Совети за преговарање на хонорарен договор


Фриленс новинарите понекогаш се мачат да ги продадат своите статии – а кога тоа им успева, многумина од нив прифаќаат услови за работа и хонорари кои не секогаш им одговараат.

Во индустрија во која конкуренцијата е јака, создавањето на добри услови за работа може да биде предизвик. Дали уредниците ќе ја одбијат сторијата поради превисоката цена? А што е со угледот? Дали ќе сакаат да работат со новинар кој се обидел да преговара за својот договор?

Ветеранот новинар Алисон Мотлук 18 години работи како фриленсер за публикации како The Economist, The New Scientist и the Globe и Mail. Преку колеги, новинарски синдикати и искуство, таа научила колку е важно да се инсистира за добри услови за работа.

„Нема ништо срамно во тоа да преговарата за вашиот хонорар и условите на договорот, всушност, би рекла дека тоа е веројатно и добро за вашиот однос со уредниците“, вели таа. „Сметам дека кога тие знаат дека се цените, тоа го подобрува вашиот углед кај нив, се разбира доколку условите кои ги барате се фер и разумни.“

Еве некои од нејзините совети:

Внимателно прочитајте го вашиот договор

Новинарите треба да знаат што содржи нивниот договор. Некои клаузули можеби треба да се одбијат или подобрат, особено кога се работи за подолги стории.

Мотлук советува новинарите на обрнат внимание на неколку клаузули:

Хонорари за необјавени стории

Хонорарите за необјавени стории генерално се применуваа кога новинар морал да ја запре работата на одредена сторија на самиот почеток од процесот, на пример поради тоа што сторијата била преслаба. Меѓутоа, сега често се случува уредниците да решат да не ја објават сторијата откако поголемиот дел или целата работа е завршена.

Кога се работи за долга сторија, Мотлук бара 75 проценти хонорар доколку целата сторија е испорачана како што е побарано и 100 проценти хонорар за сторија која е едитирана.

„Авторите нека замислат ситуација во која повикале мајстор дома да им ја реновира бањата, но потоа решиле дека не им се допаѓа или се премислиле. Можат ли да не му платат на мајсторот?“, вели таа. „Не постои друга индустрија во која ја завршувате целата работа на совршен начин и потоа (лицето кое ја побарало работата) се премислува и не го исплаќа целиот хонорар.“

Детали за исплата

Мотлук сега ги менува деталите за исплата откако – како и многу фриленсери – чекала со месеци да биде исплатена, а понекогаш и не била воопшто.

Таа бара рок на испалата, како на пример „во рок од 30 дена од завршувањето“. Во последно време, размислува и да додека реченица како „доколку исплатата не е извршена на време, ќе се пресметува 5 проценти месечно за секој месец доцнење,“ за да го направи договорот појасен.

Клаузула за обесштетување

Оваа клаузула вели дека доколку некој ја тужи публикацијата или новинарот, вториот треба да ги плати судските трошоци на публикацијата независно што судот ќе одлучи. Тоа значи дека новинарот нема целосна контрола врз тоа колку ќе треба да плати.

Мотлук никогаш не ги потпишува таквите клаузули, и не сите публикации ги вклучуваат во нивните договори. Некои јасно наведуваат дека новинарот ќе треба да плати само доколку судот одлучи дека направил некаков прекршок.

Адаптирајте го преговарањето на видот на сторијата

Доколку сторијата е долга и бара правно регулирање, Мотлук советува да потпишете договор. Но за куси стории за кои сте сигурни дека ќе бидат објавени, комуникација преку е-мејл е доволна.

Чувајте ги е-мејловите како евиденција

„Мислам дека е-мејловите за фриленсерите се најдобриот изум,“ вели Мотлук.

Таа ги користи во случај на несогласување за нешто кое бил одоговорено по пат на е-мејл. Таа исто така секој телефонски разговор го резимира во е-мејл порака за да обезбеди писмена евиденција.

Не се плашете да побарате повеќе

Мотлук сега секогаш бара повеќе пари и вели дека во половината од случаите публикацијата се согласува.

Советува да ја знаете минималната цена за која би ја продале својата сторија.

„Публикациите најчесто се обидуваат да ја спуштат цената, но во најлош случај ќе понудат колку што на почетокот понудиле, така што сепак ќе биде цена која за вас ќе биде прифатлива,“ вели таа.

Приклучете се на синдикат или разговарајте со колеги

Мотлук ја започнала својата кариера во Англија каде била дел од Националниот синдикат на новинари и каде нејзините колеги добро ги знаеле своите права. Таа сега е член на Канадскиот медиумски еснаф и верува дека синдикатите се „важен извор на информации и поддршка“.

Таа исто така разговара со своите колеги за комплицирани или успешни искуства.

Меѓутоа, и покрај нејзиното искуство, таа е и понатаму загрижена за преговарањето.

„Секогаш сум загрижена кога преговарам, но исто така сметам дека тоа е безнадежна безда доколку не ги заштитиме своите права или не се бориме за добри хонорари или договори,“вели таа. „Но сé уште често се случува луѓето да се налутат или преговорите за договот да траат толку долго што губам премногу пари само преговарајќи.“

Clothilde Goujard

The post Совети за преговарање на хонорарен договор appeared first on ССНМ.

Продолжи со читање

  • Елаборат за четириесетите – XL Средби на извидници Велес 2026

    Почитувани извидници, извидничкиот одред “Димитар Влахов” од Велес одбележувајќи ја седмата деценија на постоење на извидништвото во Велес и Денот на Државноста на Македонија, Ве поканува на традиционалните XL Средби на извидници 2026. Во периодот од 1975 до 2026 година, успевaме да организираме четириесет Средби на извидници од кои последните…

  • Ново регионално партнерство: Здружението започнува проект поддржан од Western Balkans Fund и Европската Унија

     Со голема чест и задоволство споделуваме дека Здружение на лица со церебрална парализа и други попречености е добитник на грант од Фондот за Западен Балкан (Western Balkans Fund), кофинансиран од Европската Унија! На 24 и 25 јуни 2026 година во Тирана, Албанија, присуствувавме на дводневната партнерска работилница и свечената церемонија…

  • Успешно реализирана XXVI Вардарска регата “Гемиџии 2026“

    Иако регатата се одвива по 26-ти пат, ова е трета година во која пловидбата заврши во Солун, идентично како онаа на велешките трговци во минатото. Чамците растоварени, пловењето успешно завршено, се сумираат впечатоците од Вардарска регата „Гемиџии“ која по 26-ти пат ја оживеа традицијата и патшествието на велешките трговци во…

  • Од отпад до производ: Како био-отпадот станува дел од нашето секојдневие

    Био-отпадот претставува органски отпад кој потекнува од домаќинствата, пазарите, градините и прехранбената индустрија. Во оваа категорија спаѓаат остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе, лушпи од јајца, лисја и трева.
    Иако најчесто се третира како отпад, био-отпадот претставува вреден ресурс. Во контекст на циркуларната економија, тој се користи како суровина за создавање нови материјали, енергија и производи што повторно се враќаат во економскиот циклус.

    https://unsplash.com/photos/person-holding-eco-not-ego-signage-_kB9NKpErH4
    Во традиционалниот модел, био-отпадот најчесто завршува на депонии, каде што при разградување без кислород се создава метан – силен стакленички гас кој придонесува за климатските промени. Во циркуларниот пристап, истиот отпад се третира како ресурс и се трансформира во компост, биоматеријали, природни ѓубрива и иновативни производи. На овој начин се намалува количината на отпад, се намалуваат емисиите и се поттикнува развој на зелени технологии и локални бизниси.
    Овој пристап е тесно поврзан со пораката „Eco, not ego“, која потсетува дека одржливите избори ја ставаат еколошката одговорност пред краткорочната индивидуална удобност. Со тоа, био-отпадот се гледа не како проблем, туку како почеток на нов циклус на вредност, обновување и одржлив развој.

    Примери на продукти изработени од био-отпад

    Биопластика и дизајн-предмети од талог од кафе – Coffeefrom (Италија): Италијанскиот стартап Coffeefrom го претвора искористениот талог од кафе во биопластика и композитни материјали кои се користат за дизајнерски производи, пакување и индустриска примена, покажувајќи дека дури и секојдневниот отпад може да добие нова вредност.

    (Извор: EU-Startups, август 2025 – eu-startups.com | Renewable Matter – renewablematter.eu)

    Биоразградливо пакување од мицелиум и земјоделски отпад – Grown.bio (Холандија): Компанијата Grown.bio користи мицелиум и земјоделски отпад за производство на целосно биоразградливи пакувања и изолациски материјали кои нудат одржлива алтернатива на пластиката и стиропорот.

    (Извор: European Circular Economy Stakeholder Platform – circulareconomy.europa.eu | Saladplate, октомври 2025 – saladplate.com)

    Еко-кожа од манго отпад – Fruitleather Rotterdam (Холандија): Fruitleather Rotterdam го рециклира отпадот од манго што не ги исполнува пазарните стандарди и го претвора во издржлив вегански материјал кој се користи за изработка на чанти, паричници и други модни производи.

    (Извор: Plant Based News, мај 2025 – plantbasednews.org | Nature Biotechnology, 2025 – nature.com)

    Фото:https://unsplash.com/photos/a-pile-of-garbage-sitting-on-top-of-a-grass-covered-field-pprCuLQopHw
    Овие примери покажуваат дека отпадот не мора да биде проблем кој треба да се отстрани. Со соодветна креативност, технологија и визија, тој може да стане вреден ресурс кој создава нови производи, нови работни места и помало влијание врз природата.
    Циркуларната економија нè учи дека секој материјал има потенцијал за нов живот. Наместо да гледаме на био-отпадот како нешто без вредност, можеме да го препознаеме како можност за иновации и одржлив развој. Токму во оваа промена на перспективата лежи клучот кон поодржлива иднина.
     
    Оваа статија е подготвена во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    Содржината на оваа статија е единствена одговорност на Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Еко Логик и Флорозон – Центар за еколошка демократија и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат.
    Автори: Јасмина Петровска, Еко Логик и Ана Серафимова, Еко Логик

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор