Националните институции за човекови права се клучни за заштитата на човековите права на Западниот Балкан

ОдИнститут за европска политика 01/04/202101/04/2021

Националните институции за човекови права (НИЧП) играат клучна улога во обезбедувањето на заштитата на човековите права на Западниот Балкан, иако истражувањата покажуваат дека овие институции често имаат недоволно вработени, се слабо финансирани и се со лоша видливост, кажаа панелист(к)ите на конференцијата „Темел на човековите права: Ефективни национални институции за човекови права на западниот Балкан“ одржана денеска.

На настанот, организиран од Бранители за граѓански права (Civil Rights Defenders, ЦРД, Шведска) и Институтот за европска политика – Скопје, беа презентирани наодите од двегодишното истражување за ефективноста на националните институции за човекови права во регионот. За време на настанот, истражувач(к)ите и експерт(к)ите ги презентираа резултатите и дискутираа со претставници од овие институции од регионот, вклучувајќи ги и народните правобранител(к)и од Босна и Херцеговина и Црна Гора, комесарите за недискриминација на Албанија и Србија, и претставничка од канцеларијата на народниот правобранител од Косово и од Агенцијата за заштита на личните податоци од Северна Македонија.

Помеѓу клучните заклучоци од истражувањето и конференцијата се истакнува дека, без разлика на разликите во резултатите помеѓу институциите, останува неразвиен стратешкиот пристап кон институционалниот раст низ целиот регион. Процесите за назначување и специфичните механизми се порозни и склони на политички притисок што ја попречува заштитата на човековите права и треба итно да се адресираат. Постои и недостаток на финансиски ресурси, што добро е илустрирано од фактот дека само 1 во 16 институции во регионот има доволен буџет за целиот мандат. Учесниците на конференцијата се согласија и дека Парламентите не ја користат доволно функцијата за надзор, додека соработката со владите не е системска. Покрај тоа, постои потреба да се осигура дека препораките кои ги даваат институциите за човекови права соодветно се следат и спроведуваат.

Во отворањето на конференцијата, директорот за Европа на ЦРД, Горан Милетиќ, кажа дека не се обрнува доволно внимание на овие институции, што на крај резултира со последици по нивната легитимност и ефективност. Тој соопшти и резултати од регионална анкета спроведена од ЦРД, според која 80% од граѓаните на Западниот Балкан не веруваат дека сите граѓани се еднакви поред закони и само 36% од испитаниците од регионот веруваат дека владеењето на правото е почитувано во нивните земји.

Д-р Симонида Кацарска, директорка на Институтот за европска политика – Скопје, во нејзиното воведно обраќање ја истакна клучната улога која НИЧП ја играат во регионот, но укажа и дека „изгледите за европска интеграција не обезбедија движечка сила за демократизација на која многумина се надеваа, па најголемиот дел од работата останува на националните, независни системи за заштита на човековите права“.

Околу 80 учесници/чки се вклучија на онлајн дискусијата, на која што главно се зборуваше на англиски со превод на македонски, албански и босански/српски/хрватски/црногорски. Резултатите од истражувањето се достапни како интерактивна веб страница (IndexNHRI.org), каде што посетителите може да ги анализираат регионалните податоци според специфични индикатори и сектори.

The post И покрај недостатокот на стратешки пристап, лошата видливост и проблемите со финансирањето, националните институции за човекови права се клучни за заштитата на човековите права на Западниот Балкан appeared first on EPI.

МЦМС ја започна новата антикорупциска програма
21/01/202622/01/2026
Македонскиот центар за меѓународна соработка (МЦМС) го започна спроведувањето на програмата „Градење општество отпорно на корупција“, која ќе се реализира во периодот од 1 јануари 2026 до 30 јуни 2028 година со финансиска поддршка од Делегацијата на ЕУ во Северна Македонија.
Потврда на долгогодишното македонско-холандско пријателство
20/01/202621/01/2026
Македонската развојна фондација за претпријатија (МРФП) и Македонскиот центар за меѓународна соработка (МЦМС) на 16 јануари 2026 година беа домаќини на Н.Е. Узлем Џанел (Özlem Canel), Амбасадорка на Кралството Холандија во Република Северна Македонија и Иван Илиев, советник за економија и трговија во Амбасадата.
„Денес беше убава прилика за освежување на долгото пријателство меѓу МРФП и Амбасадата на Кралството Холандија“, истакна Лазар Неданоски, извршен директор на МРФП.На средбата, која помина во пријатна и отворена атмосфера, директорот на МЦМС, Александар Кржаловски, потсети на почетоците на соработката со Холандија и на клучните поединци кои придонеле за развојот на организацијата. МЦМС како организација е основана во 1993 година, како потфат на домашни иницијативи поддржани од Холандската меѓуцрковна помош (ХМП) и агенциите на Светскиот совет на црквите (ССЦ). Пет години подоцна, во 1998 година, МЦМС ја основаше Македонската развојна фондација за претпријатија (МРФП), фокусирана на развој на малите претпријатија, преку пристап до финансиски услуги и промоција на претприемништво.
Директорот на МРФП, Неданоски, даде хронолошки приказ на развојот на Фондацијата, нагласувајќи дека поддршката од Кралството Холандија била од клучно значење во првите години од нејзиното работење. Според него, таа поддршка не била важна само од финансиски аспект, туку имала значително влијание и врз организацискиот развој на МРФП, како и врз пошироката заедница мултиплицирајќи го ефектот во развојот на институциите, организациите и нивните лидери.
Амбасадорката Џанел изрази задоволство што поддршката од Кралството Холандија резултирала со одржливи организации кои успешно работат и го пренесуваат своето искуство на други организации и институции. На средбата беше разговарано и за можностите за идна соработка.
Презентиран Индексот на политички интегритет
19/01/202621/01/2026
На 27 ноември 2025 година во Клубот на пратеници се одржа презентацијата на првиот Индекс за политички интегритет (ИПИ) во земјата – инструмент создаден да ја измери, поттикне и промовира културата на интегритет во политичкиот и јавниот живот. Настанот беше проследен од голем број претставници на институции, медиуми, граѓански организации. Во своето…
Bure-Cycle: Од отпад до иновативен велосипедски паркинг
18/01/202620/01/2026
Во светот каде ресурсите се ограничени, а отпадот се зголемува, секоја мала идеја за реупотреба има големо значење. Еко Логик со својот проект Bure-Cycle го покажува токму тоа – како старите метални буриња можат да добијат нов живот и да станат функционални, визуелно привлечни и одржливи велосипедски паркинзи за јавни простори. Иницијативата се роди од […]
Младите уметници го освојуваат јавниот простор: PATS – Уметност за активизам и општествени промени
18/01/202620/01/2026
Европскиот проект „Младите уметници го освојуваат јавниот простор – PATS“ (Performance Artists Take The Streets – PATS) официјално започнува со јасна и силна мисија: да им овозможи на младите уметници нови простори, алатки и можности за креативно изразување и општествен ангажман. Уметноста како глас на промената PATS е проект финансиран преку Erasmus+ програмата на Европската […]
Високите цени ја истиснаа корупцијата од првото место, но таа и понатаму е меѓу најголемите општествени предизвици
14/01/202615/01/2026
За разлика од 2021 и 2023 година, кога корупцијата беше препознаена како најголем општествен проблем, во 2025 година граѓаните на прво место ги издвојуваат високите цени (46,6%), додека корупцијата е веднаш зад нив (40,1%). Ова укажува дека инфлацијата, растечките трошоци за живот и намалената куповна моќ ја зголемуваат економската несигурност, но и дека корупцијата останува еден од клучните општествени предизвици.