Semm

Потребно е зајакнување на уредувачките капацитети на онлајн медиумите

ОдЗдружение Совет за етика во медиумите на Македонија ЕТИКА ПРЕС Скопје (СЕММ)

Главните трендови во известувањето на онлајн медиумите, за време на локалните избори што се одржаа во октомври/ноември 2025 година во Северна Македонија, произлезени од мониторингот што го спроведе Советот за етика во медиумите, укажуваат на повеќеслојни состојби што ја одразуваат комплексната природа на македонскиот онлајн медиумски простор, но и потребата од подобрување на кадровските и уредувачки капацитети на порталите.

Дел од индикаторите сугерираат позитивни трендови, особено во делот на транспарентноста на сопственоста, тимот и изворите на информации, како и во делот на формалното почитување на одредби од Кодексот на новинарите, но целокупната слика укажува на структурни слабости, ограничени ресурси и зависност од брза продукција на содржини, што се одразува врз квалитетот на информативниот процес.

Набљудувањето на онлајн порталите беше уште една прилика за потврдување на фактот дека во дигиталниот медиумски сектор во земјата доминираат приватни медиуми со мали редакции, главно основани од новинари ( 67.6% од тие што беа вклучени) од кои се очекува висок степен на почитување на професионалните стандарди. Но недостатокот на ресурси, се чини и во овие портали доведе до пополнување на медиумскиот простор со куси вести, во кои често отсуствува „втората страна“ во приказната, со раширена пракса на објавување партиски соопштенија, реобјавување постови од социјални мрежи и копирање.

Тип на сопственост

Од друга страна, транспарентноста на сопственоста е подобрена – 85.7% од набљудуваните медиуми имаат комплетен импресум. Ова е доста позитивен индикатор во поглед на одговорноста и е во согласност со критериумите на СЕММ за намалување на сензационализмот, непоткрепените написи и плагијаторството.

Наведувањето на изворите на информации е главно според стандардите за професионално известување, во 83.7% од текстовите изворите се правилно атрибуирани. Сепак, во 14% од примерокот останува проблемот со делумна транспарентност, односно и натаму се објавуваат текстови со 0формулации од типот „според наши извори“ или „како што дознаваме“, што создава простор за недокументирани, политички мотивирани информации што можат да влијаат на мислењето на читателите, особено во време на избори, бидејќи неточните или недоволно проверени информации имаат потенцијал да влијаат врз перцепциите на гласачите.

На страната на проблематичните трендови во известувањето на онлајн медиумите е продолжување на практиката на меѓусебно копирање содржини без да се наведе од каде е преземена содржината, или пак копирање партиски и други соопштенија без минимална новинарска интервенција. Над половина од текстовите што беа предмет на мониторингот е утврдено дека се копи-пејст содржини, и тоа,  22.5% текстови се целосно или делумно копирани, во 6.8% од текстовите има преземени изјави изјави без наведување извор, а само 16.8% од содржините се целосно оригинални што сугерира сиромашно новинарство, кое не обезбедува целосна ниту аналитички продлабочена слика за читателите. Ова е последица на малите редакциски тимови, определбата за брза и бројна продукција на содржини, со минимална уредувачка супервизија, што ја поткопува довербата во професионалното новинарство и ја поттикнува „инфлацијата“ на исти вести во различни онлајн медиуми кои понатаму ги преплавуваат социјалните мрежи.

слика

Другата раширена негативна практика е се почестото пренесување објави од социјалните мрежи, без доволна проверка или предизвикување. Дури 25.7% од текстовите опфатени во мониторингот делумно или целосно се потпираат на објава на Фејсбук, Инстаграм, Икс или ТикТок, како примарен извор на информација. Без проверка, проширување со дополнителен контекст, втора страна на приказната – овие содржини претставуваат ризик за ширење дезинформации и манипулации, особено присутни во изборни периоди кога социјалните мрежи се користат како главна платформа за пропаганда.

Токму поради овие изразени слабости во онлајн медиумскиот сектор, во моментов сочинет од стотици портали,  Советот за етика во медиумите на Македонија препорачува сопствениците, уредниците и институциите да се заложат за зајакнување на кадровските и уредувачки капацитети на онлајн медиумите, за покредибилно информирање на јавноста особено во чувствителни периоди како што се изборните процеси. Доследното почитување на Кодексот на новинарите и Насоките за етичко известување на онлајн медиумите, почитувањето на медиумската саморегулација, обуките за новинари за проверка на факти, за спецификите на изборното известување, човековите права и корупцијата, како и за етичко користење на новите технологии, како алатка за помош особено во малите редакции, се само дел од чекорите што се очекува да водат кон поодговорно новинарство.

Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Совет за етика во медиумите на Македонија (СЕММ)

Продолжи со читање

  • Учество на осмата меѓународна регата Сава Наутик во Брчко – БиХ

    Претставникот на извидничкиот одред “Димитар Влахов“ од Велес, Владимир Ивановски Вуцо и од Вардарска регата “Гемиџии“ Владимир Стојанов и Томе Шескокалов во периодот од 28-30.8.2026 год. на покана на здружението ИКС центар (X centar) од Брчко Дистрихт – БиХ земаа учество на осмата меѓународна туристичка рега “Сава наутик“. На оваа…

  • Погледнете го нашето ново промотивно видео и откријте како органскиот отпад може да стане вредна суровина!

    Преку силен фокус на циркуларната економија и еколошката едукација, сакаме да ги поттикнеме граѓаните на итна акција за правилно сортирање на отпадот — клуч чекор кон здрава животна средина и ублажување на климатските промени. Главни ѕвезди во видеото се наставниците и учениците од основните училишта каде што ги одржавме нашите едукативни работилници. Тие јасно порачуваат: со менување на секојдневните навики и активен граѓански ангажман, секој од нас има моќ да донесе позитивни промени во општеството!
    Ова видео е дел од промотивнтаа дигитална кампања со едукативно-информативни содржини за придобивките и начините за искористувањето на потенцијалот на органскиот отпад.
    Оваа видео е подготвено во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Resource Environmental Center – REC North Macedonia Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Eco – Logic и Center for Environmental Democracy – Florozon Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија и Embassy of Switzerland in North Macedonia преку програмата Цивика мобилитас #CivicaMobilitas.
     
    Содржината на оваа видео е единствена одговорност на партнерите во проектот и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија #CHinMK, Цивика мобилитас #CivicaMobilitas, или организациите што ја спроведуваат.

  • Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери

    Програми Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери Кампот Михелштат во Германија беше домаќин на Европскиот младински камп, кој собра 135 учесници од 15 земји. По долго патување, а за некои и пристигнување во Михелштат низ серија на предизвикувачки услови, младите и нивните лидери се обединија околу заедничката тема: “Growing together – rooted in values – rising as leaders“, односно „Растеме заедно – вкоренети во вредностите – се издигнуваме како лидери“. Кампот понуди динамична програма исполнета со различни курсеви, интерактивни работилници и можности за размена на знаења и искуства. Курсевите беа задолжителниот дел и опфаќаа повеќе теми поврзани со менталното здравје, лидерството, активности на отворено поврзани со изградба на куќарки на дрва, обработка на темата “Do no harm” како методологија против било каков вид на насилство, односи со јавност, техники за раскажување приказни, театарски пристап во работата со млади и дигитално образование. Младите учесници и младинските работници активно придонесуваа со сопствените идеи, практики и перспективи, создавајќи простор во кој сите можеа да учат едни од други. Во фокусот беше заедничкото учење за иднината на младинската работа, како и развивањето лидерски способности засновани на вредности, соработка и меѓународно разбирање. Покрај едукативниот дел, програмата беше збогатена со многу креативни и забавни активности. Учесниците имаа можност да бидат дел од интернационален музички бенд, да создаваат уметност низ различни работилници за рачни изработки, цртање и сликање, работилници за дизајнирање восочни свеќи како и склопување и дизајнирање на куќарки за мали птици, да учествуваат во работилници за пеење (ten sing), да посетуваат сесии за релаксација и да учествуваат во спортски активности на терените на кампот во Михелштат. Дури и високите температури не ги спречија учесниците да учествуваат на сите овие настани, но и да уживаат во посетата на локалниот базен. За учесниците, покрај овие обврски, вклучена беше и прошетка до адреналински парк и возење на мал, планински ролеркостер, како и патување со брод по реката Мајна до блискиот град Милтенберг. Од Македонија имаше вкупно 7 претставници. Во изминатите четири години, овој камп прерасна во важно место за средба на европското ИМКА движење. Тој не претставува само меѓународен собир, туку простор каде што младите градат пријателства, споделуваат искуства и се инспирираат стекнатото знаење да го пренесат во своите земји и локални организации. Овој камп служи за сплотување на младинските работници низ камповите во Европа и е особено значаен за нашата земја од аспект на тоа што нуди споделување на искуства поврзани со камп културата која што ИМКА во Битола и во Македонија неуморно се труди да ја издигне на едно повисоко и препознатливо ниво за сите наши локални учесници, волонтери и поширока публика. * Пред да дојдам на кампот во Михелштат немав некои преголеми очекувања. Се надевав дека ќе запознаам нови луѓе, ќе стекнам пријатели и ќе разменам мислења со млади од различни земји. На крајот, сето тоа се исполни, па дури и ги надмина моите очекувања. Најинтересен и највпечатлив дел за мене беше курсот за лидерски вештини. Таму научив многу корисни работи за комуникацијата, тимската работа и начинот на кој еден лидер може позитивно да влијае на другите. Сигурно ќе ги применам овие знаења и во мојата заедница. За време на кампот стекнав поголема самодоверба во споделувањето на моите мислења и научив како подобро да ги разбирам и почитувам луѓето околу мене. Ова искуство ми помогна да пораснам како личност и да станам поотворен кон нови идеи и перспективи. Дефинитивно би го препорачал Михелштат кампот на секој млад човек кој сака да стекне нови искуства, да создаде меѓународни пријателства и да научи нешто корисно и вредно за својата иднина. Никола Гелов Кога првпат слушнав за кампот во Михелштат, сè ми дојде многу неочекувано. Бев пресреќна кога дознав дека и моите другарки добија можност да учествуваат, бидејќи знаев дека заедно ќе доживееме едно незаборавно искуство. Секој ден на кампот ми беше интересен на свој начин. Имав можност да научам многу нови работи и да запознаам луѓе од различни средини. Особено ми се допадна курсот по пеење. Таму научив дека не треба да се плашиме да пробаме нешто ново. Ако никогаш не се обидеме, нема да знаеме што можеме да постигнеме. Секој човек има свој талент и свој начин на изразување, а токму тоа нè прави посебни. Едно од највозбудливите искуства за мене беше активноста во Tree House. Искрено, пред да дојдам на кампот мислев дека тоа не е нешто што би го направила во мојот град. Но, овде решив да излезам од мојата зона на удобност и да пробам нешто ново. На крајот, многу се забавував и бев горда на себе што се осмелив да учествувам. Од курсот по пеење научив и една важна животна лекција: дека не треба да ги осудуваме другите. Секој може да направи нешто на свој начин и тоа не го прави помалку вреден. Наместо да критикуваме, треба да ги прифатиме и почитуваме разликите меѓу луѓето. Кампот ме научи да се дружам со сите, да бидам поотворена и да не донесувам брзи заклучоци за другите. Сфатив дека секој човек има своја приказна и дека сите заслужуваат почит, разбирање и поддршка. Најважната порака што ќе ја понесам со себе е дека треба да бидеме храбри и да не се плашиме од нови предизвици. Нема глупави прашања и нема неуспеси кога учиме нешто ново. Секое искуство е можност да пораснеме и да станеме подобра верзија од себе. Дефинитивно би им го препорачала Михелштат кампот на сите млади кои имаат можност да учествуваат. Пријателствата, чувството дека сте дел од едно големо семејство, новите искуства и сè што се учи таму се нешта што тешко можат да се доживеат на друго место. Тоа е искуство кое засекогаш останува во сеќавање. Јована Кирјаковска   Бидејќи и претходно имав учествувано на два меѓународни кампа надвор од Македонија, дојдов во Михелштат со високи очекувања и чувство на возбуда. Од моите претходни искуства знаев дека ме очекува нешто посебно, а кампот ги надмина сите мои очекувања. Она што најмногу ми се допадна беше разновидноста на курсевите и работилниците. Тие создадоа можност сите учесници да се запознаат подобро, да се дружат и да учат едни од други.

  • ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби

    ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби На 27 јуни 2026 година, Кирил Михајлов, командир на Доброволното противпожарно друштво Свети Николе, учествуваше на панел-дискусија во Скопје посветена на противпожарната заштита и подготвеноста за вонредни состојби. Во рамки на дискусијата беа разгледани дел од клучните предизвици со кои се соочуваат противпожарните…

  • Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE

    Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE Доброволното противпожарно друштво Свети Николе продолжува да придонесува кон целите на проектот ENSURE преку своето директно учество во сложени интервенции на шумски пожари во Северна Македонија. За време на големиот пожар во Општина Македонски Брод, тимот на ДПД Свети Николе беше ангажиран како…

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор