1659431718759 1 Copy 1230x767

ИНТЕРВЈУ СО АРИАНА ЧАКА, МЛАДИТЕ И ЕВРОПА

Интервјуирал: Лорик Идризи,
Институт БИРЦ

Ариана Чака е менаџерка на програма за граѓанско општество, медиуми и млади во Канцеларијата на Европската Унија во Косово.
Во ова интервју за Институтот БИРЦ, таа зборува за улогата на младите во процесот на европска интеграција, предизвиците со кои се соочуваат и начините на кои може да се зајакне регионалната соработка.

БИРЦ: Дали младите имаат доволно информации за процесот на европска интеграција?

Ариана ЧАКА: Направени се значителни напори за да се обезбеди младите во Косово да бидат добро информирани за процесот на европска интеграција. Ова се реализира преку различни платформи, вклучително и образовни институции каде што се нудат курсеви за европски студии, како и работилници и семинари организирани од невладини организации и проекти финансирани од ЕУ. Онлајн ресурсите, како што се официјалната веб-страница на ЕУ и специјализирани портали, обезбедуваат обемни материјали, додека кампањите на социјалните мрежи од Европската Унија во Косово ги ангажираат младите на платформи како Facebook и Instagram. ЕУ Куќите во Приштина и Северна Митровица служат како информативни центри, а програмите за размена како Erasmus+ им овозможуваат на младите да го искусат процесот на европска интеграција од прва рака. Покрај тоа, младинските мрежи и организации, како иницијативата „Young European Ambassadors“, активно шират информации и ги вклучуваат младите во дискусии и активности поврзани со ЕУ.

БИРЦ: Кои се главните пречки што ги спречуваат младите да се вклучат во процесите на европеизација и демократизација?

Ариана ЧАКА: Иако остануваат одредени предизвици, е постигнат значителен напредок во намалување на пречките за младите. Иницијативи насочени кон зголемување на младинското претставување во процесите на донесување одлуки и подобрување на граѓанското образование значително ги овластија младите. Поттикнувањето на инклузивни средини и промовирањето на активното граѓанство придонесоа младите да бидат сè поангажирани и подобро подготвени да учествуваат во процесите на европеизација и демократизација.

БИРЦ: Како може да се подобри меѓурегионалната соработка меѓу младите во контекст на европската интеграција?

Ариана ЧАКА: Меѓурегионалната соработка меѓу младите е од големо значење за ЕУ и другите организации што работат во регионот. Неодамна учествував на состанок на високо ниво „Youth in Focus: High-Level Coordination Meeting“ во Тирана, каде што беше реафирмирана нашата континуирана поддршка за регионалните програми за млади и беа дискутирани нови можности за соработка. Програмите што поттикнуваат студентски разменувања, заеднички проекти и културни настани успешно ги поврзуваат младите од различни региони. Континуираната поддршка за дигитални алатки и можности за вмрежување дополнително ќе ги зајакне овие врски, поттикнувајќи чувство на заеднички европски идентитет.

БИРЦ: Дали актуелните програми на ЕУ за млади (како Erasmus+) се доволни за промовирање на европеизацијата на Балканот?

Ариана ЧАКА: Програмите на ЕУ за млади, како Erasmus+, eTwinning и Young Cell Scheme, беа доста успешни во промовирањето на европеизацијата на Балканот. Обезбедувајќи можности за меѓународни студии и соработка, овие програми ги проширија хоризонтите на младите и помогнаа во градење посилна европска заедница. Иако секогаш има простор за подобрување, позитивното влијание и опфатот на овие програми се јасни и охрабрувачки.

БИРЦ: Како можеме ефикасно да се спротивставиме на дезинформациите и анти-ЕУ пропагандата што ги погодува младите?

Ариана ЧАКА: Напорите за борба против дезинформациите и анти-ЕУ пропагандата покажаа позитивни резултати. Иницијативите што се фокусираат на зголемување на медиумската писменост и критичкото размислување меѓу младите добиваат сè поголем замав, овозможувајќи им да разликуваат веродостојни информации. Неколку проекти финансирани од ЕУ обезбедија обука за младите и други целни групи и помогнаа да се воспостават доверливи извори на информации, со што се намали влијанието на погрешните наративи.

БИРЦ: Дали мислите дека евроскептицизам постои меѓу младите и што го поттикнува?

Ариана ЧАКА: Се преземаат бројни иницијативи за поттикнување на позитивна перцепција за ЕУ и истакнување на нејзините придобивки. Започнати се едукативни кампањи за демистификација на процесот на ЕУ интеграција и за прикажување на конкретните придобивки од членството во ЕУ, како економските можности и културната размена. Организирањето младински форуми и дијалошки настани ги охрабрува младите да ги изразат своите загрижености и директно да комуницираат со креаторите на политики, со што се поттикнува чувство на инклузија и агенција. Програмите поддржани од ЕУ, како Erasmus+ и различни културни проекти, се промовираат за да ги изложат младите на разновидноста и единството на европските култури, помагајќи во градењето поинтегриран европски идентитет. Дополнително, во соработка со локалните младински организации се работи на спротивставување на дезинформациите и обезбедување на фактички базирани наративи за ЕУ, со што ефективно се адресираат недоразбирањата и предрасудите што го поттикнуваат скептицизмот. Овие проактивни чекори имаат за цел да го претворат скептицизмот во информирано ангажирање, помагајќи им на младите да ја согледаат вредноста и можностите во рамките на Европската Унија.

Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Балкански институт за регионална соработка (БИРЦ)

Продолжи со читање

  • Елаборат за четириесетите – XL Средби на извидници Велес 2026

    Почитувани извидници, извидничкиот одред “Димитар Влахов” од Велес одбележувајќи ја седмата деценија на постоење на извидништвото во Велес и Денот на Државноста на Македонија, Ве поканува на традиционалните XL Средби на извидници 2026. Во периодот од 1975 до 2026 година, успевaме да организираме четириесет Средби на извидници од кои последните…

  • Ново регионално партнерство: Здружението започнува проект поддржан од Western Balkans Fund и Европската Унија

     Со голема чест и задоволство споделуваме дека Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености е добитник на грант од Фондот за Западен Балкан (Western Balkans Fund), кофинансиран од Европската Унија! На 24 и 25 јуни 2026 година во Тирана, Албанија, присуствувавме на дводневната партнерска работилница и свечената церемонија…

  • Успешно реализирана XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026“

    Иако регатата се одвива по 26-ти пат, ова е трета година во која пловидбата заврши во Солун, идентично како онаа на велешките трговци во минатото. Чамците растоварени, пловењето успешно завршено, се сумираат впечатоците од Вардарска регата „Гемиџии“ која по 26-ти пат ја оживеа традицијата и патшествието на велешките трговци во…

  • Од отпад до производ: Како био-отпадот станува дел од нашето секојдневие

    Био-отпадот претставува органски отпад кој потекнува од домаќинствата, пазарите, градините и прехранбената индустрија. Во оваа категорија спаѓаат остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе, лушпи од јајца, лисја и трева.
    Иако најчесто се третира како отпад, био-отпадот претставува вреден ресурс. Во контекст на циркуларната економија, тој се користи како суровина за создавање нови материјали, енергија и производи што повторно се враќаат во економскиот циклус.

    https://unsplash.com/photos/person-holding-eco-not-ego-signage-_kB9NKpErH4
    Во традиционалниот модел, био-отпадот најчесто завршува на депонии, каде што при разградување без кислород се создава метан – силен стакленички гас кој придонесува за климатските промени. Во циркуларниот пристап, истиот отпад се третира како ресурс и се трансформира во компост, биоматеријали, природни ѓубрива и иновативни производи. На овој начин се намалува количината на отпад, се намалуваат емисиите и се поттикнува развој на зелени технологии и локални бизниси.
    Овој пристап е тесно поврзан со пораката „Eco, not ego“, која потсетува дека одржливите избори ја ставаат еколошката одговорност пред краткорочната индивидуална удобност. Со тоа, био-отпадот се гледа не како проблем, туку како почеток на нов циклус на вредност, обновување и одржлив развој.

    Примери на продукти изработени од био-отпад

    Биопластика и дизајн-предмети од талог од кафе – Coffeefrom (Италија): Италијанскиот стартап Coffeefrom го претвора искористениот талог од кафе во биопластика и композитни материјали кои се користат за дизајнерски производи, пакување и индустриска примена, покажувајќи дека дури и секојдневниот отпад може да добие нова вредност.

    (Извор: EU-Startups, август 2025 – eu-startups.com | Renewable Matter – renewablematter.eu)

    Биоразградливо пакување од мицелиум и земјоделски отпад – Grown.bio (Холандија): Компанијата Grown.bio користи мицелиум и земјоделски отпад за производство на целосно биоразградливи пакувања и изолациски материјали кои нудат одржлива алтернатива на пластиката и стиропорот.

    (Извор: European Circular Economy Stakeholder Platform – circulareconomy.europa.eu | Saladplate, октомври 2025 – saladplate.com)

    Еко-кожа од манго отпад – Fruitleather Rotterdam (Холандија): Fruitleather Rotterdam го рециклира отпадот од манго што не ги исполнува пазарните стандарди и го претвора во издржлив вегански материјал кој се користи за изработка на чанти, паричници и други модни производи.

    (Извор: Plant Based News, мај 2025 – plantbasednews.org | Nature Biotechnology, 2025 – nature.com)

    Фото:https://unsplash.com/photos/a-pile-of-garbage-sitting-on-top-of-a-grass-covered-field-pprCuLQopHw
    Овие примери покажуваат дека отпадот не мора да биде проблем кој треба да се отстрани. Со соодветна креативност, технологија и визија, тој може да стане вреден ресурс кој создава нови производи, нови работни места и помало влијание врз природата.
    Циркуларната економија нè учи дека секој материјал има потенцијал за нов живот. Наместо да гледаме на био-отпадот како нешто без вредност, можеме да го препознаеме како можност за иновации и одржлив развој. Токму во оваа промена на перспективата лежи клучот кон поодржлива иднина.
     
    Оваа статија е подготвена во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    Содржината на оваа статија е единствена одговорност на Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.
    Автори: Јасмина Петровска, Еко Логик и Ана Серафимова, Еко Логик

  • Успешно заврши тркалезната маса за зелена транзиција и CBAM

    На тркалезната маса „Зајакнување на конкурентноста: Енергетската транзиција, CBAM и иднината на македонската индустрија“, Finance Think ја промовираше студијата „Подготвеност за CBAM и зелената индустриска транзиција во Северна Македонија“. Студијата покажува дека подготвеноста за CBAM ќе биде клучен фактор за одржување на конкурентноста на домашните производители на пазарот на Европската Унија. Во 2025 година, извозот […]
    The post Успешно заврши тркалезната маса за зелена транзиција и CBAM first appeared on Finance Think.
    The post Успешно заврши тркалезната маса за зелена транзиција и CBAM appeared first on Finance Think.

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор