рурална коалиција

Јавна дебата на тема: “Со конструктивни консултации до реални политики

Земјоделците сметаат дека и понатаму се потребни унапредувања во делот на отвореноста и конструктивноста на Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство кога станува збор за нивното вклучување во процесите на креирање на мерки и политики.

На вчерашната јавна дебата во организација на Рурална Коалиција во рамките на проектот за институционално јакнење поддржан од програмата на Цивика мобилитас, беше истакнато дека Министерството треба да се залага за целосна инклузивност на земјоделците, но исто така и прифаќање на предлозите на земјоделците изнесени во телата во кои што е овозможено нивното учество. Исто така упатија на фактот дека е потребно вклучувањето во работните тела на Министерството треба да им биде познато на сите, треба да ги знаат условите согласно закон кои што треба да ги исполнат за да се вклучат, а Министерството е должно да го обезбеди вклучувањето на сите засегнати чинители во секторот.

Потсекторските групи беа истакнати како едни од најзначајните тела кои што го овозможуваат вклучувањето на земјоделците во креирањето на политиките, но Менде Трајковски од Сојузот на пчеларите, истакна дека се соочуваат со проблем кој ги поврзува сите и бараат начин како да се изнајде решение за патните трошоци, со тоа што треба брзо да се делува од страна на Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство за издвојување на средства од буџетот. Кон оваа дискусија се придружи и Томе Тимов како претседател на локалното здружение Хорти Еко кој што е и член на потсекторската група за цвеќарство и хортикултура кој што токму поради непокривањето на патните трошоци многу ретко присуствувал на состаноците на потсекторската група кои што од друга страна се и ретки, па апелираше и тој да се изнајде решение и за патните трошоци, но и ваквите состаноци да бидат далеку почести, да се објавуваат сите записници и донесени одлуки за да може секој да се информира и да се вклучи со свои предлози, а не само членовите на групите.

Раководителот на секторот за рурален развој при Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство, г-динот Гоце Георгиевски истакна дека сите политики се земени во предвид во овој кризен период, меѓутоа и дава критика дека треба повеќе да се земе сериозноста во обзир и за тоа каде се пресликуваат тие механизми во социјалната политика, и притоа како заклучок го истакна земањето во предвид на предлозите и препораките кои се носат како политики, но исто така и меѓусебното почитување.

Инклузивноста во работните групи е доста опфатена што значи секој треба да го даде својот придонес во зависност од групата што ја претставува. Во текот на дебатата беа презентирани формите и механизмите за вклучување во работата на Министерството за земјоделство како што се Советот за земјоделство и рурален развој, потсекторските групи, социјалните и економски партнери на Министерството, а беше презентирано и кратко видео за важноста на учеството на граѓанските организации во секторските работни групи, а Лилјана Јоноски, како извршна директорка на Рурална Коалиција, истакна дека од особено значење е транспаретноста, но и отчетноста на институциите, а вклучувањето на земјоделците и граѓанските организации од самиот почеток во процесите на креирање на политики и
мерки ќе значи и успешна имплементација на истите, но и креирање на мерки согласно потребите на земјоделците.

Како препораки од дебатата произлегоа: унапредувањето на комуникацијата и транспарентноста на институциите, изнаоѓање на демократски начин за вклучување на граѓанските организации и земјоделците во работните тела на МЗШВ, воспоставување редовен канал за информирање и комуницирање со сите засегнати чинители, редовно објавување на повици за членство и одржување состаноци, зголемување на транспарентноста на работата на телата по примерот на ИПАРД-комитетот кој што се смета за едно од најтранспарентните тела кое што овозможува вклучување на сите засегнати чинители.

Целосната анализа на телата и механизмите кои што го овозможуваат вклучувањето на земјоделците и граѓанските организации е достапна тука.

Цивика мобилитас е програма на Швајцарската агенција за развој и соработка (СДЦ) за поддршка на граѓанското општество во Македонија, која ја спроведуваат НИРАС од Данска, Македонскиот центар за меѓународна соработка (МЦМС) и ФЦГ од Шведска.

Продолжи со читање

  • Елаборат за четириесетите – XL Средби на извидници Велес 2026

    Почитувани извидници, извидничкиот одред “Димитар Влахов” од Велес одбележувајќи ја седмата деценија на постоење на извидништвото во Велес и Денот на Државноста на Македонија, Ве поканува на традиционалните XL Средби на извидници 2026. Во периодот од 1975 до 2026 година, успевaме да организираме четириесет Средби на извидници од кои последните…

  • Ново регионално партнерство: Здружението започнува проект поддржан од Western Balkans Fund и Европската Унија

     Со голема чест и задоволство споделуваме дека Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености е добитник на грант од Фондот за Западен Балкан (Western Balkans Fund), кофинансиран од Европската Унија! На 24 и 25 јуни 2026 година во Тирана, Албанија, присуствувавме на дводневната партнерска работилница и свечената церемонија…

  • Успешно реализирана XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026“

    Иако регатата се одвива по 26-ти пат, ова е трета година во која пловидбата заврши во Солун, идентично како онаа на велешките трговци во минатото. Чамците растоварени, пловењето успешно завршено, се сумираат впечатоците од Вардарска регата „Гемиџии“ која по 26-ти пат ја оживеа традицијата и патшествието на велешките трговци во…

  • Од отпад до производ: Како био-отпадот станува дел од нашето секојдневие

    Био-отпадот претставува органски отпад кој потекнува од домаќинствата, пазарите, градините и прехранбената индустрија. Во оваа категорија спаѓаат остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе, лушпи од јајца, лисја и трева.
    Иако најчесто се третира како отпад, био-отпадот претставува вреден ресурс. Во контекст на циркуларната економија, тој се користи како суровина за создавање нови материјали, енергија и производи што повторно се враќаат во економскиот циклус.

    https://unsplash.com/photos/person-holding-eco-not-ego-signage-_kB9NKpErH4
    Во традиционалниот модел, био-отпадот најчесто завршува на депонии, каде што при разградување без кислород се создава метан – силен стакленички гас кој придонесува за климатските промени. Во циркуларниот пристап, истиот отпад се третира како ресурс и се трансформира во компост, биоматеријали, природни ѓубрива и иновативни производи. На овој начин се намалува количината на отпад, се намалуваат емисиите и се поттикнува развој на зелени технологии и локални бизниси.
    Овој пристап е тесно поврзан со пораката „Eco, not ego“, која потсетува дека одржливите избори ја ставаат еколошката одговорност пред краткорочната индивидуална удобност. Со тоа, био-отпадот се гледа не како проблем, туку како почеток на нов циклус на вредност, обновување и одржлив развој.

    Примери на продукти изработени од био-отпад

    Биопластика и дизајн-предмети од талог од кафе – Coffeefrom (Италија): Италијанскиот стартап Coffeefrom го претвора искористениот талог од кафе во биопластика и композитни материјали кои се користат за дизајнерски производи, пакување и индустриска примена, покажувајќи дека дури и секојдневниот отпад може да добие нова вредност.

    (Извор: EU-Startups, август 2025 – eu-startups.com | Renewable Matter – renewablematter.eu)

    Биоразградливо пакување од мицелиум и земјоделски отпад – Grown.bio (Холандија): Компанијата Grown.bio користи мицелиум и земјоделски отпад за производство на целосно биоразградливи пакувања и изолациски материјали кои нудат одржлива алтернатива на пластиката и стиропорот.

    (Извор: European Circular Economy Stakeholder Platform – circulareconomy.europa.eu | Saladplate, октомври 2025 – saladplate.com)

    Еко-кожа од манго отпад – Fruitleather Rotterdam (Холандија): Fruitleather Rotterdam го рециклира отпадот од манго што не ги исполнува пазарните стандарди и го претвора во издржлив вегански материјал кој се користи за изработка на чанти, паричници и други модни производи.

    (Извор: Plant Based News, мај 2025 – plantbasednews.org | Nature Biotechnology, 2025 – nature.com)

    Фото:https://unsplash.com/photos/a-pile-of-garbage-sitting-on-top-of-a-grass-covered-field-pprCuLQopHw
    Овие примери покажуваат дека отпадот не мора да биде проблем кој треба да се отстрани. Со соодветна креативност, технологија и визија, тој може да стане вреден ресурс кој создава нови производи, нови работни места и помало влијание врз природата.
    Циркуларната економија нè учи дека секој материјал има потенцијал за нов живот. Наместо да гледаме на био-отпадот како нешто без вредност, можеме да го препознаеме како можност за иновации и одржлив развој. Токму во оваа промена на перспективата лежи клучот кон поодржлива иднина.
     
    Оваа статија е подготвена во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    Содржината на оваа статија е единствена одговорност на Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.
    Автори: Јасмина Петровска, Еко Логик и Ана Серафимова, Еко Логик

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор