Високите цени ја истиснаа корупцијата од првото место, но таа и понатаму е меѓу најголемите општествени предизвици

За разлика од 2021 и 2023 година, кога корупцијата беше препознаена како најголем општествен проблем, во 2025 година граѓаните на прво место ги издвојуваат високите цени (46,6%), додека корупцијата е веднаш зад нив (40,1%). Ова укажува дека инфлацијата, растечките трошоци за живот и намалената куповна моќ ја зголемуваат економската несигурност, но и дека корупцијата останува еден од клучните општествени предизвици.

Иако загриженоста за корупцијата е пониска во споредба со 2023 година, кога достигна 63,5%, таа и понатаму е рангирана како втор најголем проблем меѓу понудените опции, што укажува на трајна недоверба во институциите, управувањето и отчетноста.

Во однос на другите прашања, здравствената заштита за првпат се искачува меѓу првите пет најзначајни проблеми за граѓаните, додека политичката нестабилност (15,2%) бележи пад во приоритетите. Етничките прашања (6,4%) и загадувањето на животната средина (15,5%) остануваат меѓу најретко посочуваните проблеми.

Граѓаните како главни причини за корупцијата ја наведуваат желбата за брзо лично богатење на носителите на власт (77%), неефикасниот судски систем (75%), недостигот од строг институционален надзор (74%) и непочитувањето на законите (73%). Над две третини сметаат дека антикорупциското законодавство е слабо и недоволно применливо, додека најмал дел од испитаниците ги посочуваат ниските плати во јавниот сектор како клучен фактор.

Истражувањето покажува раст на коруптивниот притисок и вклученоста на граѓаните во корупција во 2025 година. Коруптивниот притисок – односно ситуации во кои граѓаните се соочиле со барање или сигнал дека се очекува поткуп – го искусиле 36,7% од испитаниците, додека 30,6% изјавиле дека биле вклучени во корупција. Во споредба со 2023 година, тоа претставува зголемување од над пет процентни поени кај двата показатели. Разликата меѓу притисокот и вклученоста во 2025 година останува речиси на исто ниво, што укажува на стагнација во отпорот на граѓаните кон корупцијата.

Проекциите укажуваат дека на околу 536 илјади полнолетни граѓани им бил побаран поткуп барем еднаш, а над 448 илјади дале поткуп во текот на изминатата година, што укажува на широка распространетост на административната корупција. Ако се земе предвид дека станува збор за поединечни случаи, тоа значи најмалку 447.839 потенцијални коруптивни акти годишно.

„Извештајот за проценка на корупцијата во Северна Македонија- 2025“ , е подготвен од страна на Македонскиот центар за меѓународна соработка (МЦМС) како дел од проектот „Граѓанско општество за добро владеење и антикорупција во Југоисточна Европа: Градење на капацитетите за застапување врз база на докази, влијание врз политиките и граѓански ангажман (СЕЛДИ.нет)“, финансиран од Европската комисија.