[Aggregator] Downloaded image for imported item #44006

„Не е ѓубре ако знаеш каде завршува: селекција на отпад во домаќинствата!“ работилница со млади

Во рамки на иницијативата #ЗеленПеток, се одржа работилница на тема „Не е ѓубре ако знаеш каде завршува: селекција на отпад во домаќинствата“, дел од четвртата по ред месечна акција посветена на подигнување на еколошката свест и унапредување на практиките за одговорно управување со отпадот во локалната заедница.

На работилницата учествуваа 30тина млади од Прилеп и околните места кои на ваков начин имаа можност да го унапредат своето знаење и разбирање за процесите поврзани со селекцијата на отпад, да се разјаснат постојните модели што се применуваат во Општина Прилеп и да се поттикне активно учество на граѓаните во создавање поодржлив и поефикасен систем.

Обучувач на работилницата беше м-р Лилјана Пурдеска Силјаноска, помошник на директорот за односи со јавноста при ЈКП „Комуналец“ – Прилеп, која преку детална и практично ориентирана презентација ги запозна присутните со концептот на примарна селекција на отпад на местото на создавање, како еден од клучните чекори кон намалување на количината на отпад што завршува на депонија.

Во текот на работилницата беа обработени повеќе тематски целини, меѓу кои:

  • што претставува отпад и зошто тој не треба да се третира како „ѓубре“, туку како ресурс;
  • видовите отпадни фракции и нивното правилно одвојување во домаќинствата;
  • разликата помеѓу сува и влажна фракција и значењето на нивното правилно одлагање;
  • улогата на граѓаните во целиот синџир на управување со отпадот;
  • важноста на навиките и одговорното однесување во секојдневието.

Посебен акцент беше ставен на практичните аспекти на селекцијата, со примери од реалната состојба во Прилеп, како и со осврт на искуства и добри практики од европски земји, особено од Шведска, кои служат како ориентација за долгорочен развој на локалниот систем за управување со отпад.

Преку интерактивен пристап, учесниците имаа можност да поставуваат прашања, да споделуваат лични искуства и да дискутираат за предизвиците со кои се соочуваат во секојдневното селектирање на отпадот. Дискусијата покажа дека, покрај инфраструктурните предизвици, клучен фактор за успех е континуираната едукација и јакнењето на свеста дека секој поединец има улога и одговорност во заштитата на животната средина.

Во рамки на работилницата беше нагласено дека селекцијата на отпад не треба да се гледа како дополнителен товар за граѓаните, туку како инвестиција во почиста животна средина, подобар квалитет на живот и поздрава иднина за следните генерации. Беше истакнато и дека без соработка меѓу граѓаните, јавните претпријатија и локалната самоуправа, ниту еден систем не може да биде целосно функционален.

Работилницата заврши со јасни пораки за акција, при што учесниците беа охрабрени:

  • активно да ја применуваат селекцијата на отпад во своите домаќинства,
  • да бидат пример во својата заедница,
  • да се вклучуваат во идни едукативни активности и иницијативи поврзани со заштита на животната средина.

Отворена онлајн сесија во живо

Со цел да се овозможи пошироката јавност и следачите на социјалните мрежи на здружението да можат да се вклучат со поставување на прашања и предлози, беше реализирана и Facebook Live сесија, која овозможи директна комуникација помеѓу граѓаните и претставникот на ЈКП „Комуналец“ – Прилеп.

За време на сесијата, граѓаните активно поставуваа прашања и споделуваа свои размислувања и предизвици поврзани со управувањето со отпадот во секојдневието. Меѓу клучните теми што беа отворени се најдоа:

  • Зошто е важно правилното селектирање на отпад?
    Беше нагласено дека селекцијата е основа за ефикасно управување со отпадот, намалување на количината што завршува на депонии и заштита на животната средина.
  • Како домаќинствата можат реално да го намалат отпадот, а не само да го селектираат?
    Се потенцираше значењето на превенцијата – рационална потрошувачка, повторна употреба и компостирање на биоразградливиот отпад.
  • Постоење на план и програма за едукација на населението
    Претставникот на ЈКП информираше за тековните и планираните активности за едукација, како и за потребата од континуирана соработка со граѓанскиот сектор.
  • Недостаток на контејнери за селекција по маала и згради, со посебен осврт на населбата Точила
    Беше истакнато дека ова е реален предизвик, кој е препознаен и за кој се планираат идни решенија во согласност со можностите и развојот на инфраструктурата.

Граѓаните, исто така, дадоа конкретни предлози, како потребата ЈКП „Комуналец“ да обезбеди бесплатни канти за селекција по домаќинства, со цел да се олесни правилното одлагање на отпадот.

Сесијата заврши со позитивни коментари и поддршка за иницијативата #ЗеленПеток и за работата на Здружението СТАНИЦА ПЕТ, при што беше истакната важноста од вакви отворени и транспарентни формати за градење доверба и заеднички решенија.

Настанот уште еднаш ја потврди важноста на #ЗеленПеток како иницијатива за информирање, дијалог и заедничко дејствување, при што работилницата претставуваше значаен чекор кон градење на одржливи навики и поголема еколошка одговорност во локалната заедница.

*Активноста е во рамки на проектот „Еко иницијатива: граѓаните и локалната власт во акција за заштита на животната средина!“, имплементиран од Здружение СТАНИЦА ПЕТ, во рамки на програмата за подгрантирање на проектот „Добро владеење во животната средина на Зелена Агенда за Западен Балкан”, имплементиран од Центарот за правни истражувања и анализи, Македонското здружение на млади правници и Фронт 21/42, а е финансиски поддржан од Европската унија.

This post was originally published on this site

Продолжи со читање

  • Елаборат за четириесетите – XL Средби на извидници Велес 2026

    Почитувани извидници, извидничкиот одред “Димитар Влахов” од Велес одбележувајќи ја седмата деценија на постоење на извидништвото во Велес и Денот на Државноста на Македонија, Ве поканува на традиционалните XL Средби на извидници 2026. Во периодот од 1975 до 2026 година, успевaме да организираме четириесет Средби на извидници од кои последните…

  • Ново регионално партнерство: Здружението започнува проект поддржан од Western Balkans Fund и Европската Унија

     Со голема чест и задоволство споделуваме дека Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености е добитник на грант од Фондот за Западен Балкан (Western Balkans Fund), кофинансиран од Европската Унија! На 24 и 25 јуни 2026 година во Тирана, Албанија, присуствувавме на дводневната партнерска работилница и свечената церемонија…

  • Успешно реализирана XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026“

    Иако регатата се одвива по 26-ти пат, ова е трета година во која пловидбата заврши во Солун, идентично како онаа на велешките трговци во минатото. Чамците растоварени, пловењето успешно завршено, се сумираат впечатоците од Вардарска регата „Гемиџии“ која по 26-ти пат ја оживеа традицијата и патшествието на велешките трговци во…

  • Од отпад до производ: Како био-отпадот станува дел од нашето секојдневие

    Био-отпадот претставува органски отпад кој потекнува од домаќинствата, пазарите, градините и прехранбената индустрија. Во оваа категорија спаѓаат остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе, лушпи од јајца, лисја и трева.
    Иако најчесто се третира како отпад, био-отпадот претставува вреден ресурс. Во контекст на циркуларната економија, тој се користи како суровина за создавање нови материјали, енергија и производи што повторно се враќаат во економскиот циклус.

    https://unsplash.com/photos/person-holding-eco-not-ego-signage-_kB9NKpErH4
    Во традиционалниот модел, био-отпадот најчесто завршува на депонии, каде што при разградување без кислород се создава метан – силен стакленички гас кој придонесува за климатските промени. Во циркуларниот пристап, истиот отпад се третира како ресурс и се трансформира во компост, биоматеријали, природни ѓубрива и иновативни производи. На овој начин се намалува количината на отпад, се намалуваат емисиите и се поттикнува развој на зелени технологии и локални бизниси.
    Овој пристап е тесно поврзан со пораката „Eco, not ego“, која потсетува дека одржливите избори ја ставаат еколошката одговорност пред краткорочната индивидуална удобност. Со тоа, био-отпадот се гледа не како проблем, туку како почеток на нов циклус на вредност, обновување и одржлив развој.

    Примери на продукти изработени од био-отпад

    Биопластика и дизајн-предмети од талог од кафе – Coffeefrom (Италија): Италијанскиот стартап Coffeefrom го претвора искористениот талог од кафе во биопластика и композитни материјали кои се користат за дизајнерски производи, пакување и индустриска примена, покажувајќи дека дури и секојдневниот отпад може да добие нова вредност.

    (Извор: EU-Startups, август 2025 – eu-startups.com | Renewable Matter – renewablematter.eu)

    Биоразградливо пакување од мицелиум и земјоделски отпад – Grown.bio (Холандија): Компанијата Grown.bio користи мицелиум и земјоделски отпад за производство на целосно биоразградливи пакувања и изолациски материјали кои нудат одржлива алтернатива на пластиката и стиропорот.

    (Извор: European Circular Economy Stakeholder Platform – circulareconomy.europa.eu | Saladplate, октомври 2025 – saladplate.com)

    Еко-кожа од манго отпад – Fruitleather Rotterdam (Холандија): Fruitleather Rotterdam го рециклира отпадот од манго што не ги исполнува пазарните стандарди и го претвора во издржлив вегански материјал кој се користи за изработка на чанти, паричници и други модни производи.

    (Извор: Plant Based News, мај 2025 – plantbasednews.org | Nature Biotechnology, 2025 – nature.com)

    Фото:https://unsplash.com/photos/a-pile-of-garbage-sitting-on-top-of-a-grass-covered-field-pprCuLQopHw
    Овие примери покажуваат дека отпадот не мора да биде проблем кој треба да се отстрани. Со соодветна креативност, технологија и визија, тој може да стане вреден ресурс кој создава нови производи, нови работни места и помало влијание врз природата.
    Циркуларната економија нè учи дека секој материјал има потенцијал за нов живот. Наместо да гледаме на био-отпадот како нешто без вредност, можеме да го препознаеме како можност за иновации и одржлив развој. Токму во оваа промена на перспективата лежи клучот кон поодржлива иднина.
     
    Оваа статија е подготвена во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    Содржината на оваа статија е единствена одговорност на Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.
    Автори: Јасмина Петровска, Еко Логик и Ана Серафимова, Еко Логик

  • Успешно заврши тркалезната маса за зелена транзиција и CBAM

    На тркалезната маса „Зајакнување на конкурентноста: Енергетската транзиција, CBAM и иднината на македонската индустрија“, Finance Think ја промовираше студијата „Подготвеност за CBAM и зелената индустриска транзиција во Северна Македонија“. Студијата покажува дека подготвеноста за CBAM ќе биде клучен фактор за одржување на конкурентноста на домашните производители на пазарот на Европската Унија. Во 2025 година, извозот […]
    The post Успешно заврши тркалезната маса за зелена транзиција и CBAM first appeared on Finance Think.
    The post Успешно заврши тркалезната маса за зелена транзиција и CBAM appeared first on Finance Think.

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор