Nastan mladi 1024x451

Дискусија: Младите не се доволно информирани за правото на чиста животна средина

ОдИнститут за европска политика

Правото на чиста на животната средина има клучна улога во водењето здрав живот, а ова право е едно од најважните за младите. За жал, животната средина е загрозена од различни причини од загадување на воздухот, нечиста вода за пиење па се до нечистотијата во парковите, а младите преку различни форми на активизам и учество, се трудат да ја заштитат.

Дискусијата „Учеството на младите во заштита, промоција и реализација на правото на животна средина како човеково право“, која се одржа на 26 јануари, се обиде да ја отвори темата за начините за тоа како да се максимизира младинскиот потенцијал во промоцијата и реализацијата на правото за здрава животна средина како основно човеково право.

Архуската Конвенција е еден од најважните и најмоќните меѓународни документи и алатки кој им служи на младите активисти.  Во своите столбови, Конвенцијата предвидува дека јавноста има право да биде информирана – односно преку поднесување на барање за пристап до информации од јавен карактер на младите им се овозможува правото да бидат информирани каква е состојбата со животната средина. Меѓутоа, од друга страна, надлежните институции се тие кои имаат должност активно да информираат и да ги вклучат граѓаните во одлуките за заштита на животната средина. Државата како земја која ги има ратификувано и транспонирано во нејзиното законодавство меѓународните документи во оваа област, има преземено обврска да ја штити животната средина и да овозможи младите да бидат доволно информирани и да ги вклучи во одлуките кои се носат во врска со управување на природните ресурси.

„Сметам дека младите треба својата енергија да ја насочат кон формирање на повеќе младински организации кои што активно ќе се појават во просторот во јавноста и ќе преземаат мерки за заштита на животната средина“

Во дискусијата се истакна дека младинските совети, централни или локални, треба што поактивно да се вклучат во одлучувањето во општините  каде што делуваат и треба истите да имаат свои претставници во централните, односно општинските совети каде што ќе имаат можност да влијаат и на одлуките на локално ниво кои што се однесуваат на заштита на животната средина. Се потенцираше дека младите треба да бидат активни, меѓутоа во нивната проактивност мора да се има познавања и од правото и правните акти, бидејќи така може да се влијае директно во системот и да се издејствува промена.

„Потребна е соработка меѓу организациите кои што веќе имаат искуство во лобирање и застапување на некои прашања за заштита на животната средина, за силата и гласот на младите активисти повеќе да допре до самите носители на јавни функции.“

За време на дискусијата, младите дискутираа и на различни аспекти од темата, тргнувајќи од тоа како се воспитани младите од семејството па се до училиштето; како се адресира проблематиката на правото на животна средина од општинско, локално, ниво се до централно; разбирање на тоа што е креирање на политики на национално ниво. Исто така се зачнаа и темите за тоа колку се (не)свесни младите за одредени проблеми во општеството поточно за животната средина, одредените решенија или препреки и како тие како млади можат да го најдат соодветниот начин да ја адресираат истата проблематика.

Младите потенцираат дека треба да се има лична одговорност кога станува збор за заштита на животната средина и природните ресурси, а дека и се повеќе се зголемува недовербата кај властите и нивните претставници кога е во прашање иднината на животната средина, но, сепак нивна одговорност е очекувана. Јасно е дека иако постои одредена желба за активизам, сепак самата тема на животна средина е нешто што не можеме целосно индивидуално да го решиме, туку е проблем на целата заедница и дека целата заедница треба да се залага, било тоа да е со институционални односно системски промени или вклучување во одредени организации или иницијативи.

Исто така, заштитата на животната средина треба да се воспостави и во наставните програми на основните училишта, така што од рани години младите ќе станат свесни за тоа колку е важно да се чува животната средина. Ова беше споменато како препорака за време на дискусијата бидејќи голем број на млади не се заинтересирани или пак не се целосно и правилно информирани за проблематиката.

Учесниците споделија и нивни лични иницијативи кои ги имаат преземено, како што се чистење на одредени објекти во нивните училишта; чистење на одредени зони во нивните градови; учество на протести против загадувањето на воздухот; како и креирање на видеа за учениците за да се поттикне интересот, но и да се информираат за тоа како луѓето делуваат врз животната средина.

Како дел од дискусијата, заедно со десет млади учесници од различни градови на возраст од 18 до 24 години, беше поканета експертка и застапничка за здрава животна средина, Евгенија Крстевска. Дискусијата беше модерирана од страна на Сара Миленковска.

Дискусијата беше организирана како дел од проектот „АКТ – Активна граѓанска акција 2.0“, спроведен од Институтот за европска политика – Скопје со поддршка од Центарот за делиберативна демократија од Универзитетот Стенфорд од САД. Проектот е финансиран од National Endowment for Democracy од САД. Оваа дискусија, заедно со уште 4 останати дебатни дискусии со граѓани на различни теми низ целата држава, ќе придонесат за развивање на Национална дебатна анкета која е планирана во 2022 година.

The post Дискусија: Младите не се доволно информирани за правото на чиста животна средина appeared first on EPI.

Продолжи со читање

  • Учество на осмата меѓународна регата Сава Наутик во Брчко – БиХ

    Претставникот на извидничкиот одред “Димитар Влахов“ од Велес, Владимир Ивановски Вуцо и од Вардарска регата “Гемиџии“ Владимир Стојанов и Томе Шескокалов во периодот од 28-30.8.2026 год. на покана на здружението ИКС центар (X centar) од Брчко Дистрихт – БиХ земаа учество на осмата меѓународна туристичка рега “Сава наутик“. На оваа…

  • Погледнете го нашето ново промотивно видео и откријте како органскиот отпад може да стане вредна суровина!

    Преку силен фокус на циркуларната економија и еколошката едукација, сакаме да ги поттикнеме граѓаните на итна акција за правилно сортирање на отпадот — клуч чекор кон здрава животна средина и ублажување на климатските промени. Главни ѕвезди во видеото се наставниците и учениците од основните училишта каде што ги одржавме нашите едукативни работилници. Тие јасно порачуваат: со менување на секојдневните навики и активен граѓански ангажман, секој од нас има моќ да донесе позитивни промени во општеството!
    Ова видео е дел од промотивнтаа дигитална кампања со едукативно-информативни содржини за придобивките и начините за искористувањето на потенцијалот на органскиот отпад.
    Оваа видео е подготвено во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Resource Environmental Center – REC North Macedonia Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Eco – Logic и Center for Environmental Democracy – Florozon Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија и Embassy of Switzerland in North Macedonia преку програмата Цивика мобилитас #CivicaMobilitas.
     
    Содржината на оваа видео е единствена одговорност на партнерите во проектот и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија #CHinMK, Цивика мобилитас #CivicaMobilitas, или организациите што ја спроведуваат.

  • Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери

    Програми Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери Кампот Михелштат во Германија беше домаќин на Европскиот младински камп, кој собра 135 учесници од 15 земји. По долго патување, а за некои и пристигнување во Михелштат низ серија на предизвикувачки услови, младите и нивните лидери се обединија околу заедничката тема: “Growing together – rooted in values – rising as leaders“, односно „Растеме заедно – вкоренети во вредностите – се издигнуваме како лидери“. Кампот понуди динамична програма исполнета со различни курсеви, интерактивни работилници и можности за размена на знаења и искуства. Курсевите беа задолжителниот дел и опфаќаа повеќе теми поврзани со менталното здравје, лидерството, активности на отворено поврзани со изградба на куќарки на дрва, обработка на темата “Do no harm” како методологија против било каков вид на насилство, односи со јавност, техники за раскажување приказни, театарски пристап во работата со млади и дигитално образование. Младите учесници и младинските работници активно придонесуваа со сопствените идеи, практики и перспективи, создавајќи простор во кој сите можеа да учат едни од други. Во фокусот беше заедничкото учење за иднината на младинската работа, како и развивањето лидерски способности засновани на вредности, соработка и меѓународно разбирање. Покрај едукативниот дел, програмата беше збогатена со многу креативни и забавни активности. Учесниците имаа можност да бидат дел од интернационален музички бенд, да создаваат уметност низ различни работилници за рачни изработки, цртање и сликање, работилници за дизајнирање восочни свеќи како и склопување и дизајнирање на куќарки за мали птици, да учествуваат во работилници за пеење (ten sing), да посетуваат сесии за релаксација и да учествуваат во спортски активности на терените на кампот во Михелштат. Дури и високите температури не ги спречија учесниците да учествуваат на сите овие настани, но и да уживаат во посетата на локалниот базен. За учесниците, покрај овие обврски, вклучена беше и прошетка до адреналински парк и возење на мал, планински ролеркостер, како и патување со брод по реката Мајна до блискиот град Милтенберг. Од Македонија имаше вкупно 7 претставници. Во изминатите четири години, овој камп прерасна во важно место за средба на европското ИМКА движење. Тој не претставува само меѓународен собир, туку простор каде што младите градат пријателства, споделуваат искуства и се инспирираат стекнатото знаење да го пренесат во своите земји и локални организации. Овој камп служи за сплотување на младинските работници низ камповите во Европа и е особено значаен за нашата земја од аспект на тоа што нуди споделување на искуства поврзани со камп културата која што ИМКА во Битола и во Македонија неуморно се труди да ја издигне на едно повисоко и препознатливо ниво за сите наши локални учесници, волонтери и поширока публика. * Пред да дојдам на кампот во Михелштат немав некои преголеми очекувања. Се надевав дека ќе запознаам нови луѓе, ќе стекнам пријатели и ќе разменам мислења со млади од различни земји. На крајот, сето тоа се исполни, па дури и ги надмина моите очекувања. Најинтересен и највпечатлив дел за мене беше курсот за лидерски вештини. Таму научив многу корисни работи за комуникацијата, тимската работа и начинот на кој еден лидер може позитивно да влијае на другите. Сигурно ќе ги применам овие знаења и во мојата заедница. За време на кампот стекнав поголема самодоверба во споделувањето на моите мислења и научив како подобро да ги разбирам и почитувам луѓето околу мене. Ова искуство ми помогна да пораснам како личност и да станам поотворен кон нови идеи и перспективи. Дефинитивно би го препорачал Михелштат кампот на секој млад човек кој сака да стекне нови искуства, да создаде меѓународни пријателства и да научи нешто корисно и вредно за својата иднина. Никола Гелов Кога првпат слушнав за кампот во Михелштат, сè ми дојде многу неочекувано. Бев пресреќна кога дознав дека и моите другарки добија можност да учествуваат, бидејќи знаев дека заедно ќе доживееме едно незаборавно искуство. Секој ден на кампот ми беше интересен на свој начин. Имав можност да научам многу нови работи и да запознаам луѓе од различни средини. Особено ми се допадна курсот по пеење. Таму научив дека не треба да се плашиме да пробаме нешто ново. Ако никогаш не се обидеме, нема да знаеме што можеме да постигнеме. Секој човек има свој талент и свој начин на изразување, а токму тоа нè прави посебни. Едно од највозбудливите искуства за мене беше активноста во Tree House. Искрено, пред да дојдам на кампот мислев дека тоа не е нешто што би го направила во мојот град. Но, овде решив да излезам од мојата зона на удобност и да пробам нешто ново. На крајот, многу се забавував и бев горда на себе што се осмелив да учествувам. Од курсот по пеење научив и една важна животна лекција: дека не треба да ги осудуваме другите. Секој може да направи нешто на свој начин и тоа не го прави помалку вреден. Наместо да критикуваме, треба да ги прифатиме и почитуваме разликите меѓу луѓето. Кампот ме научи да се дружам со сите, да бидам поотворена и да не донесувам брзи заклучоци за другите. Сфатив дека секој човек има своја приказна и дека сите заслужуваат почит, разбирање и поддршка. Најважната порака што ќе ја понесам со себе е дека треба да бидеме храбри и да не се плашиме од нови предизвици. Нема глупави прашања и нема неуспеси кога учиме нешто ново. Секое искуство е можност да пораснеме и да станеме подобра верзија од себе. Дефинитивно би им го препорачала Михелштат кампот на сите млади кои имаат можност да учествуваат. Пријателствата, чувството дека сте дел од едно големо семејство, новите искуства и сè што се учи таму се нешта што тешко можат да се доживеат на друго место. Тоа е искуство кое засекогаш останува во сеќавање. Јована Кирјаковска   Бидејќи и претходно имав учествувано на два меѓународни кампа надвор од Македонија, дојдов во Михелштат со високи очекувања и чувство на возбуда. Од моите претходни искуства знаев дека ме очекува нешто посебно, а кампот ги надмина сите мои очекувања. Она што најмногу ми се допадна беше разновидноста на курсевите и работилниците. Тие создадоа можност сите учесници да се запознаат подобро, да се дружат и да учат едни од други.

  • ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби

    ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби На 27 јуни 2026 година, Кирил Михајлов, командир на Доброволното противпожарно друштво Свети Николе, учествуваше на панел-дискусија во Скопје посветена на противпожарната заштита и подготвеноста за вонредни состојби. Во рамки на дискусијата беа разгледани дел од клучните предизвици со кои се соочуваат противпожарните…

  • Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE

    Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE Доброволното противпожарно друштво Свети Николе продолжува да придонесува кон целите на проектот ENSURE преку своето директно учество во сложени интервенции на шумски пожари во Северна Македонија. За време на големиот пожар во Општина Македонски Брод, тимот на ДПД Свети Николе беше ангажиран како…

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор