Ramada 683x767

РАМАНДА ШЕХУ, НОВА АМБАСАДОРКА: ЕВРОПСКАТА ИНТЕГРАЦИЈА ТРЕБА ДА СТАНЕ ОПИПЛИВА РЕАЛНОСТ ЗА МЛАДИТЕ

Интервјуираше: Енис Шакири
BIRC Institute

Раманда Шеху е мотивирана професионалка со посебен интерес за меѓународните односи и комуникацијата на социјалните мрежи. Таа е нова европска амбасадорка на Северна Македонија. Во моментов, таа ги следи своите магистерски студии по Меѓународна комуникација на Универзитетот на Југоисточна Европа и Европски студии на Универзитетот во Љубљана.

Во ова интервју за Институтот BIRC, таа дискутира за улогата на младите во процесот на европската интеграција, предизвиците за нивното вклучување и начините за борба против дезинформациите.

BIRC: Дали младите имаат доволно информации за процесот на европската интеграција?

Раманда Шеху: Многу млади имаат општа идеја, но не секогаш подлабоки информации. Тие знаат дека ЕУ нуди можности, но не знаат како функционира процесот на интеграција или што конкретно значи за нивниот живот. Затоа е важно информациите да се пренесуваат со едноставен јазик, во училиштата, универзитетите и на социјалните мрежи каде што младите се активни.

BIRC: Кои се главните пречки што ги спречуваат младите да се вклучат во процесите на европеизација и демократизација?

Раманда Шеху: Една од главните пречки е недостатокот на еднакви можности за учество. Не сите имаат пристап до програми како Еразмус+ поради економски или географски бариери. Друга пречка се дезинформациите и евроскептичните наративи, кои често создаваат недоверба. Дополнително, недостатокот на поширока демократска култура и активна партиципација ја отежнува вклученоста на младите во донесувањето одлуки.

BIRC: Како може да се подобри меѓурегионалната соработка меѓу младите во контекст на европската интеграција?

Раманда Шеху: Меѓурегионалната соработка многу се подобрува кога имаме можност да се сретнеме во живо, а не само онлајн. На пример, програмите како Еразмус+ ти даваат можност некое време да живееш во друга земја и да ги сфатиш сличностите меѓу нас. И на мрежи како WeBalkans, каде што и јас сум дел, видов колку е инспиративно кога млади од различни земји на Балканот се обединуваат за заеднички проекти. Овие искуства ја прават европската интеграција нешто опипливо во нашето секојдневие.

BIRC: Дали сегашните програми на ЕУ за младите (како Еразмус+) се доволни за промоција на европеизацијата на Балканот?

Раманда Шеху: Кога учествував во Еразмус+, сфатив колку многу може да те промени едно такво искуство. Не беше само прашање на студирање, туку чувствував дека сум дел од едно поголемо европско семејство. Стекав пријатели од земји што можеби инаку никогаш не би ги запознала и сфатив дека имаме многу повеќе заеднички работи отколку разлики. Но знам дека не сите имаат можност да ги искористат овие програми, понекогаш поради финансиски причини или едноставно поради недостаток на информации. Би било добро овие можности да станат подостапни, за што повеќе млади од Балканот да ја доживеат оваа блискост со Европа.

BIRC: Како може ефективно да се спротивставиме на дезинформациите и анти-ЕУ пропагандата што влијае врз младите?

Раманда Шеху: Најдобар начин е транспарентноста и директната комуникација со младите. Тие имаат потреба од конкретни примери за тоа како ЕУ го подобрила нивниот живот — преку можности за вработување, инвестиции во инфраструктура или поддршка за човековите права. Како млади амбасадори, ние треба да бидеме „гласот“ што ѝ се спротивставува на дезинформацијата со факти, успешни приказни и лични искуства од програмите на ЕУ.

BIRC: Дали мислите дека постои евроскептицизам кај младите и што го поттикнува?

Раманда Шеху: Да, во некои случаи постои. Често произлегува од дезинформации, невработеност, недостаток на перспектива или чувство дека процесот на интеграција е премногу бавен. Ова покажува колку е важно да се вклучиме и да докажеме дека ЕУ не е само апстрактна идеја, туку конкретен проект поврзан со демократијата, мирот и можностите за подобар живот.

Ова интервју е подготвено во рамките на проектот „Вклучување на младите за европеизација на Балканот“, имплементиран од BIRC Institute од Северна Македонија, НВО GLAS од Црна Гора и CFID од Косово, со поддршка од Фондот за Западен Балкан и кофинансирање од Европската Унија.

Ова интервју е подготвено со финансиска поддршка на Европската Унија. Содржината е единствена одговорност на авторите и на никаков начин не ги одразува ставовите на Европската Унија.

Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Балкански институт за регионална соработка (БИРЦ)

Продолжи со читање

  • Елаборат за четириесетите – XL Средби на извидници Велес 2026

    Почитувани извидници, извидничкиот одред “Димитар Влахов” од Велес одбележувајќи ја седмата деценија на постоење на извидништвото во Велес и Денот на Државноста на Македонија, Ве поканува на традиционалните XL Средби на извидници 2026. Во периодот од 1975 до 2026 година, успевaме да организираме четириесет Средби на извидници од кои последните…

  • Ново регионално партнерство: Здружението започнува проект поддржан од Western Balkans Fund и Европската Унија

     Со голема чест и задоволство споделуваме дека Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености е добитник на грант од Фондот за Западен Балкан (Western Balkans Fund), кофинансиран од Европската Унија! На 24 и 25 јуни 2026 година во Тирана, Албанија, присуствувавме на дводневната партнерска работилница и свечената церемонија…

  • Успешно реализирана XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026“

    Иако регатата се одвива по 26-ти пат, ова е трета година во која пловидбата заврши во Солун, идентично како онаа на велешките трговци во минатото. Чамците растоварени, пловењето успешно завршено, се сумираат впечатоците од Вардарска регата „Гемиџии“ која по 26-ти пат ја оживеа традицијата и патшествието на велешките трговци во…

  • Од отпад до производ: Како био-отпадот станува дел од нашето секојдневие

    Био-отпадот претставува органски отпад кој потекнува од домаќинствата, пазарите, градините и прехранбената индустрија. Во оваа категорија спаѓаат остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе, лушпи од јајца, лисја и трева.
    Иако најчесто се третира како отпад, био-отпадот претставува вреден ресурс. Во контекст на циркуларната економија, тој се користи како суровина за создавање нови материјали, енергија и производи што повторно се враќаат во економскиот циклус.

    https://unsplash.com/photos/person-holding-eco-not-ego-signage-_kB9NKpErH4
    Во традиционалниот модел, био-отпадот најчесто завршува на депонии, каде што при разградување без кислород се создава метан – силен стакленички гас кој придонесува за климатските промени. Во циркуларниот пристап, истиот отпад се третира како ресурс и се трансформира во компост, биоматеријали, природни ѓубрива и иновативни производи. На овој начин се намалува количината на отпад, се намалуваат емисиите и се поттикнува развој на зелени технологии и локални бизниси.
    Овој пристап е тесно поврзан со пораката „Eco, not ego“, која потсетува дека одржливите избори ја ставаат еколошката одговорност пред краткорочната индивидуална удобност. Со тоа, био-отпадот се гледа не како проблем, туку како почеток на нов циклус на вредност, обновување и одржлив развој.

    Примери на продукти изработени од био-отпад

    Биопластика и дизајн-предмети од талог од кафе – Coffeefrom (Италија): Италијанскиот стартап Coffeefrom го претвора искористениот талог од кафе во биопластика и композитни материјали кои се користат за дизајнерски производи, пакување и индустриска примена, покажувајќи дека дури и секојдневниот отпад може да добие нова вредност.

    (Извор: EU-Startups, август 2025 – eu-startups.com | Renewable Matter – renewablematter.eu)

    Биоразградливо пакување од мицелиум и земјоделски отпад – Grown.bio (Холандија): Компанијата Grown.bio користи мицелиум и земјоделски отпад за производство на целосно биоразградливи пакувања и изолациски материјали кои нудат одржлива алтернатива на пластиката и стиропорот.

    (Извор: European Circular Economy Stakeholder Platform – circulareconomy.europa.eu | Saladplate, октомври 2025 – saladplate.com)

    Еко-кожа од манго отпад – Fruitleather Rotterdam (Холандија): Fruitleather Rotterdam го рециклира отпадот од манго што не ги исполнува пазарните стандарди и го претвора во издржлив вегански материјал кој се користи за изработка на чанти, паричници и други модни производи.

    (Извор: Plant Based News, мај 2025 – plantbasednews.org | Nature Biotechnology, 2025 – nature.com)

    Фото:https://unsplash.com/photos/a-pile-of-garbage-sitting-on-top-of-a-grass-covered-field-pprCuLQopHw
    Овие примери покажуваат дека отпадот не мора да биде проблем кој треба да се отстрани. Со соодветна креативност, технологија и визија, тој може да стане вреден ресурс кој создава нови производи, нови работни места и помало влијание врз природата.
    Циркуларната економија нè учи дека секој материјал има потенцијал за нов живот. Наместо да гледаме на био-отпадот како нешто без вредност, можеме да го препознаеме како можност за иновации и одржлив развој. Токму во оваа промена на перспективата лежи клучот кон поодржлива иднина.
     
    Оваа статија е подготвена во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    Содржината на оваа статија е единствена одговорност на Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.
    Автори: Јасмина Петровска, Еко Логик и Ана Серафимова, Еко Логик

  • Успешно заврши тркалезната маса за зелена транзиција и CBAM

    На тркалезната маса „Зајакнување на конкурентноста: Енергетската транзиција, CBAM и иднината на македонската индустрија“, Finance Think ја промовираше студијата „Подготвеност за CBAM и зелената индустриска транзиција во Северна Македонија“. Студијата покажува дека подготвеноста за CBAM ќе биде клучен фактор за одржување на конкурентноста на домашните производители на пазарот на Европската Унија. Во 2025 година, извозот […]
    The post Успешно заврши тркалезната маса за зелена транзиција и CBAM first appeared on Finance Think.
    The post Успешно заврши тркалезната маса за зелена транзиција и CBAM appeared first on Finance Think.

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор