Naslovna 1 scaled e1745405926195 1024x577.jpg

Жените и младите прават промени со поддршка од Цивика мобилитас

ОдМакедонски центар за меѓународна соработка

Во текот на 2025, Цивика мобилитас ја продолжува својата мисија за јакнење на граѓанското општество преку поддршка на иницијативи што носат вистински промени на локално и на национално ниво. Во фокусот на последните три приказни се жените и младите како двигатели на општествени трансформации во нивните заедници. Приказните објавени во април, мај и јуни, ги истакнуваат нивните заложби и резултатите постигнати со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.

naslovna 1 scaled e1745405926195 1024x577

Приказната во април ја посветивме на жените од руралните средини во Североисточниот регион. Во кривопаланечкото село Мождивњак, жените веќе не се тивки набљудувачи, туку активни учеснички во локалниот развој. Преку проектот „Активни жени“, спроведен од Хуманитарното здружение „Мајка“ од Куманово и партнери, околу 220 жени од Куманово, Крива Паланка и Кратово се мобилизирани и обучени за застапување и учество во процесите на носење одлуки. За првпат, жителките од рурални средини дознаа за своите права, за механизмите за барање информации од јавен карактер, и поднесоа први иницијативи – како што се: барање за детско игралиште и подобрување на водоводната мрежа. Нивната сплотеност и информираност создаваат нова енергија за локални промени, покажувајќи дека и жените од најоддалечените села можат да бидат клучни актери во развојот.

Прочитај ја целата приказна „Жените од руралните средини охрабрени и организирани за промени во локалните заедници“

k.10 e1748335742249 768x418

Приказната во мај ја посветивме на достапните услуги за поддршка на жените и ранливите групи во Пелагонија. Во Прилеп, Битола и Долнени, проектот „Нејзин глас – нејзина моќ“ ја отвори вратата кон правна и психосоцијална поддршка за маргинализираните жени и девојки. Во заедниците каде семејното насилство и дискриминацијата  долго време биле премолчувани, сега постојат достапни, бесплатни и доверливи услуги. Центарот за граѓанска иницијатива – Прилеп, заедно со Здружението за правна едукација и транспарентност СТАНИЦА ПЕТ и Мултиетничкото здружение за сите возрасти од Црнилиште преку проектот поддржан од владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас иницира пополнување на тие празнини. „Сега знам дека имам право на заштита и достоинствен живот“, вели жена од Долнени, чиј случај на семејно насилство доби институционална постапка благодарение на проектот. Покрај жените, проектот им даде поддршка и на самохрани татковци и ранливи категории граѓани, што го прави активностите  модел за инклузивност и еднаквост.

Прочитај ја целата приказна „Достапните и доверливи услуги создаваат силна основа за промени во Пелагонија“

1-4-scaled-e1751295158730-1024x607.jpg

Јунската приказна е за младинската моќ против климатските закани во југозападниот регион. Климатските промени добија младински одговор преку проектот „Да учиме за климатските промени“, спровеуван од Извидничко поречанскиот одред „Крсте Јон“ – Струга, здружението Центар за одржлив развој на заедницата – Дебар и Регионалниот зелен центар – Охрид. Преку обуки, младински камп и настани како панел-дискусијата на бродот „Галеб“ на Денот на Охридското Езеро, младите станаа активни носители на климатска свест и еко-решенија. Ученици осмислија иницијативи за рециклирање, соларни иновации и заштита на природните ресурси во нивните општини. Она што започна како обука за пишување проект, прерасна во платформа или мрежа за заедничка иднина која ги руши бариерите, генерациски, национални и институционални.

Прочитај ја целата приказна „Младинска моќ против климатските закани во Охрид, Струга и Дебар“

   
 

Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Македонски центар за меѓународна соработка

Продолжи со читање

  • Елаборат за четириесетите – XL Средби на извидници Велес 2026

    Почитувани извидници, извидничкиот одред “Димитар Влахов” од Велес одбележувајќи ја седмата деценија на постоење на извидништвото во Велес и Денот на Државноста на Македонија, Ве поканува на традиционалните XL Средби на извидници 2026. Во периодот од 1975 до 2026 година, успевaме да организираме четириесет Средби на извидници од кои последните…

  • Ново регионално партнерство: Здружението започнува проект поддржан од Western Balkans Fund и Европската Унија

     Со голема чест и задоволство споделуваме дека Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености е добитник на грант од Фондот за Западен Балкан (Western Balkans Fund), кофинансиран од Европската Унија! На 24 и 25 јуни 2026 година во Тирана, Албанија, присуствувавме на дводневната партнерска работилница и свечената церемонија…

  • Успешно реализирана XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026“

    Иако регатата се одвива по 26-ти пат, ова е трета година во која пловидбата заврши во Солун, идентично како онаа на велешките трговци во минатото. Чамците растоварени, пловењето успешно завршено, се сумираат впечатоците од Вардарска регата „Гемиџии“ која по 26-ти пат ја оживеа традицијата и патшествието на велешките трговци во…

  • Од отпад до производ: Како био-отпадот станува дел од нашето секојдневие

    Био-отпадот претставува органски отпад кој потекнува од домаќинствата, пазарите, градините и прехранбената индустрија. Во оваа категорија спаѓаат остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе, лушпи од јајца, лисја и трева.
    Иако најчесто се третира како отпад, био-отпадот претставува вреден ресурс. Во контекст на циркуларната економија, тој се користи како суровина за создавање нови материјали, енергија и производи што повторно се враќаат во економскиот циклус.

    https://unsplash.com/photos/person-holding-eco-not-ego-signage-_kB9NKpErH4
    Во традиционалниот модел, био-отпадот најчесто завршува на депонии, каде што при разградување без кислород се создава метан – силен стакленички гас кој придонесува за климатските промени. Во циркуларниот пристап, истиот отпад се третира како ресурс и се трансформира во компост, биоматеријали, природни ѓубрива и иновативни производи. На овој начин се намалува количината на отпад, се намалуваат емисиите и се поттикнува развој на зелени технологии и локални бизниси.
    Овој пристап е тесно поврзан со пораката „Eco, not ego“, која потсетува дека одржливите избори ја ставаат еколошката одговорност пред краткорочната индивидуална удобност. Со тоа, био-отпадот се гледа не како проблем, туку како почеток на нов циклус на вредност, обновување и одржлив развој.

    Примери на продукти изработени од био-отпад

    Биопластика и дизајн-предмети од талог од кафе – Coffeefrom (Италија): Италијанскиот стартап Coffeefrom го претвора искористениот талог од кафе во биопластика и композитни материјали кои се користат за дизајнерски производи, пакување и индустриска примена, покажувајќи дека дури и секојдневниот отпад може да добие нова вредност.

    (Извор: EU-Startups, август 2025 – eu-startups.com | Renewable Matter – renewablematter.eu)

    Биоразградливо пакување од мицелиум и земјоделски отпад – Grown.bio (Холандија): Компанијата Grown.bio користи мицелиум и земјоделски отпад за производство на целосно биоразградливи пакувања и изолациски материјали кои нудат одржлива алтернатива на пластиката и стиропорот.

    (Извор: European Circular Economy Stakeholder Platform – circulareconomy.europa.eu | Saladplate, октомври 2025 – saladplate.com)

    Еко-кожа од манго отпад – Fruitleather Rotterdam (Холандија): Fruitleather Rotterdam го рециклира отпадот од манго што не ги исполнува пазарните стандарди и го претвора во издржлив вегански материјал кој се користи за изработка на чанти, паричници и други модни производи.

    (Извор: Plant Based News, мај 2025 – plantbasednews.org | Nature Biotechnology, 2025 – nature.com)

    Фото:https://unsplash.com/photos/a-pile-of-garbage-sitting-on-top-of-a-grass-covered-field-pprCuLQopHw
    Овие примери покажуваат дека отпадот не мора да биде проблем кој треба да се отстрани. Со соодветна креативност, технологија и визија, тој може да стане вреден ресурс кој создава нови производи, нови работни места и помало влијание врз природата.
    Циркуларната економија нè учи дека секој материјал има потенцијал за нов живот. Наместо да гледаме на био-отпадот како нешто без вредност, можеме да го препознаеме како можност за иновации и одржлив развој. Токму во оваа промена на перспективата лежи клучот кон поодржлива иднина.
     
    Оваа статија е подготвена во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    Содржината на оваа статија е единствена одговорност на Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.
    Автори: Јасмина Петровска, Еко Логик и Ана Серафимова, Еко Логик

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор