170703528 1432879200394995 7774418093660199623 n 1024x576

Министерска дебата на тема „Предизвици за родовата рамноправност при донесувањето одлуки“

ОдРурална коалиција

Денес со Министеска дебата на тема “Предизвици за родовата рамноправност при донесувањето одлуки” беше затворена кампањата “Месец на родова рамноправност во донесувањето одлуки” во организацијата на Центарот за истражување и креирање политики, Ромска асоцијација за жени и млади – Лулуди, Новинари за човекови права, Рурална Коалиција и ЕЏО – Штип, а финансиски поддржана од Европската Унија. Амбасадорот Дејвид Гир, Шеф на Делегацијата на ЕУ ја отвори дебатата.

Говорници на дебатата беа:

Јагода Шахпаска, Министерка за труд и социјална политика Радмила Шеќеринска, Министерка за одбрана Мила Царовска, Министерка за образование и наука Ирена Стефоска, Министерка за култура Зоран Димитровски, Заменик Министер за локална самоуправа.

Жените во Република Северна Македонија треба да имаат еднаков пристап и можности до сите ресурси што ги нуди општеството во кое живееме. Се додека се разговара на оваа тема а не се делува вистински нема да имаме успех и овој родовиот јаз ќе се зголемува. Токму поради тоа Министерството за образование и наука поставува темели за јакнење на свеста за родова еднаквост уште во основното образование на децата.Според Министерката Царовска “Родовата рамноправност не е борба на мажите и жените, напротив, значи живеење и владеење со принцип на еднаквост и само таква држава може да биде силна држава во којашто се искористува целосниот потенцијал којшто таа го има”.

Според Министерката Шахпаска со новиот Закон за родова еднаквост ќе обезбедиме остварување на потполна родова еднаквост, преку зајакнување на положбата и статусот на жената во општеството, еднаков пристап до ресурси и еднакво учество во донесување на одлуки во сите сфери на општественото живеење.Законот ќе вклучи три нови механизми и тоа: Секретаријатот за родова еднаквост, Ресурсен центар, и Национално координативно тело со кое што по ново ќе претседава министерот за труд и социјална политика со што се подигнува и нивото на влијание и значење.

Според Министерката за одбрана, г-ѓа Шеќеринска, бројот на жените во безбедносните структури е многу мал. Република Северна Македонија, нема жена генерал, но од друга страна трократно е зголемена бројката на жени во одбраната кои имаат чинови.

За практикување на родова еднаквост се залагаат и во Министерството за култура. Според министерката Стефоска во интерната документација во рамките на министерството веќе практикуваат поделба на податоците во однос на родот, и според анализа на тие податоци во иднина ќе се насочат кон креирање на родово сензитивни политики во самото министерство.

Според заменикот министер за култура, евидентирано е зголемување на жените и на градоначалничките позиции. Тој број од 4 премина во 6 жени градоначалнички. Оваа бројка во иднина очекуваат повеќе да се зголемува бидејќи се повеќе се препознаваат лидерските способности на жените како на локално така и на национално ниво, и секако нивна поголема вклученост во Советите на општините.

Проектот “Низ женски леќи: покревање на политики и буџетски иницијативи, следење на спорведувањето на локалните акциски планови за родова еднаквост” го имплементираат Центарот за истражување и креирање политики, Ромската асоцијација за жени и млади – Лулуди, Новинари за човекови права, Рурална Коалиција и ЕХО – Штип.

Продолжи со читање

  • Елаборат за четириесетите – XL Средби на извидници Велес 2026

    Почитувани извидници, извидничкиот одред “Димитар Влахов” од Велес одбележувајќи ја седмата деценија на постоење на извидништвото во Велес и Денот на Државноста на Македонија, Ве поканува на традиционалните XL Средби на извидници 2026. Во периодот од 1975 до 2026 година, успевaме да организираме четириесет Средби на извидници од кои последните…

  • Ново регионално партнерство: Здружението започнува проект поддржан од Western Balkans Fund и Европската Унија

     Со голема чест и задоволство споделуваме дека Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености е добитник на грант од Фондот за Западен Балкан (Western Balkans Fund), кофинансиран од Европската Унија! На 24 и 25 јуни 2026 година во Тирана, Албанија, присуствувавме на дводневната партнерска работилница и свечената церемонија…

  • Успешно реализирана XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026“

    Иако регатата се одвива по 26-ти пат, ова е трета година во која пловидбата заврши во Солун, идентично како онаа на велешките трговци во минатото. Чамците растоварени, пловењето успешно завршено, се сумираат впечатоците од Вардарска регата „Гемиџии“ која по 26-ти пат ја оживеа традицијата и патшествието на велешките трговци во…

  • Од отпад до производ: Како био-отпадот станува дел од нашето секојдневие

    Био-отпадот претставува органски отпад кој потекнува од домаќинствата, пазарите, градините и прехранбената индустрија. Во оваа категорија спаѓаат остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе, лушпи од јајца, лисја и трева.
    Иако најчесто се третира како отпад, био-отпадот претставува вреден ресурс. Во контекст на циркуларната економија, тој се користи како суровина за создавање нови материјали, енергија и производи што повторно се враќаат во економскиот циклус.

    https://unsplash.com/photos/person-holding-eco-not-ego-signage-_kB9NKpErH4
    Во традиционалниот модел, био-отпадот најчесто завршува на депонии, каде што при разградување без кислород се создава метан – силен стакленички гас кој придонесува за климатските промени. Во циркуларниот пристап, истиот отпад се третира како ресурс и се трансформира во компост, биоматеријали, природни ѓубрива и иновативни производи. На овој начин се намалува количината на отпад, се намалуваат емисиите и се поттикнува развој на зелени технологии и локални бизниси.
    Овој пристап е тесно поврзан со пораката „Eco, not ego“, која потсетува дека одржливите избори ја ставаат еколошката одговорност пред краткорочната индивидуална удобност. Со тоа, био-отпадот се гледа не како проблем, туку како почеток на нов циклус на вредност, обновување и одржлив развој.

    Примери на продукти изработени од био-отпад

    Биопластика и дизајн-предмети од талог од кафе – Coffeefrom (Италија): Италијанскиот стартап Coffeefrom го претвора искористениот талог од кафе во биопластика и композитни материјали кои се користат за дизајнерски производи, пакување и индустриска примена, покажувајќи дека дури и секојдневниот отпад може да добие нова вредност.

    (Извор: EU-Startups, август 2025 – eu-startups.com | Renewable Matter – renewablematter.eu)

    Биоразградливо пакување од мицелиум и земјоделски отпад – Grown.bio (Холандија): Компанијата Grown.bio користи мицелиум и земјоделски отпад за производство на целосно биоразградливи пакувања и изолациски материјали кои нудат одржлива алтернатива на пластиката и стиропорот.

    (Извор: European Circular Economy Stakeholder Platform – circulareconomy.europa.eu | Saladplate, октомври 2025 – saladplate.com)

    Еко-кожа од манго отпад – Fruitleather Rotterdam (Холандија): Fruitleather Rotterdam го рециклира отпадот од манго што не ги исполнува пазарните стандарди и го претвора во издржлив вегански материјал кој се користи за изработка на чанти, паричници и други модни производи.

    (Извор: Plant Based News, мај 2025 – plantbasednews.org | Nature Biotechnology, 2025 – nature.com)

    Фото:https://unsplash.com/photos/a-pile-of-garbage-sitting-on-top-of-a-grass-covered-field-pprCuLQopHw
    Овие примери покажуваат дека отпадот не мора да биде проблем кој треба да се отстрани. Со соодветна креативност, технологија и визија, тој може да стане вреден ресурс кој создава нови производи, нови работни места и помало влијание врз природата.
    Циркуларната економија нè учи дека секој материјал има потенцијал за нов живот. Наместо да гледаме на био-отпадот како нешто без вредност, можеме да го препознаеме како можност за иновации и одржлив развој. Токму во оваа промена на перспективата лежи клучот кон поодржлива иднина.
     
    Оваа статија е подготвена во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    Содржината на оваа статија е единствена одговорност на Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.
    Автори: Јасмина Петровска, Еко Логик и Ана Серафимова, Еко Логик

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор