Image1 Result Mcms.jpg

Дигиталната трансформација – можност за зголемување на капацитетот и влијанието на граѓанските организации

„Дигиталната трансформација не е само тренд во глобалните промени, тоа е можност за зголемување на капацитетот и влијанието на граѓанските организации, кое е возможно само со заеднички напори на академската фела, бизнис заедницата и граѓанските организации” беше истакнато на онлајн дебатата за Дигитална трансформација на граѓанските организации, организирана од страна на тимот на проектот „ЕУ поддршка за Граѓанскиот ресурсен центар – фаза 2” на 21 октомври 2024 година на платформата ЗООМ.

Целта на настанот беше да се отвори дискусија за важноста на дигитализацијата и да се презентираат и продискутираат начините на кои граѓанските организации (ГО) можат да ги применат дигиталните алатки за да го подобрат своето работење, транспарентност и влијание.

За улогата на вештачката интелигенција во подобрување на граѓанското учество и креирањето политики во дигиталната ера и примената на вештачката интелигенција за подобрување на општественото влијание зборуваапроф. д-р Горан Шибаковски, Декан на Факултетот за Применети ИТ, и проф. д-р Александар Карадимче, Декан на Факултетот за Информатички и Комуникациски Науки при УИНТ Св. Апостол Павле Охрид.

image2 result MCMS

„Од суштинско значење е да се поттикнуваат организациите да ги користат алатките на вештачката интелигенција, а не да ги сфаќаат како закана од замена на работните места на луѓето“ изјави проф. д-р Карадимче, потенцирајќи дека „човекот е тој кој на крајот ја валидира, одобрува и ја пушта во јавна употреба содржината добиена од вештачката интелигенција“. Во тој процес, додаде проф. д-р Шибаковски, „освен стручниот аспект на човекот кој ја валидира добиената содржина, секогаш треба да се мисли и на надминување на предизвиците поврзани со етичноста, приватноста и злоупотребата на истата“.

image3 result MCMS

Проф. д-р Моника Марковска од Факултет за информатички и комуникациски технологии, Универзитет Св. Климент Охридски Битола и претседателка на Здружението за социјални иновации ВР Лаб од Битола зборуваше за важноста на ИТ решенијата и социјалните иновации во корист на зголемување на влијанието и одржливоста на граѓанските организации. Во оваа насока, како добри примери од оваа сфера таа ги истакна проектот за Развој на вештини и изучување занаети во виртуелна реалност, како и проектот за Дигитална инклузија на возрасни Роми кои придонесоа, преку образование од областа на ИТ технологијата и развивање на дигитални вештини и компетенции, да се оспособи возрасната популација и социјално исклучените луѓе да користат достапни електронски услуги во нивните околини и да бидат подобро вклучени во нивните заедници и општества.

М-р Атанас Гоџоски, Директор на ИТ компанијата Ангор АГ презентираше неколку успешни примери за дигитална трансформација во граѓанскиот и во јавниот сектор, примери за успешни дигитални решенија и социјални иновации од областа на телемедицина, иновативен туризам, е-заштита на животната средина и е-алатка за заштита на електрична енергија, имплементирани во Македонија и нивното влијание за постигнување значителни промени.

image4 result MCMS

Г-н Дамјан Дано консултант за дигитална трансформација и основач на Aqtos и IWM Network зборуваше за практичната примена на алатките за дигитална трансформација и потенцијалот на вештачката интелигенција во револуционирање на работата на ГО, особено во областа на автоматизација на повторувачки задачи и ослободување на време и ресурси за стратешки иницијативи, оптимизација на работните процеси и персонализирана комуникација, како еден од начините за создавање на посилни врски со конституентите.

Во вториот дел од настанот, присутните дискутираа за можностите и предизвиците со кои се соочуваат организациите во поглед на дигитализацијата, поврзани главно со: начините за користење на дигиталните алатки во услови кога ГО имаат ограничени ресурси, користење на можностите за работа од „виртуелни канцеларии“, како и етичноста при користење на овие алатки, со посебно внимание на законските одредби поврзани со авторските права на користените извори на информации.

Погледнете ја снимката од дебатата „Дигитална трансформација на граѓанските организации”

Настанот е дел од проектот „ЕУ поддршка за Граѓански ресурсен центар – фаза 2” финансиран од Европската Унија. Спроведуван е од Националната фондација за развој на граѓанското општество „Граѓански ресурсен центар“, Македонскиот центар за меѓународна соработка, Асоцијацијата за демократски иницијативи – АДИ, Гостивар и Медиа плус, Штип.


Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Македонски центар за меѓународна соработка

Продолжи со читање

  • Елаборат за четириесетите – XL Средби на извидници Велес 2026

    Почитувани извидници, извидничкиот одред “Димитар Влахов” од Велес одбележувајќи ја седмата деценија на постоење на извидништвото во Велес и Денот на Државноста на Македонија, Ве поканува на традиционалните XL Средби на извидници 2026. Во периодот од 1975 до 2026 година, успевaме да организираме четириесет Средби на извидници од кои последните…

  • Ново регионално партнерство: Здружението започнува проект поддржан од Western Balkans Fund и Европската Унија

     Со голема чест и задоволство споделуваме дека Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености е добитник на грант од Фондот за Западен Балкан (Western Balkans Fund), кофинансиран од Европската Унија! На 24 и 25 јуни 2026 година во Тирана, Албанија, присуствувавме на дводневната партнерска работилница и свечената церемонија…

  • Успешно реализирана XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026“

    Иако регатата се одвива по 26-ти пат, ова е трета година во која пловидбата заврши во Солун, идентично како онаа на велешките трговци во минатото. Чамците растоварени, пловењето успешно завршено, се сумираат впечатоците од Вардарска регата „Гемиџии“ која по 26-ти пат ја оживеа традицијата и патшествието на велешките трговци во…

  • Од отпад до производ: Како био-отпадот станува дел од нашето секојдневие

    Био-отпадот претставува органски отпад кој потекнува од домаќинствата, пазарите, градините и прехранбената индустрија. Во оваа категорија спаѓаат остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе, лушпи од јајца, лисја и трева.
    Иако најчесто се третира како отпад, био-отпадот претставува вреден ресурс. Во контекст на циркуларната економија, тој се користи како суровина за создавање нови материјали, енергија и производи што повторно се враќаат во економскиот циклус.

    https://unsplash.com/photos/person-holding-eco-not-ego-signage-_kB9NKpErH4
    Во традиционалниот модел, био-отпадот најчесто завршува на депонии, каде што при разградување без кислород се создава метан – силен стакленички гас кој придонесува за климатските промени. Во циркуларниот пристап, истиот отпад се третира како ресурс и се трансформира во компост, биоматеријали, природни ѓубрива и иновативни производи. На овој начин се намалува количината на отпад, се намалуваат емисиите и се поттикнува развој на зелени технологии и локални бизниси.
    Овој пристап е тесно поврзан со пораката „Eco, not ego“, која потсетува дека одржливите избори ја ставаат еколошката одговорност пред краткорочната индивидуална удобност. Со тоа, био-отпадот се гледа не како проблем, туку како почеток на нов циклус на вредност, обновување и одржлив развој.

    Примери на продукти изработени од био-отпад

    Биопластика и дизајн-предмети од талог од кафе – Coffeefrom (Италија): Италијанскиот стартап Coffeefrom го претвора искористениот талог од кафе во биопластика и композитни материјали кои се користат за дизајнерски производи, пакување и индустриска примена, покажувајќи дека дури и секојдневниот отпад може да добие нова вредност.

    (Извор: EU-Startups, август 2025 – eu-startups.com | Renewable Matter – renewablematter.eu)

    Биоразградливо пакување од мицелиум и земјоделски отпад – Grown.bio (Холандија): Компанијата Grown.bio користи мицелиум и земјоделски отпад за производство на целосно биоразградливи пакувања и изолациски материјали кои нудат одржлива алтернатива на пластиката и стиропорот.

    (Извор: European Circular Economy Stakeholder Platform – circulareconomy.europa.eu | Saladplate, октомври 2025 – saladplate.com)

    Еко-кожа од манго отпад – Fruitleather Rotterdam (Холандија): Fruitleather Rotterdam го рециклира отпадот од манго што не ги исполнува пазарните стандарди и го претвора во издржлив вегански материјал кој се користи за изработка на чанти, паричници и други модни производи.

    (Извор: Plant Based News, мај 2025 – plantbasednews.org | Nature Biotechnology, 2025 – nature.com)

    Фото:https://unsplash.com/photos/a-pile-of-garbage-sitting-on-top-of-a-grass-covered-field-pprCuLQopHw
    Овие примери покажуваат дека отпадот не мора да биде проблем кој треба да се отстрани. Со соодветна креативност, технологија и визија, тој може да стане вреден ресурс кој создава нови производи, нови работни места и помало влијание врз природата.
    Циркуларната економија нè учи дека секој материјал има потенцијал за нов живот. Наместо да гледаме на био-отпадот како нешто без вредност, можеме да го препознаеме како можност за иновации и одржлив развој. Токму во оваа промена на перспективата лежи клучот кон поодржлива иднина.
     
    Оваа статија е подготвена во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    Содржината на оваа статија е единствена одговорност на Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.
    Автори: Јасмина Петровска, Еко Логик и Ана Серафимова, Еко Логик

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор