Совети и упатување

Кога се соочуваш со насилство, закани, контрола или страв, сосема е разбирливо да не знаеш од каде да започнеш.

Не мора сама да ги знаеш институциите, процедурите и своите права.

Станица ПЕТ може да те сослуша, да ти помогне да ја разбереш ситуацијата и да ти даде информации за можностите за поддршка и заштита.

Можеш да ни се обратиш дури и кога сè уште не си сигурна дали сакаш да пријавиш. Можеш да побараш совет, информации или упатување.

2. Дали ова што ми се случува е насилство?

Насилството не е само физички напад.

Може да вклучува:

• физичко насилство – удирање, туркање, давење, повредување;
• психолошко насилство – навреди, понижување, заплашување, закани, омаловажување;
• економско насилство – контролирање на твоите пари, забрана да работиш или ограничување на пристапот до средства;
• сексуално насилство – сексуални дејствија без согласност;
• контрола и изолација – следење, проверување телефон, ограничување контакти, забрана за движење или контактирање со блиски;
• закани кон тебе, децата или други блиски лица;
• онлајн/дигитално насилство – закани, следење, злоупотреба на фотографии или пораки.

Не мора да има видливи повреди за да побараш помош.

3. Не знаеш што да направиш? Почни со еден чекор.

Ако си во непосредна опасност

Ако во моментот постои опасност по твојот живот или безбедност:

112 – број за итни случаи

Повикај помош и кажи каде се наоѓаш и што се случува.

Во итна ситуација можеш да се обратиш и до МВР/полиција.

Не останувај сама во ситуација во која постои непосреден ризик.

• Ако сакаш да разговараш со некого пред да преземеш следен чекор

Не мора веднаш да донесеш одлука за пријавување.

Можеш прво да разговараш со Станица ПЕТ и да добиеш информации за:

• твојата конкретна ситуација;
• можните начини на заштита;
• правата што ги имаш;
• достапната психосоцијална и психотерапевтска поддршка;
• правна поддршка;
• институциите до кои можеш да се обратиш;
• можностите за понатамошно упатување.

Телефон/Viber/WhatsApp 076/278-753

е-маил: poddrska@stanicapet.org.mk

4. Каде можеш да побараш помош?

МВР / Полиција

Полицијата е една од институциите до кои може да се пријави семејно насилство и да се побара интервенција.

192 – полиција

Во итна ситуација: 112

Пријавувањето и постапувањето на институциите зависат од конкретните околности и проценката на ризик.

Центар за социјална работа

Центарот за социјална работа има важна улога во системот на заштита на жртвите на семејно насилство.

Може да се вклучи во:

• проценка на потребите и ризикот;
• планирање на мерки за заштита;
• обезбедување стручна помош;
• упатување кон други соодветни услуги;
• координација со други институции и служби.

Пријавувањето до ЦСР може да биде и самоиницијативно – од страна на лицето кое доживува насилство.

Здравствена установа

Ако имаш повреди или ти е потребна медицинска помош, побарај здравствена услуга.

Здравствените работници можат да бидат дел од системот на препознавање, пријавување и упатување во случаи на насилство. Во зависност од ситуацијата, здравствената установа може да биде важна и за медицинска документација за повреди.

Ако имаш сериозна повреда или итна здравствена состојба – побарај итна медицинска помош.

5. Сакам правна помош, но не знам од каде да почнам

Не мора однапред да знаеш:

• кој закон се применува;
• која институција е надлежна;
• како се поднесува пријава;
• кои права ги имаш;
• каква документација ти е потребна.

Можеш да побараш правна поддршка во Станица ПЕТ за да добиеш информации и насоки според твојата ситуација.

Прашај нè:

„Што можам да направам?“

„Кои се моите права?“

„Каде треба да се обратам?“

„Што ако се плашам да пријавам?“

„Што можам да направам за да ги заштитам моите деца?“

Не мора да го имаш одговорот.

Доволно е да го поставиш прашањето.

6. Ако во ситуацијата се вклучени деца

Ако детето е сведок на насилство, е директно изложено на насилство или постои ризик за неговата безбедност, важно е да се побара стручна помош.

Во системот на заштита, кога станува збор за дете-жртва, советувалиштата имаат обврска да го известат надлежниот Центар за социјална работа или полицијата.

Не го оставај детето само да се справува со последиците.

Побарај поддршка за себе и за детето.

7. Како да се подготвиш ако сакаш да пријавиш?

Не мора да имаш „совршен доказ“ за да побараш помош.

Но, ако е безбедно за тебе, може да биде корисно да зачуваш:

• пораки и закани;
• фотографии од повреди или оштетен имот;
• медицинска документација;
• податоци за датуми и настани;
• имиња на лица кои биле сведоци;
• други документи или информации поврзани со насилството.

Важно: не чувај докази на начин што може дополнително да те изложи на опасност. Ако сторителот има пристап до твојот телефон или профили, размисли каде и како безбедно да ги зачуваш информациите.

8. Што ако се плашам дека партнерот ќе дознае дека барам помош?

Твојот страв е важен.

Ако партнерот го проверува телефонот, чита пораки, ги следи повиците или има пристап до твоите профили, размисли за безбеден начин на комуникација.

На пример:

• контактирај од уред до кој тој нема пристап;
• користи безбеден контакт кога е можно;
• не чувај информации на место до кое сторителот има пристап;
• ако си во непосредна опасност, побарај итна помош.

Не прави чекор што би можел да ја зголеми опасноста без претходно да размислиш за твојата безбедност.

1. Како изгледа упатувањето?

Не мора сама да „шеташ“ од институција до институција и да објаснуваш сè од почеток.

Во зависност од твојата ситуација и потреби, можеш да добиеш информации и насока кон соодветна услуга или институција.

Системот предвидува соработка и упатување меѓу различни институции и организации, вклучително Центар за социјална работа, МВР, здравствени установи и други релевантни служби.

Нашата цел е:

да не останеш сама со прашањето „Каде сега?“

9. Не мораш да бидеш сигурна за да побараш совет.

Можеш да ни се јавиш ако:

не знаеш дали тоа што го доживуваш е насилство.

не знаеш дали треба да пријавиш.

се плашиш да пријавиш.

веќе си пријавила и не знаеш што понатаму.

ти треба правна поддршка.

ти треба психосоцијална или психотерапевтска поддршка.

се грижиш за безбедноста на твоето дете.

само сакаш некој да те сослуша.

10. Станица ПЕТ е тука за тебе

Телефон / Viber / WhatsApp: 076/278-753

E-mail:
poddrska@stanicapet.org.mk

Адреса:
ул. „Прилепски бранители“ бр. 24/1 – мезанин, Прилеп

Ако не знаеш од каде да почнеш:

Почни со порака: „Ми треба помош.“

Не мораш сама да го најдеш патот.