Локална власт: Вклучувањето на жените и младите бележи благ напредок

Последното истражување на институтот БИРЦ за „Претставувањето на жените, младите и помалите етнички заедници во процесот на одлучување на локално ниво“ во рамки на проектот „Гласовите на еднаквоста, демократија за сите“, финансиран од Европската унија, покажува дека вклучувањето на овие групи во Полошки Регион е повеќе формално отколку ефективно: жените, младите и помалите етнички заедници често се ставаат на изборни листи за да се исполнат законските критериуми, но нивното реално влијание во донесувањето одлуки останува ограничено.

Според извештајот, жените сочинуваат околу 33% од избраните советници во регионот, иако на некои општински изборни листи учеството било над 40%. Во Тетово жените сочинуваа 45,25% од местата на листите, но само 35,5% од избраните советници беа жени; во Гостивар соодносот беше 43,62% на листите наспроти 34,8% во советот. Дури и во помали општини, како Јегуновце и Желино, учеството на листите е високо, но реалното присуство во процесите на донесување одлуки значително варира. Кандидатурите на жени за извршни функции остануваат ниски: само 10,4% од кандидатите за градоначалник на национално ниво беа жени, а во Регион Полог само две од девет општини имаа кандидатки за градоначалници.

За младите, извештајот бележи остри контрасти: околу 16% од избраните советници во регионот се на возраст 18–29 години, но во некои помали општини уделот на младите во советите е многу повисок — во одделни случаи достигнувајќи околу 54,5% од избраните советници. Ова укажува дека присуството на листите не гарантира автоматски реално учество во одлучувањето и дека застапеноста на младите често е концентрирана во помали општини.

ЦЕЛИОТ ИЗВЕШТАЈ ПРОЧИТАЈТЕ ГО ТУКА

Што се однесува до помалите етнички заедници, извештајот нагласува дека нивното претставување често е симболично и канализирано преку етнички партии или коалиции со поголемите партии. Претставување на ромската и турската заедница се појавува на листите и во поединечни кандидатури — на пример, кандидатурата на Самка Ибраимоски — но влијанието на гласовите од овие заедници врз локалните политики останува ограничено поради недостиг од консултативни механизми и ресурси.

Извештајот укажува и на јаз во јавниот дискурс: жените и младите во јавноста најчесто се поврзуваат со социјални прашања и јавни услуги, но ретко заземаат водечки позиции во стратешките локални дебати. Дури и кога кампањите промовираат инклузивност преку изјави на локални претставници, реалноста по изборите покажува дека структурните промени и понатаму изостануваат.

Клучни препораки на Институтот БИРЦ:
– воведување конкретни механизми за трансформирање на формалното вклучувањето во реално влијание (закони и правила за спроведување на квоти);
– програми за обука и финансиска поддршка за жени и млади кои се кандидираат и дејствуваат во локалната политика;
– политики за зголемување на видливоста и гласот на помалите етнички заедници преку меѓуетнички совети и граѓански организации;
– континуирано мониторирање за мерење на нап