Извештај за фундаменталните права на FRA за 2023 година: Поддршка за луѓето кои бегаат од Украина, справување со зголемената детска сиромаштија и омраза и дигитална заштита

ОдИнститут за европска политика 07/06/202307/06/2024

Влијанието на руската воена агресија врз Украина, зголемената детска сиромаштија, широко распространетата омраза и заштитата на правата во време на технолошките промени се само некои од неизбежните прашања за човековите права во Извештајот за фундаменталните права на ФРА за 2023 година. Со фокус на влијанието на агресијата во ЕУ, извештајот ја испитува поддршката и солидарноста што ја даваат владите, локалните власти и општеството. Тој сугерира како земјите од ЕУ можат подобро да обезбедат ефикасна заштита, особено за жените кои избегале од конфликтот и имаат потреба од целна поддршка.

Извештајот за фундаменталните права на ФРА за 2023 година ги одразува случувањата и недостатоците во заштитата на човековите права во ЕУ во 2022 година.

Делот кој се фокусира на војната во Украина ги опфаќа импликациите за основните права на агресијата во Украина за ЕУ и предизвиците што се појавија. На пример, Директивата на ЕУ за привремена заштита обезбеди пристап до работа, домување, социјална помош, образование и здравствена заштита. Но, повеќето од оние што пристигнаа се жени и девојчиња и многумина треба да се грижат за децата или постарите роднини. Ова ја нагласува потребата за насочена поддршка како што се:

достапно, безбедно и соодветно домување, особено за жени и деца;
соодветни работни места кои одговараат на вештините и квалификациите и штитат од експлоатација;
интегрирање на децата во обичните училишта и брз пристап до детска грижа;
поддршка за жените кои доживеале сексуално насилство и експлоатација.

„Жените и девојчињата се невини жртви од руската агресија врз Украина“ вели директорот на ФРА, Мајкл О‘Флаерти. „Земјите-членки на ЕУ понудија привремена заштита давајќи им ја потребната поддршка да се прилагодат на животот во Европа. Но актуелниот конфликт бара долготрајни решенија, што ќе обратат значително внимание на жените“.

Други зна

Други клучни прашања за фундаменталните права во 2022 година кои се опфатени во извештајот вклучуваат:

Раст на детската сиромаштија: Пандемијата и растот на цените на енергијата донесоа многу деца, речиси едно во четири, да бидат во ризик од сиромаштија. ЕУ и националните влади треба да спроведат активности во рамките на Европската детска гаранција што започна во 2022 година и да користат средства за ублажување на детската сиромаштија, особено за сиромашните и ранливите домаќинства, како што се оние во семејствата со еден родител, Ромите и мигрантите.
Широко распространета омраза: Криминалот од омраза и говорот на омраза, особено на интернет, останаа проблематични во 2022 година, делумно поттикнати од агресијата на Русија во Украина. Но, само половина од земјите на ЕУ имаа национални акциски планови против расизмот. Затоа, повеќе земји треба да развијат такви планови, како и конкретни локални и регионални мерки за справување со расизмот.
Заштита на правата како што се развива технологијата: Ефикасната заштита на основните права со развојот на вештачката интелигенција и дигиталните сервиси станува се потешка. Законот за дигитални услуги на ЕУ од 2022 година ја препозна потребата за силна заштита на правата што треба да се почитува при неговото спроведување. Законодавците на ЕУ, исто така, треба да обезбедат слични силни заштитни мерки во предложениот Закон за вештачка интелигенција на ЕУ.

Извештајот ги сумира и анализира главните случувања во однос на човековите права во ЕУ во 2022 година. Содржи предлози за акција, кои опфаќаат: Повелба за фундаментални права на ЕУ и нејзината употреба од страна на земјите-членки; еднаквост и недискриминација; расизам и поврзана нетолеранција; инклузија и еднаквост на Ромите; азил, граници и миграција; информатичко општество, приватност и заштита на податоците; детски права; пристап до правда; и спроведување на Конвенцијата за попреченост на ОН (CRPD).

Институтот за европска политика заедно со нашите надворешни соработнички и оваа година го изработи извештајот за Северна Македонија.

СИМНЕТЕ ГО ИЗВЕШТАЈОТ

СИМНЕТЕ ГО ИЗВЕШТАЈОТ ЗА СЕВЕРНА МАКЕДОНИЈА

Учество на работилницата во рамки на проектот “Зајакнато граѓанско учество во заштита на животната средина“
09/06/202610/06/2026
На 9.6.2026 год. (вторник) се одржа работилницата во рамки на проектот „Зајакнато граѓанско учество во заштита на животната средина“, кој е поддржан од Expertise France, а се спроведува од страна на Македонското здружение на млади правници (МЗМП) во партнерство со Здружението за одржлив развој Милеуконтакт Македонија (МКМ), Центарот за правни…
СВЕЧЕНО ДОДЕЛУВАЊЕ НА СЕРТИФИКАТИТЕ ВО ШТИП
08/06/202610/06/2026
Со големо задоволство ја завршивме реализацијата на обуката за шминка во Општина Штип, каде што свечено беа доделени сертификати на успешните учеснички. Општина Штип беше десеттата општина во која се спроведоа бесплатните обуки во рамките на проектот. Со доделувањето на сертификатите во Штип, успешно го заокруживме овој значаен процес, при што вкупно 70 жени од…
ВЕЛО-БУРЕ ПАРКИНГ Циркуларно решение за одржлива урбана мобилност
08/06/202609/06/2026
Вело-Буре паркинг е иновативно решение кое го трансформира отпадниот материјал во функционална урбана инфраструктура за паркирање велосипеди. Преку примена на принципите на циркуларна економија, иницијативата придонесува кон намалување на отпадот, поттикнување на велосипедската култура и создавање поодржливи градови. Решението е наменето за училишта, општини, јавни институции и приватни компании кои сакаат да инвестираат во зелена […]
ПОВЕЌЕ ПАРИ САМО ЗА НАЈДОБРИТЕ: ВЛАДАТА ВОВЕДУВА СУРОВА ТРКА МЕЃУ УНИВЕРЗИТЕТИТЕ
08/06/202609/06/2026
Иницијативата на Министерството за образование и наука за донесување на три нови закони во областа на високото…
Со одржливо управување со органскиот отпад до чиста животна средина преку системот за селекција подготовка и селективно собирање на био отпад за компостирање во компостари во ООУ „Димо Хаџи Димов“
08/06/202610/06/2026
Со големо задоволство на 4.06.2026 година, заедно со вредните ученици и совесни граѓани, успешно реализиравме уште една акција за селекција, подготовка и собирање на органски отпад во ООУ „Димо Хаџи Димов“. Продолжуваме со активноста фокусиран на поттикнување на граѓанскиот активизам и заштитата на околината преку паметно управување со отпадот.
Главната цел на проектот е активно вклучување на локалната заедница — учениците, нивните родители, роднини и соседи. Заедно, како клучна целна група, ќе ги истражиме и примениме придобивките од правилното постапување со органскиот отпад.
Од отпад до нов живот преку одлагање на собраниот био отпад во училишните компостари каде што ќе се трансформира во висококвалитетен, природен хумус кој ќе се користи за уредување на училишниот двор.
Невнимателното фрлање на органскиот отпад има сериозни последици. Важноста на оваа активност за селекција и одлагање на био отпадот во компостара директно придонесува кон:
Заштита на медиумите на животната средина: Спречување на штетните влијанија врз почвата, водите и воздухот.
Грижа за здравјето: Намалување на ризиците по човековото здравје преку почитување на пропишаните правила за управување со отпад.
Растеретување на депониите: Спречување на органскиот отпад без потреба да завршува на депонија.
Од отпад до нов производ: Моќта на циркуларната економија проектот нуди оптимизирани концептуални решенија кои започнуваат од нашите домови. Преку правилно селектирање (сортирање) и собирање на отпадот од домаќинствата, овозможуваме тој да не биде само ѓубре, туку вредна суровина. На овој начин, отпадот се вклучува во секундарен циклус со што се постигнува вистинска циркуларна економија — добивање на нов производ во нов процес.
Ги повикуваме сите граѓани да покажат интерес, да се информираат и активно да се вклучат во активностите. Секој поединечен труд е чекор поблиску до позелена и поодржлива иднина за сите нас!
Оваа активност се остварува во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“ спроведуван од Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија во партнерство со EcoLogic и Center for Environmental Democracy – Florozon Флорозон – Центар за еколошка демократија. Проектот е подржан од владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
#CivicaMobilitass, #CHinMK, Цивика мобилитас (civicamobilitas.mk)
Успешна еко-акција во ООУ „Владо Тасевски“: Со граѓански активизам до одржливо управување со органскиот отпад во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“
08/06/202610/06/2026
На 5.06.2026 година, во ООУ „Владо Тасевски“ докажавме дека големите промени започнуваат од малите, секојдневни навики. Во изминатиот период со заеднички сили на вредните ученици и свесните сограѓани, успешно собравме и подготвивме органски отпад за компостирање.
Преку овој проект активно го поттикнуваме граѓанскиот активизам за одржливо управување со отпадот. Локалната заедница — учениците, нивните родители, роднини и соседи — се нашата клучна целна група со заедничка мисија: правилно селектирање на отпадот уште од нашите домови!
Важноста на оваа иницијатива е да се научат граѓаните и учениците дека правилното сортирање и собирање на органскиот отпад од домаќинствата носи клучни придобивки за сите нас:
Заштита на животната средина и здравјето: Ги спречуваме штетните влијанија врз почвата, водите, воздухот, како и директните ризици по човековото здравје.
Растеретување на депониите: Значително ги намалуваме огромните количини отпад кои инаку без потреба би завршиле на депонија.
Поттикнување циркуларна економија: Овозможуваме оптимизирани концептуални решенија каде отпадот се вклучува во секундарен циклус како вредна суровина за добивање нов производ.
Секој чекор започнува од поединецот, но промената ја правиме заедно. Биди и ти дел од решението за позелена и поодржлива иднина!

Оваа активност се остварува во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“ спроведуван од Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија во партнерство со EcoLogic и Center for Environmental Democracy – Florozon Флорозон – Центар за еколошка демократија.
Проектот е подржан од владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
#CivicaMobilitass, #CHinMK, Цивика мобилитас (civicamobilitas.mk)