Разнишани темели на преговорите

Кратка анализа на извештајот на ЕК за Република Северна Македонија 2023 година

Клучните елементи од годинешниот пакетот за проширување се условените препораки за почеток на преговорите со Украина, Молдавија и Босна и Херцеговина, кандидатскиот статус за Грузија, како и Планот за раст што го објави Комисијата.

Анализата на оценките на Комисијата^[1] води кон два заклучока:

– Освен во едно поглавје, немаме поместување во оценките за подготвеноста за преземање на обврските за членство, како што беше очекувано имајќи го пристапот на Комисијата во изминатата декада, за кој пишувавме во минатогодишната анализа.[2]

– Оценките за напредокот се послаби од минатата година, па наместо „одреден напредок“, доминантна оценка е немање напредок или „ограничен“ напредок. Тоа што треба особено да нè загрижи се оценките во правосудството и борбата против корупцијата како клучни области од кои зависи целокупниот тек на преговорите како дел од кластерот Темели.^[3]

Овие заклучоци се загрижувачки од неколку аспекти. Од една страна, ние како држава континуирано го потенцираме своето високо ниво на усогласеност со законодавството на ЕУ. Оваа општа стагнација и недостатокот на напредок во поглавјето 23: правосудство и фундаментални права го поткопува тој аргумент кој го користат поддржувачите на нашата ЕУ интеграција. Од друга страна, долгоочекуваниот План за раст, кој го објави Комисијата оваа година, директно го условува напредокот во реформите со достапноста на поддршка од ЕУ, поради што наодите од извештајот оваа година би требало да се сфатат особено сериозно.

^[1] Оценката за подготвеноста ја одразува сегашната подготвеност во однос на целокупните права и обврски што треба да се преземат со членството во ЕУ, додека оценката за напредокот е во однос на минатогодишниот извештај.

[2] Поглавје17: Економска и монетарна политика

^[3] Преглед на квантифицираните оценки за подготвеност и напредок е даден во прилог.