рурална коалиција

Потребна е приоритизација и координација за адаптација на Македонија кон климатските промени

ОдРурална коалиција

17 Јуни – Светски ден на суша и опустинување

Светот е соочен со сериозните последици од климатските промени кои стануваат се поочигледни и се потешко да се избегнат. Земјите во развој како нашата се особено погодени поради неможноста финансиски да се справат со загубите и штетите. Токму поради тоа мораме да планираме прилагодување на сите сектори на општеството со цел подобро справување со новонастанатите климатски услови.

Според извештајот на Germanwatch продолжените топлотни бранови биле најголемиот причинител на човечки жртви и штети во 2018. Само во Германија топлотните бранови помеѓу април и јули 2018 биле причина за 1246 смртни случаи. 70% од почвата била погодена од суша до октомври 2018. Притоа, најмногу на удар се нашето здравје и производството на храна.

„Во пчеларството најмногу ги чувствуваме климатските промени бидејќи последните неколку години добиваме минимални количини на мед, а во одредени региони нема воопшто никакви приноси, па доведено е во прашање и самиот опстанок на пчелните семејства.“ – вели Менде Трајковски од Сојузот на пчеларски здруженија на Македонија

“Климатските промени се се поприсутни на полињата, родот е со се помал квалитет, а сведоци сме на целосно уништени посеви или овоштарници во зависност од тоа каде ќе зафати невремето. Но и покрај ова, над 90% од земјоделците сметаат дека државата треба да го реши проблемот со климатските промени и не превземаат активности за прилагодување кон климатските промени сметајќи дека тоа се премногу скапи процеси, а и нема кој да ги води низ процесот, односно досега немало посебна стратегија за адаптација на земјоделството кон климатските промени, а во последната Национална стратегија за земјоделство и рурален развој за прв пат се споменуваат одредени мерки и активности за прилагодување на земјоделското производство кон климатските промени.” – вели Лилјана Јоноски, извршна директорка на Рурална Коалиција.

Според проекциите за екстремните временски настани изработени во рамките на Четвртиот национален план за климатски промени, Македонија во иднина ќе се соочи со потопла и посушна клима, односно се очекува зголемување на топлите екстремни настани и намалување на студените екстремни настани. Очекуваното намалување на летните врнежи и продолжувањето на времетраењето на последователните сушни денови ќе го зголемат ризикот од суша. Со ова, како резултат на потоплите временски услови, должината на вегетацискиот период ќе се зголеми во просек.

„И покрај ова, нашата држава сеуште нема национален план за прилагодување на земјата кон овие нови услови на живеење предизвикани од климатската криза. Ваков план би требало да обезбеди една институција, која ќе биде одговорна за координација на активностите за прилагодување кон климатските промени, наместо растуреност и дисперзија на надлежностите помеѓу повеќе институции како што е тоа случајот во моментов. Овој план ќе мора да обезбеди и силен систем за координирање и комуницирање помеѓу власта и општините, бидејќи целиот товар за обезбедување спроведување ќе падне токму на нив.“ – вели Елена Николовска од Еко-свест

Согласно специјалниот извештај за клима и здравје на СЗО од 2019, земјите се повеќе го приоретизираат здравјето на луѓето и климатските промени и дури половина од прашаните се изјасниле дека имаат стратегија или план или стратегија за здравство и климатски промени. Загрижувачки само 38% од нив имаат испланирано финансиски средства за најмалку делумна имплементација на овие планови, додека помалку од 10% насочуваат ресурси за целосна имплементација. Само 48% од државите имаат направено проценка на климатските ризици по јавното здравство.

Ние имаме Стратегија за адаптација на здравствениот сектор кон климатските промени која престанала да важи во 2015, оттогаш нема никаков плански документ за прилагодување на здравствениот сектор кон климатските промени, иако пандемијата покажа дека токму овој сектор мора да биде приоритетен.

„Топлотните бранови се тешки да се предвидат бидејќи недостасуваат многу потребни информации од земјите. Потребни се бројни метеоролошки податоци за многу параметри и современи метеоролошки станици со цел навремено информирање и превенција со цел да се заштитат луѓето и производството на храна. Од друга страна урбанизацијата и искористувањето на земјиштето, губењето на шумскиот фонд и пожарите играат огромна улога во зачестувањето на топлотните бранови. Во нашата држава во моментов имаме нагорен тренд на грабање на земјиштето и ресурсите кои треба да ги штитиме.“ – вели Бојана Станојевска Пецуровска од Центарот за климатски промени 

За таа цел бараме од централните власти да го забрзаат процесора на планирање на адаптацијата кон климатските промени и во сите активности да се вклучат локалните власти, а целиот процес да биде транспарентен и да овозможи активна вклученост на сите граѓани.

Продолжи со читање

  • Нова публикација: „Граѓанскиот сектор во бројки 2025“

    МЦМС ја објави публикацијата „Граѓанскиот сектор во бројки 2025“, финансиска, економска и општествена анализа на топ 100 граѓански организации според приходи во 2025 година. Анализата ги вкрстува завршните сметки за 2023, 2024 и 2025 година со податоците од регистарот на активни граѓански организации, и на едно место дава слика за големината, географијата, растот и ранливостите на организираното граѓанско општество во земјата.

  • Реализирани 40 (XL) Средби на извидници – Велес 2026

    По повод 8ми Септември Денот на државноста на Република Македонија, а остварувајќи ја својата програма за работа извидничкиот одред “Димитар Влахов“ – Велес, ги организираше 40 (XL) Средби на извидници – Велес 2026  кој се одржаа во периодот од 4 до 6.9.2026 год. во извидничкиот центар Голозинци во истоименото село….

  • 74 години – Извиднички одред “Димитар Влахов“

    Во далечната 1948 година со Законот за предвојничка обука во рамките на Гимназијата “Кочо Рацин” во Велес започнуваат да се формираат првите одделенија кои што работат активности слични на нашите, извидничките. Тие одделенија се до 1952 година работат како неформални групи за да на денешен ден 8 септември во учебната…

  • Покана – Јавна расправа за Законот за донации и спонзорства во јавните дејности, хотел Холидеј Ин, Скопје 21.09.2026 г.

    Почитувани, Секоја година, речиси половина од граѓаните и компаниите придонесуваат преку донации, а за голем дел од бизнис секторот даночните поттикнувања претставуваат важен мотив за вложување во заедницата.  За овој голем потенцијал целосно да се

  • Дигиталното насилство не чека, а сега имате алатка да реагирате

    Зад секој екран, во секоја приватна порака или групен чет, може да се крие тишина исполнета со страв, срам и болка. Дигиталното родово базирано насилство не е само „онлајн проблем“ – тоа е реалност што ја погодува секоја четврта млада жена во Македонија, а само 5% од нив имаат храброст да пријават. Останатите молчат, најчесто […]

  • ИМКА Македонија ја најавува програмата Leaders-in-Training – LiT 2026–2027

    Вклучи се ИМКА Македонија ја најавува програмата Leaders-in-Training – LiT 2026–2027 ИМКА Македонија ја најавува новата програма Leaders-in-Training – LiT, која им овозможува на младите на возраст од 15 до 18 години да се развиваат како самоуверени, одговорни и активни лидери. Програмата се реализира во текот на учебната година и комбинира месечни работилници за лидерство со тимска работа, активности во заедницата, авантури на отворено, менторство и рефлексија. Leaders-in-Training – LiT е наменета за поранешни учесници на летните кампови на ИМКА, нивни пријатели, како и за сите други млади кои се заинтересирани да го развиваат својот лидерски потенцијал. Оваа година едната група ќе се реализира во Битола, а другата на релација Куманово–Штип. Учиме преку искуство Од септември до мај, учесниците ќе се среќаваат една сабота во месецот. Секоја средба комбинира практична лекција за лидерство, активности за градење тим и забавен предизвик, при што ќе се обработуваат теми како развој на позитивен начин на размислување, комуникација, емоционална интелигенција, поставување цели и развивање лидерски вештини за работа во камп. Средбите ќе се одржуваат на македонски и англиски јазик. Освен што ќе учат за лидерството, учесниците ќе имаат можност да ги применат стекнатите знаења и вештини преку практични активности во текот на есента и пролетта. Волонтерски активности: Учесниците ќе работат заедно за да придонесат позитивно во својата локална заедница, истовремено откривајќи како лидерството и волонтерството одат рака под рака. Авантуристички активности: Учесниците ќе се вклучат во активности на отворено кои ќе ги поттикнат да соработуваат, да решаваат проблеми, да развиваат истрајност и да размислуваат за својот лидерски развој. Програмски активности Септември 2026 — Позитивен начин на размислување и моќта на „Сè уште“ Октомври 2026 — Волонтерски активности Ноември 2026 — Авантуристички викенд Декември 2026 — Комуникација и средбана алумни и учесници на LiT во Скопје Јануари 2027 — Емоционална интелигенција Февруари 2027 — Како да станете камперски лидер Март 2027 — Лидерство и поставување цели Април 2027 — Авантуристички викенд и волонтерски активности Мај 2027 — Јавно говорење и завршна прослава на програмата Пат кон идно лидерство Leaders-in-Training – LiT им нуди на младите можност да го направат првиот чекор кон волонтирање во ИМКА, ангажирање како камперски советници и членување во тимовите на летните кампови. По стекнувањето искуство преку LiT, учесниците продолжуваат да ги развиваат своите вештини и постепено преземаат лидерски улоги во летните кампови на ИМКА: SPARK дневен камп (Strong Prepared Aspiring Responsible Kids) — ученици од 6. до 8. одделение GLOW национален камп (Girls Leading Our World) — девојки од средно училиште YMLP национален камп (Young Men’s Leadership Project) — момчиња од средно училиште Низ овој процес, младите создаваат пријателства со врсници од различни заедници, ја зголемуваат својата самодоверба преку учење и искуство и градат трајна поврзаност со волонтерството. Leaders-in-Training – LiT е наменета за млади кои сакаат да учат, да придонесуваат и да се развиваат. ИМКА Македонија верува дека младите не треба да чекаат за да станат лидери. Тие можат да започнат да водат уште сега. Контакт Заинтересираните млади, родители и наставници можат да ја контактираат и следат ИМКА Македонија за повеќе информации за програмата Leaders-in-Training – LiT: Тел.: +389-70-594 341 Е-пошта: leaders@ymca.mk Instagram: @ymca.mk Facebook: @ymca.mkd

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор