56

Зелена транзиција на малите и средни претпријатија во Македонија: Предизвици и можности

ОдЗдружение за заштита и унапредување на животната средина ЕКО ЛОГИК

Во време кога одржливоста станува клучен фактор за успех, малите и средни претпријатија (МСП) во Македонија се соочуваат со предизвикот како да ја интегрираат зелената транзиција во своите деловни модели. Глобалните и европските политики за климатски промени и циркуларна економија поставуваат нови барања за компаниите, но истовремено отвораат можности за подобра конкурентност, иновации и зголемена профитабилност.

Колку се подготвени македонските МСП за зелена транзиција?

Македонските компании постепено стануваат свесни за важноста на одржливото работење, но многу од нив се соочуваат со недостаток на информации, ресурси и експертиза за успешно имплементирање на еколошки практики. Некои од главните предизвици со кои се соочуваат вклучуваат:

  • Недостаток на финансиски средства за инвестиции во одржливи технологии
  • Ограничено познавање за европските и домашните регулативи за животна средина
  • Недоволно развиени капацитети за енергетска ефикасност и циркуларна економија
  • Перцепција дека зелената транзиција е трошок, наместо можност за раст и развој

Сепак, постојат компании кои веќе ги усвојуваат принципите на одржливост преку оптимизација на ресурси, дигитализација и еко-иновативни бизнис модели. Ова е показател дека со соодветна поддршка и обука, македонските МСП можат да станат двигатели на зелената економија.

Кои се клучните компетенции на зелениот лидер во приватниот сектор?

За да ја водат својата компанија кон одржливост, менаџерите за одржливост или „зелените лидери“ треба да поседуваат:

📌 Знаење за национални и европски регулативи – запознавање со Зелената агенда на ЕУ, директивите за емисии на јаглерод, циркуларната економија и одржливите извори на енергија.

📌 Стратешки пристап кон одржливоста – развој на долгорочни планови кои ги интегрираат ESG (Environmental, Social, Governance) принципите во работењето.

📌 Иновациски и менаџерски вештини – способност за идентификување на зелени бизнис можности, ефективно управување со ресурси и воспоставување партнерства за одржлив развој.

📌 Комуникациски и лидерски вештини – ангажирање на вработените, клиенти и засегнати страни во процесот на транзиција кон одржливи практики.

Повик за учество во истражувањето на Greenlead проектот

За подобро да ги разбереме предизвиците и можностите за зелената транзиција на МСП, заедно со нашите партнери од Шпанија, Грција и Словенија спроведуваме истражување во рамки на проектот Greenlead. Целта на ова истражување е да се соберат податоци за тековните капацитети и потреби на македонските компании, како и да се развие бесплатна обука за менаџери за одржливост.

Ако сте дел од приватниот сектор, Ве покануваме да го пополните прашалникот 👉 линк и да дадете придонес кон создавање подобра деловна клима за одржлив развој.

Зелената транзиција не е само регулаторно барање, туку и можност за подобра конкурентност и иновативност на македонските компании. Со соодветна обука, пристап до ресурси и стратешко планирање, МСП можат да станат двигатели на економија базирана на одржливи принципи.

Вклучете се во иницијативите за зелена економија и придонесете кон поодржлива и поразвиена Македонија!

This post was originally published on this site

Продолжи со читање

  • МЦМС ја започна новата антикорупциска програма

    Македонскиот центар за меѓународна соработка (МЦМС) го започна спроведувањето на програмата „Градење општество отпорно на корупција“, која ќе се реализира во периодот од 1 јануари 2026 до 30 јуни 2028 година со финансиска поддршка од Делегацијата на ЕУ во Северна Македонија.

  • Потврда на долгогодишното македонско-холандско пријателство

    Македонската развојна фондација за претпријатија (МРФП) и Македонскиот центар за меѓународна соработка (МЦМС) на 16 јануари 2026 година беа домаќини на Н.Е. Узлем Џанел (Özlem Canel), Амбасадорка на Кралството Холандија во Република Северна Македонија и Иван Илиев, советник за економија и трговија во Амбасадата.

    „Денес беше убава прилика за освежување на долгото пријателство меѓу МРФП и Амбасадата на Кралството Холандија“, истакна Лазар Неданоски, извршен директор на МРФП.На средбата, која помина во пријатна и отворена атмосфера, директорот на МЦМС, Александар Кржаловски, потсети на почетоците на соработката со Холандија и на клучните поединци кои придонеле за развојот на организацијата. МЦМС како организација е основана во 1993 година, како потфат на домашни иницијативи поддржани од Холандската меѓуцрковна помош (ХМП) и агенциите на Светскиот совет на црквите (ССЦ). Пет години подоцна, во 1998 година, МЦМС ја основаше Македонската развојна фондација за претпријатија (МРФП), фокусирана на развој на малите претпријатија, преку пристап до финансиски услуги и промоција на претприемништво.

    Директорот на МРФП, Неданоски, даде хронолошки приказ на развојот на Фондацијата, нагласувајќи дека поддршката од Кралството Холандија била од клучно значење во првите години од нејзиното работење. Според него, таа поддршка не била важна само од финансиски аспект, туку имала значително влијание и врз организацискиот развој на МРФП, како и врз пошироката заедница мултиплицирајќи го ефектот во развојот на институциите, организациите и нивните лидери.
    Амбасадорката Џанел изрази задоволство што поддршката од Кралството Холандија резултирала со одржливи организации кои успешно работат и го пренесуваат своето искуство на други организации и институции. На средбата беше разговарано и за можностите за идна соработка.
     

  • Презентиран Индексот на политички интегритет

    На 27 ноември 2025 година во Клубот на пратеници се одржа презентацијата на првиот Индекс за политички интегритет (ИПИ) во земјата – инструмент создаден да ја измери, поттикне и промовира културата на интегритет во политичкиот и јавниот живот. Настанот беше проследен од голем број претставници на институции, медиуми, граѓански организации. Во своето…

  • Bure-Cycle: Од отпад до иновативен велосипедски паркинг

    Во светот каде ресурсите се ограничени, а отпадот се зголемува, секоја мала идеја за реупотреба има големо значење. Еко Логик со својот проект Bure-Cycle го покажува токму тоа – како старите метални буриња можат да добијат нов живот и да станат функционални, визуелно привлечни и одржливи велосипедски паркинзи за јавни простори. Иницијативата се роди од […]

  • Младите уметници го освојуваат јавниот простор: PATS – Уметност за активизам и општествени промени

    Европскиот проект „Младите уметници го освојуваат јавниот простор – PATS“ (Performance Artists Take The Streets – PATS) официјално започнува со јасна и силна мисија: да им овозможи на младите уметници нови простори, алатки и можности за креативно изразување и општествен ангажман. Уметноста како глас на промената PATS е проект финансиран преку Erasmus+ програмата на Европската […]

  • Високите цени ја истиснаа корупцијата од првото место, но таа и понатаму е меѓу најголемите општествени предизвици

    За разлика од 2021 и 2023 година, кога корупцијата беше препознаена како најголем општествен проблем, во 2025 година граѓаните на прво место ги издвојуваат високите цени (46,6%), додека корупцијата е веднаш зад нив (40,1%). Ова укажува дека инфлацијата, растечките трошоци за живот и намалената куповна моќ ја зголемуваат економската несигурност, но и дека корупцијата останува еден од клучните општествени предизвици.

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор