ЕПИ

Формирана советодавна група на проектот „Активна граѓанска акција“

ОдИнститут за европска политика

Со цел утврдување на клучните проблеми во рамките на јавните политики поврзани со интеграцијата на Република Северна Македонија во ЕУ и демократизацијата на општеството формирана е советодавна група за подготовка на третата Дебатна анкета.

Советодавната група ја сочинуваат професорки и професори, поранешна судијка во Европскиот суд за човековите права и надворешни соработници на претседателот на државата. Групата ќе дава поддршка на ЕПИ во подготовката на материјалите за Национална дебатна анкета во 2022 година.  Дебатните анкети овозможуваат национален дијалог околу потребните механизми за ефективна демократска транзиција преку партиципативен пристап, опфаќајќи ја општата јавност, претставници на националните институции, граѓанските организации, медиумите и политичките партии. ЕПИ ваквите настани ги подготвува во соработка со Центарот за делиберативна демократија од Универзитетот Стенфорд од САД.

На првиот состанок на советодавната група, кој се одржа на 18 април 2021 година, покрај взаемното запознавање, членовите заедно со проектниот тим на ЕПИ  дискутираа за методот Дебатна анкета и за активностите на проектот кои ЕПИ ги спроведува заедно со Универзитетот Стенфорд од САД. Истот атака, советодавната група даде значителен придонес во врска со дефинирање на идните активности како што се изработката на информативните материјали и форматот во кој ќе се изработат, конкретизирање на темите кои ќе се дискутираат во Националната дебатна анкета во 2022 година и пристапот на темите за дискусија кон целокупниот ЕУ интегративен процес на земјата.

Проектот „АКТ – Активна граѓанска акција 2.0“ има цел да ја зголеми вклученоста на сите засегнати страни во процесите на демократизација на земјата, да обезбеди структуиран придонес за унапредување на процесите на национална реформа преку партиципативен пристап со вклучување на пошироката јавност и релевантните чинители во дефинираните области со дебатна анкета и да ја зголеми свеста на сите политички чинители во процесот за важноста на инклузивна и објективна јавна дебата за земјата и насоката на демократија. Ова е продолжение на проектот „Акт – Активна граѓанска акција“ и се спроведува во соработка со Центарот за делиберативна демократија на Универзитетот Стенфорд во САД. За овој проектен циклус планирани се четири локални дебатни настани во Скопје, Тетово, Штип и Охрид каде ќе се идентификуваат приоритетите за дискусија според граѓан(к)ите на различни теми, а овие локални дебатни настани ќе бидат основа за организирање на Национална дебатна анкета со граѓан(к)и од сите плански региони во 2022 година.

Институтот за европска политика во 2017 ја организираше првата Дебатна анкета во регионот и ја зголеми вклученоста на општата јавност во дебатата со носителите на одлуки. Во 2019 успешно беше организирана и втората Дебатна анкета, додека во моментов течат подготовките за третиот ваков настан кој е планиран за 2022 година.

Членови и членки на советодавната група:

вон. проф. д-р Беса Арифи
вон. проф. д-р Вели Креци
проф. д-р Јован Ананиев
д-р Мирјана Лазарова Трајковска
д-р Елена Б. Ставревска

Продолжи со читање

  • Елаборат за четириесетите – XL Средби на извидници Велес 2026

    Почитувани извидници, извидничкиот одред “Димитар Влахов” од Велес одбележувајќи ја седмата деценија на постоење на извидништвото во Велес и Денот на Државноста на Македонија, Ве поканува на традиционалните XL Средби на извидници 2026. Во периодот од 1975 до 2026 година, успевaме да организираме четириесет Средби на извидници од кои последните…

  • Ново регионално партнерство: Здружението започнува проект поддржан од Western Balkans Fund и Европската Унија

     Со голема чест и задоволство споделуваме дека Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености е добитник на грант од Фондот за Западен Балкан (Western Balkans Fund), кофинансиран од Европската Унија! На 24 и 25 јуни 2026 година во Тирана, Албанија, присуствувавме на дводневната партнерска работилница и свечената церемонија…

  • Успешно реализирана XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026“

    Иако регатата се одвива по 26-ти пат, ова е трета година во која пловидбата заврши во Солун, идентично како онаа на велешките трговци во минатото. Чамците растоварени, пловењето успешно завршено, се сумираат впечатоците од Вардарска регата „Гемиџии“ која по 26-ти пат ја оживеа традицијата и патшествието на велешките трговци во…

  • Од отпад до производ: Како био-отпадот станува дел од нашето секојдневие

    Био-отпадот претставува органски отпад кој потекнува од домаќинствата, пазарите, градините и прехранбената индустрија. Во оваа категорија спаѓаат остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе, лушпи од јајца, лисја и трева.
    Иако најчесто се третира како отпад, био-отпадот претставува вреден ресурс. Во контекст на циркуларната економија, тој се користи како суровина за создавање нови материјали, енергија и производи што повторно се враќаат во економскиот циклус.

    https://unsplash.com/photos/person-holding-eco-not-ego-signage-_kB9NKpErH4
    Во традиционалниот модел, био-отпадот најчесто завршува на депонии, каде што при разградување без кислород се создава метан – силен стакленички гас кој придонесува за климатските промени. Во циркуларниот пристап, истиот отпад се третира како ресурс и се трансформира во компост, биоматеријали, природни ѓубрива и иновативни производи. На овој начин се намалува количината на отпад, се намалуваат емисиите и се поттикнува развој на зелени технологии и локални бизниси.
    Овој пристап е тесно поврзан со пораката „Eco, not ego“, која потсетува дека одржливите избори ја ставаат еколошката одговорност пред краткорочната индивидуална удобност. Со тоа, био-отпадот се гледа не како проблем, туку како почеток на нов циклус на вредност, обновување и одржлив развој.

    Примери на продукти изработени од био-отпад

    Биопластика и дизајн-предмети од талог од кафе – Coffeefrom (Италија): Италијанскиот стартап Coffeefrom го претвора искористениот талог од кафе во биопластика и композитни материјали кои се користат за дизајнерски производи, пакување и индустриска примена, покажувајќи дека дури и секојдневниот отпад може да добие нова вредност.

    (Извор: EU-Startups, август 2025 – eu-startups.com | Renewable Matter – renewablematter.eu)

    Биоразградливо пакување од мицелиум и земјоделски отпад – Grown.bio (Холандија): Компанијата Grown.bio користи мицелиум и земјоделски отпад за производство на целосно биоразградливи пакувања и изолациски материјали кои нудат одржлива алтернатива на пластиката и стиропорот.

    (Извор: European Circular Economy Stakeholder Platform – circulareconomy.europa.eu | Saladplate, октомври 2025 – saladplate.com)

    Еко-кожа од манго отпад – Fruitleather Rotterdam (Холандија): Fruitleather Rotterdam го рециклира отпадот од манго што не ги исполнува пазарните стандарди и го претвора во издржлив вегански материјал кој се користи за изработка на чанти, паричници и други модни производи.

    (Извор: Plant Based News, мај 2025 – plantbasednews.org | Nature Biotechnology, 2025 – nature.com)

    Фото:https://unsplash.com/photos/a-pile-of-garbage-sitting-on-top-of-a-grass-covered-field-pprCuLQopHw
    Овие примери покажуваат дека отпадот не мора да биде проблем кој треба да се отстрани. Со соодветна креативност, технологија и визија, тој може да стане вреден ресурс кој создава нови производи, нови работни места и помало влијание врз природата.
    Циркуларната економија нè учи дека секој материјал има потенцијал за нов живот. Наместо да гледаме на био-отпадот како нешто без вредност, можеме да го препознаеме како можност за иновации и одржлив развој. Токму во оваа промена на перспективата лежи клучот кон поодржлива иднина.
     
    Оваа статија е подготвена во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    Содржината на оваа статија е единствена одговорност на Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.
    Автори: Јасмина Петровска, Еко Логик и Ана Серафимова, Еко Логик

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор