Zelen institut

На Струмица ѝ треба решение  со селекцијата на отпад

ОдМЦМС

Големо мнозинство од испитаниците од Струмица (91,2%) се загрижени дека граѓаните несовесно фрлаат ѓубре, а помалку од половината (46,2%) сметаат дека општината не се грижи за постапувањето со отпадот. Сличен е процентот и на оние кои сметаат дека комуналното претпријатие не работи за намалување на загадувањето преку селектирање и рециклирање (48,8%). Ова го покажаа резултатите од анкетата која ја направи здружението Зелен институт во општина Струмица.

Анализата на резултатите ја презентираа Лилјана Поповска и Ана Петровска од Зелениот институт на 26 јануари 2023 година во салата на Советот на Општина Струмица пред 27 учесници меѓу кои и градоначалникот Костадин Костадинов, претседателот на советот Марјан Даскаловски, советникот Ѓорги Танушев, претставници на општината и јавното комунално претпријатие, како и заинтересирани граѓани и медиуми. Покрај за проблемите, се дискутираше и за можните решенија.

Зелен институт, преку својот проект „Селекција и рециклажа на отпадот за намалено загадување во општините Струмица, Ново Село и Босилово“ ја набљудува работата на независните советници од листите на „СТИГА Е“. Фокусот е на нивното предизборно ветување за селекција и рециклирање на отпадот. Иако мнозинството испитаници сметаат дека досегашните заложби во борбата против загадувањето од депониите се недоволни, сепак, прашани за конкретни мерки кои ги преземаат советниците од оваа иницијатива, граѓаните најчесто го препознаваат чистењето отпад, повикот до градежните компании да не фрлаат градежен шут на несоодветни локации, работата во Советот на општината особено поврзана со носење одлука за селекција и рециклирање итн.  Отпадот е горливо прашање во регионот, со голем број диви депонии преполни со пластика и биомаса, кои ја загадуваат почвата и водите, но и лесно се палат и го загадуваат воздухот. Раководителот на сектор во комуналното претпријатие, Бранко Георгиев, се пожали на слаба заинтересираност на граѓаните и рече дека само 48 граѓани учествувале во селекцијата на отпад со пластични кеси поделени од општината во последниве шест месеци. На тоа Митко Гогов предложи да се воспостават т.н. еко-маала кои би селектирале и би биле пример за останатите.

Zelen institut 2

Самите анкетирани граѓани сметаат дека се еколошки освестени. Вкупно 93,8% рекле дека знаат да селектираат и рециклираат, 72,5% ја одвојуваат пластиката и хартијата, а 80,0% го селектираат стаклото. За жал, 85,0% рекле дека немаат во близина контејнер за рециклирање, а 98,8%  би селектирале ако имаат услови. Граѓаните се грижат да се намали загадувањето (92,5%) и сметаат дека градоначалникот и советниците треба итно да овозможат услови за поголема селекција и рециклирање (96,2%) на отпадот.

По дискусијата беше заклучено дека е потребна информативна кампања за граѓаните, проследена со подготовка од општината за договори со колективни постапувачи, поставување контејнери и утврдување чекори за постапување. Сите се согласија сево ова да се најави и промовира на еден граѓански форум на почетокот на април.

Анкетата и работилницата се овозможени со проектот  „Поддршка на изборните реформи во Северна Македонија“ на Владата на Швајцарија кој го спроведува Меѓународната фондација за изборни системи (ИФЕС), а грантовите ги администрира Македонскиот центар за меѓународна соработка (МЦМС).

Zelen institut 1

Продолжи со читање

  • Елаборат за четириесетите – XL Средби на извидници Велес 2026

    Почитувани извидници, извидничкиот одред “Димитар Влахов” од Велес одбележувајќи ја седмата деценија на постоење на извидништвото во Велес и Денот на Државноста на Македонија, Ве поканува на традиционалните XL Средби на извидници 2026. Во периодот од 1975 до 2026 година, успевaме да организираме четириесет Средби на извидници од кои последните…

  • Ново регионално партнерство: Здружението започнува проект поддржан од Western Balkans Fund и Европската Унија

     Со голема чест и задоволство споделуваме дека Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености е добитник на грант од Фондот за Западен Балкан (Western Balkans Fund), кофинансиран од Европската Унија! На 24 и 25 јуни 2026 година во Тирана, Албанија, присуствувавме на дводневната партнерска работилница и свечената церемонија…

  • Успешно реализирана XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026“

    Иако регатата се одвива по 26-ти пат, ова е трета година во која пловидбата заврши во Солун, идентично како онаа на велешките трговци во минатото. Чамците растоварени, пловењето успешно завршено, се сумираат впечатоците од Вардарска регата „Гемиџии“ која по 26-ти пат ја оживеа традицијата и патшествието на велешките трговци во…

  • Од отпад до производ: Како био-отпадот станува дел од нашето секојдневие

    Био-отпадот претставува органски отпад кој потекнува од домаќинствата, пазарите, градините и прехранбената индустрија. Во оваа категорија спаѓаат остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе, лушпи од јајца, лисја и трева.
    Иако најчесто се третира како отпад, био-отпадот претставува вреден ресурс. Во контекст на циркуларната економија, тој се користи како суровина за создавање нови материјали, енергија и производи што повторно се враќаат во економскиот циклус.

    https://unsplash.com/photos/person-holding-eco-not-ego-signage-_kB9NKpErH4
    Во традиционалниот модел, био-отпадот најчесто завршува на депонии, каде што при разградување без кислород се создава метан – силен стакленички гас кој придонесува за климатските промени. Во циркуларниот пристап, истиот отпад се третира како ресурс и се трансформира во компост, биоматеријали, природни ѓубрива и иновативни производи. На овој начин се намалува количината на отпад, се намалуваат емисиите и се поттикнува развој на зелени технологии и локални бизниси.
    Овој пристап е тесно поврзан со пораката „Eco, not ego“, која потсетува дека одржливите избори ја ставаат еколошката одговорност пред краткорочната индивидуална удобност. Со тоа, био-отпадот се гледа не како проблем, туку како почеток на нов циклус на вредност, обновување и одржлив развој.

    Примери на продукти изработени од био-отпад

    Биопластика и дизајн-предмети од талог од кафе – Coffeefrom (Италија): Италијанскиот стартап Coffeefrom го претвора искористениот талог од кафе во биопластика и композитни материјали кои се користат за дизајнерски производи, пакување и индустриска примена, покажувајќи дека дури и секојдневниот отпад може да добие нова вредност.

    (Извор: EU-Startups, август 2025 – eu-startups.com | Renewable Matter – renewablematter.eu)

    Биоразградливо пакување од мицелиум и земјоделски отпад – Grown.bio (Холандија): Компанијата Grown.bio користи мицелиум и земјоделски отпад за производство на целосно биоразградливи пакувања и изолациски материјали кои нудат одржлива алтернатива на пластиката и стиропорот.

    (Извор: European Circular Economy Stakeholder Platform – circulareconomy.europa.eu | Saladplate, октомври 2025 – saladplate.com)

    Еко-кожа од манго отпад – Fruitleather Rotterdam (Холандија): Fruitleather Rotterdam го рециклира отпадот од манго што не ги исполнува пазарните стандарди и го претвора во издржлив вегански материјал кој се користи за изработка на чанти, паричници и други модни производи.

    (Извор: Plant Based News, мај 2025 – plantbasednews.org | Nature Biotechnology, 2025 – nature.com)

    Фото:https://unsplash.com/photos/a-pile-of-garbage-sitting-on-top-of-a-grass-covered-field-pprCuLQopHw
    Овие примери покажуваат дека отпадот не мора да биде проблем кој треба да се отстрани. Со соодветна креативност, технологија и визија, тој може да стане вреден ресурс кој создава нови производи, нови работни места и помало влијание врз природата.
    Циркуларната економија нè учи дека секој материјал има потенцијал за нов живот. Наместо да гледаме на био-отпадот како нешто без вредност, можеме да го препознаеме како можност за иновации и одржлив развој. Токму во оваа промена на перспективата лежи клучот кон поодржлива иднина.
     
    Оваа статија е подготвена во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    Содржината на оваа статија е единствена одговорност на Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.
    Автори: Јасмина Петровска, Еко Логик и Ана Серафимова, Еко Логик

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор