Сериозно нарушување на демократските стандарди во Западен Балкан и Турција – Повик за одлучна акција на ЕУ

ОдМакедонски центар за меѓународна соработка 05/06/202510/06/2025

Четврток, 05 јуни 2025 10:50

Македонскиот центар за меѓународна соработка (МЦМС) ја истражуваше состојбата со овозможувачката околина во Северна Македонија што е дел од регионалната анализа на Балканската мрежата за развој на граѓанското општество (БЦСДН). Наодите од истражувањето се дел од најновиот документ за политики на БЦСДН насловен: „Делот што недостига: Зошто граѓанскиот простор мора да биде приоритет во процесот на пристапување во ЕУ“.

Потпирајќи се на наодите од Матрицата за следење на овозможувачката средина за развој на граѓанското општество (MM стандарди), документот остро укажува на сериозното нарушување на демократските стандарди во Западен Балкан и Турција, предупредувајќи дека без конкретни дејствија, демократијата ризикува да остане само декларативен поим на хартија.

Документот за политики открива загрижувачки трендови, вклучително и систематско стеснување на граѓанскиот простор.

За справување со овие загрижувачки трендови, БЦСДН упатува итен повик до Европската Унија да воведе обврзувачки услови во процесот на проширување и тоа:

Да воспостави јасни и мерливи критериуми за граѓанскиот простор, кои редовно ќе се применуваат и следат;
Да вклучи граѓански организации (ГО) во процесите на следење на реформите и пристапните преговори;
Да обезбеди долгорочна, флексибилна поддршка за иницијативи на локално ниво;
Да го поврзе демократското назадување со конкретни финансиски и политички последици.

БЦСДН нагласува дека ЕУ мора да применува поструктуриран, поитен и поодлучен пристап за заштита на граѓанското општество во Западен Балкан и Турција.

Примери од извештајот на загрижувачки трендови:

Црна Гора: Во 2023 година, само 0,23% од државниот буџет беше наменет за ГО, значително помалку од законскиот минимум од 0,5%.
Босна и Херцеговина: Криминализацијата на клеветата во Република Српска создаде средина во која новинарите се гонат за критичко известување – поднесени се 130 тужби за клевета во првата година по повторното криминализирање.
Србија: Истражувачките новинари кои откриваат корупција често се цел на SLAPP тужби, иницирани од државни функционери или бизнисмени блиски до политички елити.
Турција, Албанија, Србија и Косово: Се злоупотребуваат мерките за спречување перење пари (AML) и финансирање на тероризам (CFT) и се користат против ГО, со чести ревизии и административен притисок, особено врз организации за човекови права и оние со странско финансирање – што ги одвраќа донаторите и го отежнува финансирањето на граѓанските организации.

Северна Македонија: Сеопфатната реформа на државното финансирање на граѓанските организации воопшто не напредуваше во 2024 година. Државното финансирање продолжува да биде речиси непрепознатлив извор на приход за граѓанските организации и е достапно само за ограничен број организации.

Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Македонски центар за меѓународна соработка

Над 200 милиони евра годишно за државна помош – потреба од поголема транспарентност и контрола
18/02/202618/02/2026
Над 200 милиони евра годишно се издвојуваат за државна помош во Северна Македонија, но средствата се раштркани низ различни институции, што го отежнува нивното следење и управување. Според податоците на Комисијата за заштита од конкуренција, државната помош во 2023 година изнесувала 206 милиони евра (околу 1,5% од БДП), а во 2024 година достигнала 235,2 милиони […]
The post Над 200 милиони евра годишно за државна помош – потреба од поголема транспарентност и контрола first appeared on Finance Think.
The post Над 200 милиони евра годишно за државна помош – потреба од поголема транспарентност и контрола appeared first on Finance Think.
ФТ Став бр. 67 за минималната плата, продуктивноста, инфлацијата и неформалното вработување
18/02/202618/02/2026
Finance Think го поддржува порастот на минималната плата за да го зачува животниот стандард на примателите. Клучното прашање не е дали минималната плата треба да расте, туку со кое темпо и врз кои економски основи. Непропорционално и значајно зголемување на минималната плата и сите останати плати во економијата без паралелно зголемување на новосоздадената вредност крие […]
The post ФТ Став бр. 67 за минималната плата, продуктивноста, инфлацијата и неформалното вработување first appeared on Finance Think.
The post ФТ Став бр. 67 за минималната плата, продуктивноста, инфлацијата и неформалното вработување appeared first on Finance Think.
Јакнење на управувањето со државната помош во Западниот Балкан
17/02/202618/02/2026
Денешната панел-дискусија, „Јакнење на управувањето со државната помош во Западен Балкан: транспарентност, ефикасност и усогласување со ЕУ“, обедини разновидна група носители на политики, претставници на јавни институции од Западен Балкан, меѓународни организации, како и актери од истражувачката и граѓанската сфера. Дискусијата истакна дека државната помош често се перципира како техничко или административно прашање, додека во […]
The post Јакнење на управувањето со државната помош во Западниот Балкан first appeared on Finance Think.
The post Јакнење на управувањето со државната помош во Западниот Балкан appeared first on Finance Think.
Оглас за финансиски менаџер/финансиска менаџерка
17/02/202618/02/2026
Назив на работно место: Финансиски менаџер/финансиска менаџерка Краен рок за пријавување: 26 февруари 2026 година (четврток), 23:59 часот Електронска адреса за поднесување на апликацијата: helkom@mhc.org.mk Почеток на ангажманот: што е можно поскоро Месечна нето плата: почетна 50.000,00 денари Апликациите задолжително гласат на име „Оглас за финансиски менаџер/финансиска менаџерка“ и сите документи се поднесуваат во pdf формат […]
Read More… from Оглас за финансиски менаџер/финансиска менаџерка
The post Оглас за финансиски менаџер/финансиска менаџерка appeared first on Хелсиншки комитет за човекови права.
Ромките и доенчињата и понатаму се соочуваат со сериозни бариери во пристапот до бесплатна и квалитетна здравствена заштита, и покрај постоењето на државни превентивни програми – беше заклучено на консултативната работилница одржана на 13 февруари, во Скопје
16/02/202618/02/2026
Теренското истражување покажа дека дел од бесплатните гинеколошки услуги се наплатуваат, често без фискални сметки, што создава дополнителен товар за […]
Отворен ден за граѓаните за претставување на работата на велешкиот одред
15/02/202618/02/2026
Во рамките на крводарителската акција на извиднички одред “Димитар Влахов“ – Велес која се одржа на 15.2.2026 год. (недела) во рамките на прославата по повод 22 февруари – Светскиот ден на извидниците, пред зградата на велешки театар “Јордан Хаџи Констатнинов Џинот“, советот на водачи на одредот организираше и отворен ден….