megjashi

12 јуни – Светски ден за борба против злоупотреба на детскиот труд

megjashiНасекаде во светот, милиони деца се секојдневно изложени на најтешките форми на злоупотреба на детскиот труд. Во оваа категорија спаѓаат сите форми на ропство, набавка или понуда на деца за проституција за производство со фотографија, продажба или трговија со деца и трговија со дрога. Воедно, овие деца се под постојана изложеност на ризична работа и се лишени од правото на соодветна грижа за нивното здравје, како и правото на соодветно образование. Едноставно кажано, тие се лишени од нивните основни слободи и права.

Годинава, фокусот на Светскиот ден против злоупотреба на детскиот труд – кој се одбележува на 12 јуни – е врз злоупотреба на децата и синџирите за набавка. Според најновите проценки на Меѓународната организација на трудот, 168 милиони деца сѐ уште работат, вклучени се во сите синџири, од земјоделство до производство и градежништво,. Податоците укажуваат на тоа дека злоупотребата на детскиот труд постои.

Во Република Македонија, според податоци на Првата детска амбасада во светот Меѓаши, над 18 500 деца не одат на училиште и над 2000 деца секојдневно, денот го поминуваат на улица во нечовечки услови чијшто труд се злоупотребува. Овие деца се на различни возрасти и од различни националности, меѓутоа најбројни се Роми.

megjashi

 

Што презема државата за 1500 деца без извод од матичната книга на родените? Што со 2000 деца кои секојдневно питачат на крстосниците, препродаваат дребулии и други прозиводи? Што е со 18.500 деца кои не се вклучени во задолжителниот образовен процес? Зшто се уште има долга листа на чекање за впишување на децата во градинките ? Зошто се толерира отсуство на ученици во мај, јуни и септември кога дел од децата се ангажираат како сензонски работници? Дали просветните инспектори имаат увид за бројот на исклучени деца од образованието? Дали и кога ќе се потврдат или демантираат овие бројки од страна на Министерството за образование и наука и Министерството за труд и социјална политика преку Државниот завод за статистика?

Деца кои доаѓаат од сиромашни семејства или од семејства со низок социјален статус, како и семејства кои живеат во ризик се потенцијални жртви од злоупотреба на детскиот труд труд. Таквите услови во семејствата во кои живеат се причина тие да питачат со цел да обезбедат било каква материјална егзистенција.

Првата детска амбасада во светот Меѓаши со години укажува на тоа дека државата треба овие деца да ги вклучи во училиште и на тој начин да им се помогне да стекнат знаења, вештини, да се описменат и на тој начин да им се помогне да се тргнат од заробеништвото во кое се наоѓаат.

Доколку децата се вклучат во образование, кое треба да биде бесплатно и да започне уште во предучилишната возраст и им се дадат социјални бенефиции на овие семејства тогаш шансите се големи овие деца од крстосниците да се преместат во училишните клупи.

Заради тоа, оваа година Првата детска амбасада во светот повторно апелира: Со цел побрзо искоренување на злоупотребата на детскиот труд потребно е да се обезбеди вклученост на сите деца во предучилишното образование !

Бараме задолжително и бесплатно предучилишно образование за децата кои се во ризик нивниот труд да биде злоупотребен, деца чии родители се социјално обесправени и живеат во социјален ризик. Едно дете вклучено во раните години во предушилишно образование ќе значи едно дете помалку на улица. Сиромаштијата нема да биде искоренета се додека децата работници не се пренасочат на училиште. Детскиот труд ја одржува сиромаштијата. Преучилишното, основното и средно образование им овозможува на децата да стекнат образовни и социјални вештини. Образованието ги оспособува децата да стекнат знаење за нивните основни права и да го сфатат својот потенцијал.

Лице за контакт: Ангела Маневска Координатор на СОС телефонот за деца и млади 070/390 – 632

Првата детска амбасада во светот „Меѓаши“ е корисник на институционален грант на Програмата за поддршка на граѓанското општество – Цивика мобилитас.

Продолжи со читање

  • Елаборат за четириесетите – XL Средби на извидници Велес 2026

    Почитувани извидници, извидничкиот одред “Димитар Влахов” од Велес одбележувајќи ја седмата деценија на постоење на извидништвото во Велес и Денот на Државноста на Македонија, Ве поканува на традиционалните XL Средби на извидници 2026. Во периодот од 1975 до 2026 година, успевaме да организираме четириесет Средби на извидници од кои последните…

  • Ново регионално партнерство: Здружението започнува проект поддржан од Western Balkans Fund и Европската Унија

     Со голема чест и задоволство споделуваме дека Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености е добитник на грант од Фондот за Западен Балкан (Western Balkans Fund), кофинансиран од Европската Унија! На 24 и 25 јуни 2026 година во Тирана, Албанија, присуствувавме на дводневната партнерска работилница и свечената церемонија…

  • Успешно реализирана XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026“

    Иако регатата се одвива по 26-ти пат, ова е трета година во која пловидбата заврши во Солун, идентично како онаа на велешките трговци во минатото. Чамците растоварени, пловењето успешно завршено, се сумираат впечатоците од Вардарска регата „Гемиџии“ која по 26-ти пат ја оживеа традицијата и патшествието на велешките трговци во…

  • Од отпад до производ: Како био-отпадот станува дел од нашето секојдневие

    Био-отпадот претставува органски отпад кој потекнува од домаќинствата, пазарите, градините и прехранбената индустрија. Во оваа категорија спаѓаат остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе, лушпи од јајца, лисја и трева.
    Иако најчесто се третира како отпад, био-отпадот претставува вреден ресурс. Во контекст на циркуларната економија, тој се користи како суровина за создавање нови материјали, енергија и производи што повторно се враќаат во економскиот циклус.

    https://unsplash.com/photos/person-holding-eco-not-ego-signage-_kB9NKpErH4
    Во традиционалниот модел, био-отпадот најчесто завршува на депонии, каде што при разградување без кислород се создава метан – силен стакленички гас кој придонесува за климатските промени. Во циркуларниот пристап, истиот отпад се третира како ресурс и се трансформира во компост, биоматеријали, природни ѓубрива и иновативни производи. На овој начин се намалува количината на отпад, се намалуваат емисиите и се поттикнува развој на зелени технологии и локални бизниси.
    Овој пристап е тесно поврзан со пораката „Eco, not ego“, која потсетува дека одржливите избори ја ставаат еколошката одговорност пред краткорочната индивидуална удобност. Со тоа, био-отпадот се гледа не како проблем, туку како почеток на нов циклус на вредност, обновување и одржлив развој.

    Примери на продукти изработени од био-отпад

    Биопластика и дизајн-предмети од талог од кафе – Coffeefrom (Италија): Италијанскиот стартап Coffeefrom го претвора искористениот талог од кафе во биопластика и композитни материјали кои се користат за дизајнерски производи, пакување и индустриска примена, покажувајќи дека дури и секојдневниот отпад може да добие нова вредност.

    (Извор: EU-Startups, август 2025 – eu-startups.com | Renewable Matter – renewablematter.eu)

    Биоразградливо пакување од мицелиум и земјоделски отпад – Grown.bio (Холандија): Компанијата Grown.bio користи мицелиум и земјоделски отпад за производство на целосно биоразградливи пакувања и изолациски материјали кои нудат одржлива алтернатива на пластиката и стиропорот.

    (Извор: European Circular Economy Stakeholder Platform – circulareconomy.europa.eu | Saladplate, октомври 2025 – saladplate.com)

    Еко-кожа од манго отпад – Fruitleather Rotterdam (Холандија): Fruitleather Rotterdam го рециклира отпадот од манго што не ги исполнува пазарните стандарди и го претвора во издржлив вегански материјал кој се користи за изработка на чанти, паричници и други модни производи.

    (Извор: Plant Based News, мај 2025 – plantbasednews.org | Nature Biotechnology, 2025 – nature.com)

    Фото:https://unsplash.com/photos/a-pile-of-garbage-sitting-on-top-of-a-grass-covered-field-pprCuLQopHw
    Овие примери покажуваат дека отпадот не мора да биде проблем кој треба да се отстрани. Со соодветна креативност, технологија и визија, тој може да стане вреден ресурс кој создава нови производи, нови работни места и помало влијание врз природата.
    Циркуларната економија нè учи дека секој материјал има потенцијал за нов живот. Наместо да гледаме на био-отпадот како нешто без вредност, можеме да го препознаеме како можност за иновации и одржлив развој. Токму во оваа промена на перспективата лежи клучот кон поодржлива иднина.
     
    Оваа статија е подготвена во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    Содржината на оваа статија е единствена одговорност на Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.
    Автори: Јасмина Петровска, Еко Логик и Ана Серафимова, Еко Логик

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор