојот град. Но, овде решив да излезам од мојата зона на удобност и да пробам нешто ново. На крајот, многу се забавував и бев горда на себе што се осмелив да учествувам. Од курсот по пеење научив и една важна животна лекција: дека не треба да ги осудуваме другите. Секој може да направи нешто на свој начин и тоа не го прави помалку вреден. Наместо да критикуваме, треба да ги прифатиме и почитуваме разликите меѓу луѓето. Кампот ме научи да се дружам со сите, да бидам поотворена и да не донесувам брзи заклучоци за другите. Сфатив дека секој човек има своја приказна и дека сите заслужуваат почит, разбирање и поддршка. Најважната порака што ќе ја понесам со себе е дека треба да бидеме храбри и да не се плашиме од нови предизвици. Нема глупави прашања и нема неуспеси кога учиме нешто ново. Секое искуство е можност да пораснеме и да станеме подобра верзија од себе. Дефинитивно би им го препорачала Михелштат кампот на сите млади кои имаат можност да учествуваат. Пријателствата, чувството дека сте дел од едно големо семејство, новите искуства и сè што се учи таму се нешта што тешко можат да се доживеат на друго место. Тоа е искуство кое засекогаш останува во сеќавање. Јована Кирјаковска   Бидејќи и претходно имав учествувано на два меѓународни кампа надвор од Македонија, дојдов во Михелштат со високи очекувања и чувство на возбуда. Од моите претходни искуства знаев дека ме очекува нешто посебно, а кампот ги надмина сите мои очекувања. Она што најмногу ми се допадна беше разновидноста на курсевите и работилниците. Тие создадоа можност сите учесници да се запознаат подобро, да се дружат и да учат едни од други.

  • ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби

    ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби На 27 јуни 2026 година, Кирил Михајлов, командир на Доброволното противпожарно друштво Свети Николе, учествуваше на панел-дискусија во Скопје посветена на противпожарната заштита и подготвеноста за вонредни состојби. Во рамки на дискусијата беа разгледани дел од клучните предизвици со кои се соочуваат противпожарните…

  • Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE

    Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE Доброволното противпожарно друштво Свети Николе продолжува да придонесува кон целите на проектот ENSURE преку своето директно учество во сложени интервенции на шумски пожари во Северна Македонија. За време на големиот пожар во Општина Македонски Брод, тимот на ДПД Свети Николе беше ангажиран како…

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор