Screenshot

Потребен е позитивен сигнал од ЕУ, но Северна Македонија треба да си ја заврши домашната задача за спроведување на реформи

ОдИнститут за европска политика

Иако усвојување на преговарачката рамка од страна на Советот на ЕУ и одржување на првата меѓувладина конференција со Северна Македонија е важен чекор и позитивен импулс за владата и институциите, сепак, неопходно е државата да има јасна визија и стратегија независно од одлуките на Европските институции, континуирана соработка и координација помеѓу институциите, на политичко и техничко ниво, за спроведување на реформите кои се од директно значење за државата.  

На конференцијата „Меѓу извештаите, напредокот и усогласеноста – како до суштински квалитетен процес на усвојување на acquis на ЕУ“ беше презентирана анализата на ЕПИ на извештајот на Европската Комисија и се дискутираше за факторите кои влијаат на квалитетот и динамиката на реформите поврзани со пристапувањето во ЕУ.

Северна Македонија има релативно добро ниво на усогласеност со acquis, но неопходна е имплементација на законите и подзаконските акти. Во одредени области, како што се поглавјата  12 – Безбедност на храната, ветеринарна и фитосанитарна политика и 29 – Царинска политика има континуиран напредок и се одржува високото ниво на усогласеност со европското acquis. Но, во повеќето поглавја, и кластери, согласно новата методологија, има стагнација, па дури и назадување во однос на динамиката на реформите.

Како еден од главните проблеми за оваа состојба беше посочен одливот на кадар од јавната администрација, но и проблемот со неатрактивноста на јавната администрацијата за квалитетните кадри.

Говорниците и учесниците на конференцијата посочија на потребата за соодветна политика за задржување на искусните и привлекување на нови квалификувани кадри е неопходен чекор кој ќе обезбеди одржливост и унапредување на работата на институциите. Таква политика треба да се базира на поголем финансиски надоместок за вработените, унапредување на системот на промоција на кадри, и други „меки“ механизми кои би ја мотивирале администрацијата, како на пример можноста за ротирање во други институции.

Покрај добар технички кадар во администрацијата, потребна е силна политичка посветеност и визија. Говорниците посочија дека во областите каде државата има добри оценки во извештајот на ЕК постои посветеност на раководството и средниот менаџмент на соодветните институции во однос на програмирање, планирање и реализација на програми, како што е случајот на Царинската управа.

Понатаму, учесниците разговараа за потребата за подобрување на соработката помеѓу институциите и следење на деловниците и процедурите при предлагање и усвојување на европското законодавство. Улогата на Секретаријатот за европски прашања треба да биде зајакната во насока на унапредување на координацијата помеѓу институциите. Од друга страна, пак, Секретаријатот се соочува со предизвик на следење на процесите за подготовка на акти кои влегуваат во законска процедура. Секретаријатот не е секогаш се соодветно консултиран и институциите не ги следат сите фази низ кои треба да помине постапката.

На настанот беше истакнато дека Секретаријатот работи на унапредување на Националната програма за усвојување на правото на Европската унија и креирање на онлајн платформа која ќе овозможи дигитализација и подобра координација помеѓу институциите. Дополнително, оваа платформа ќе даде пристап и на јавноста да може да ја следи имплементацијата на програмата што ќе ја подобри транспарентноста на институциите, но и ќе обезбеди јавен притисок кон институциите.

Секретаријатот за законодавство, кој се соочува со недостаток на човечки ресурси, не успева да одговори на потребните во донесувањето на законски акти.

Говорниците посочија дека неотпочнувањето на преговорите влијае на политичката волја за реформи и мотивацијата за работа на техничките структури во министерствата. Одлука за почеток на преговорите во Советот на ЕУ би дала стимул, но не треба на тоа да се гледа како клучен и единствен чекор за спроведување на нашите обврски кон Унијата.

Нивото на усогласеност на националното законодавство во однос на европското acquis е добро во споредба со државите кои веќе ги отпочнале преговорите. На конференцијата беше потенцирано дека третманот кој го добиваат државите кои започнале преговори за членство и државите кои се уште немаат започнато со преговорите добиваат ист третман од Европска Комисија.

Во таа насока, беше посочено дека државата треба подобро да го искористи пристапот на доделување на средствата по принципот „прв дојден-прв услужен“ во однос на ИПА средствата. Имплементацијата на европското законодавство станува голем финансиски товар на државата, но и на приватниот сектор, па затоа потребно е да се направат соодветни анализи и планови за тоа како да се управува со донаторската помош која ја добиваме од ЕУ но и од билатерална донаторска помош, во насока на имплементација на европското законодавство.

Говорниците на конференцијата имаа поделени мислења во однос влијанието на новата методологија за пристапни преговори. Заедничкото отворање, односно меѓузависноста на преговарачките поглавја во рамки на еден кластер, ги усложнува преговорите за секое од подрачјата. Од друга страна, пак, беше посочено дека тоа става товар врз администрацијата за паралелен напредок во повеќе области.

Усогласувањето на националното законодавството со она на ЕУ е од особен интерес на приватниот сектор. Застој на усвојувањето на измените на законите оневозможува пристап на Единствениот пазар, но и ја ограничува иновациската активност на компаниите. Приватниот сектор треба да биде проактивен во следење на регулативите на ЕУ и да биде двигател на промена. Овој сектор треба да биде коректор на државните институции.

Продолжи со читање

  • Учество на осмата меѓународна регата Сава Наутик во Брчко – БиХ

    Претставникот на извидничкиот одред “Димитар Влахов“ од Велес, Владимир Ивановски Вуцо и од Вардарска регата “Гемиџии“ Владимир Стојанов и Томе Шескокалов во периодот од 28-30.8.2026 год. на покана на здружението ИКС центар (X centar) од Брчко Дистрихт – БиХ земаа учество на осмата меѓународна туристичка рега “Сава наутик“. На оваа…

  • Погледнете го нашето ново промотивно видео и откријте како органскиот отпад може да стане вредна суровина!

    Преку силен фокус на циркуларната економија и еколошката едукација, сакаме да ги поттикнеме граѓаните на итна акција за правилно сортирање на отпадот — клуч чекор кон здрава животна средина и ублажување на климатските промени. Главни ѕвезди во видеото се наставниците и учениците од основните училишта каде што ги одржавме нашите едукативни работилници. Тие јасно порачуваат: со менување на секојдневните навики и активен граѓански ангажман, секој од нас има моќ да донесе позитивни промени во општеството!
    Ова видео е дел од промотивнтаа дигитална кампања со едукативно-информативни содржини за придобивките и начините за искористувањето на потенцијалот на органскиот отпад.
    Оваа видео е подготвено во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Resource Environmental Center – REC North Macedonia Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Eco – Logic и Center for Environmental Democracy – Florozon Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија и Embassy of Switzerland in North Macedonia преку програмата Цивика мобилитас #CivicaMobilitas.
     
    Содржината на оваа видео е единствена одговорност на партнерите во проектот и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија #CHinMK, Цивика мобилитас #CivicaMobilitas, или организациите што ја спроведуваат.

  • Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери

    Програми Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери Кампот Михелштат во Германија беше домаќин на Европскиот младински камп, кој собра 135 учесници од 15 земји. По долго патување, а за некои и пристигнување во Михелштат низ серија на предизвикувачки услови, младите и нивните лидери се обединија околу заедничката тема: “Growing together – rooted in values – rising as leaders“, односно „Растеме заедно – вкоренети во вредностите – се издигнуваме како лидери“. Кампот понуди динамична програма исполнета со различни курсеви, интерактивни работилници и можности за размена на знаења и искуства. Курсевите беа задолжителниот дел и опфаќаа повеќе теми поврзани со менталното здравје, лидерството, активности на отворено поврзани со изградба на куќарки на дрва, обработка на темата “Do no harm” како методологија против било каков вид на насилство, односи со јавност, техники за раскажување приказни, театарски пристап во работата со млади и дигитално образование. Младите учесници и младинските работници активно придонесуваа со сопствените идеи, практики и перспективи, создавајќи простор во кој сите можеа да учат едни од други. Во фокусот беше заедничкото учење за иднината на младинската работа, како и развивањето лидерски способности засновани на вредности, соработка и меѓународно разбирање. Покрај едукативниот дел, програмата беше збогатена со многу креативни и забавни активности. Учесниците имаа можност да бидат дел од интернационален музички бенд, да создаваат уметност низ различни работилници за рачни изработки, цртање и сликање, работилници за дизајнирање восочни свеќи како и склопување и дизајнирање на куќарки за мали птици, да учествуваат во работилници за пеење (ten sing), да посетуваат сесии за релаксација и да учествуваат во спортски активности на терените на кампот во Михелштат. Дури и високите температури не ги спречија учесниците да учествуваат на сите овие настани, но и да уживаат во посетата на локалниот базен. За учесниците, покрај овие обврски, вклучена беше и прошетка до адреналински парк и возење на мал, планински ролеркостер, како и патување со брод по реката Мајна до блискиот град Милтенберг. Од Македонија имаше вкупно 7 претставници. Во изминатите четири години, овој камп прерасна во важно место за средба на европското ИМКА движење. Тој не претставува само меѓународен собир, туку простор каде што младите градат пријателства, споделуваат искуства и се инспирираат стекнатото знаење да го пренесат во своите земји и локални организации. Овој камп служи за сплотување на младинските работници низ камповите во Европа и е особено значаен за нашата земја од аспект на тоа што нуди споделување на искуства поврзани со камп културата која што ИМКА во Битола и во Македонија неуморно се труди да ја издигне на едно повисоко и препознатливо ниво за сите наши локални учесници, волонтери и поширока публика. * Пред да дојдам на кампот во Михелштат немав некои преголеми очекувања. Се надевав дека ќе запознаам нови луѓе, ќе стекнам пријатели и ќе разменам мислења со млади од различни земји. На крајот, сето тоа се исполни, па дури и ги надмина моите очекувања. Најинтересен и највпечатлив дел за мене беше курсот за лидерски вештини. Таму научив многу корисни работи за комуникацијата, тимската работа и начинот на кој еден лидер може позитивно да влијае на другите. Сигурно ќе ги применам овие знаења и во мојата заедница. За време на кампот стекнав поголема самодоверба во споделувањето на моите мислења и научив како подобро да ги разбирам и почитувам луѓето околу мене. Ова искуство ми помогна да пораснам како личност и да станам поотворен кон нови идеи и перспективи. Дефинитивно би го препорачал Михелштат кампот на секој млад човек кој сака да стекне нови искуства, да создаде меѓународни пријателства и да научи нешто корисно и вредно за својата иднина. Никола Гелов Кога првпат слушнав за кампот во Михелштат, сè ми дојде многу неочекувано. Бев пресреќна кога дознав дека и моите другарки добија можност да учествуваат, бидејќи знаев дека заедно ќе доживееме едно незаборавно искуство. Секој ден на кампот ми беше интересен на свој начин. Имав можност да научам многу нови работи и да запознаам луѓе од различни средини. Особено ми се допадна курсот по пеење. Таму научив дека не треба да се плашиме да пробаме нешто ново. Ако никогаш не се обидеме, нема да знаеме што можеме да постигнеме. Секој човек има свој талент и свој начин на изразување, а токму тоа нè прави посебни. Едно од највозбудливите искуства за мене беше активноста во Tree House. Искрено, пред да дојдам на кампот мислев дека тоа не е нешто што би го направила во мојот град. Но, овде решив да излезам од мојата зона на удобност и да пробам нешто ново. На крајот, многу се забавував и бев горда на себе што се осмелив да учествувам. Од курсот по пеење научив и една важна животна лекција: дека не треба да ги осудуваме другите. Секој може да направи нешто на свој начин и тоа не го прави помалку вреден. Наместо да критикуваме, треба да ги прифатиме и почитуваме разликите меѓу луѓето. Кампот ме научи да се дружам со сите, да бидам поотворена и да не донесувам брзи заклучоци за другите. Сфатив дека секој човек има своја приказна и дека сите заслужуваат почит, разбирање и поддршка. Најважната порака што ќе ја понесам со себе е дека треба да бидеме храбри и да не се плашиме од нови предизвици. Нема глупави прашања и нема неуспеси кога учиме нешто ново. Секое искуство е можност да пораснеме и да станеме подобра верзија од себе. Дефинитивно би им го препорачала Михелштат кампот на сите млади кои имаат можност да учествуваат. Пријателствата, чувството дека сте дел од едно големо семејство, новите искуства и сè што се учи таму се нешта што тешко можат да се доживеат на друго место. Тоа е искуство кое засекогаш останува во сеќавање. Јована Кирјаковска   Бидејќи и претходно имав учествувано на два меѓународни кампа надвор од Македонија, дојдов во Михелштат со високи очекувања и чувство на возбуда. Од моите претходни искуства знаев дека ме очекува нешто посебно, а кампот ги надмина сите мои очекувања. Она што најмногу ми се допадна беше разновидноста на курсевите и работилниците. Тие создадоа можност сите учесници да се запознаат подобро, да се дружат и да учат едни од други.

  • ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби

    ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби На 27 јуни 2026 година, Кирил Михајлов, командир на Доброволното противпожарно друштво Свети Николе, учествуваше на панел-дискусија во Скопје посветена на противпожарната заштита и подготвеноста за вонредни состојби. Во рамки на дискусијата беа разгледани дел од клучните предизвици со кои се соочуваат противпожарните…

  • Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE

    Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE Доброволното противпожарно друштво Свети Николе продолжува да придонесува кон целите на проектот ENSURE преку своето директно учество во сложени интервенции на шумски пожари во Северна Македонија. За време на големиот пожар во Општина Македонски Брод, тимот на ДПД Свети Николе беше ангажиран како…

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор