Детерминанти на влијание на граѓанските организации во креирање на политики за рамномерен регионален развој

ОдЦентар за економски анализи Скопје

Покрај релативно високата нерамномерност во регионалниот развој на Република Македонија уште повеќе загрижува што таа нерамномерност се зголемува со текот на последните години, мерено преку коефициентот на варијација на БДП. Слабостите на политиките, покрај непочитувањето на Законот за рамномерен регионален развој во смисла на буџетско планирање од 1% од БДП за рамномерен регионален развој, е и немањето на капацитети за реализација на финансиските средства, како од страна на Бирото за регионален развој, така и од страна на Центрите за регионален развој.

Во оваа анализа опфативме и еден важен сегмент од функционалната парламентарна демократија, а тоа е и соработката на граѓанскиот сектор со регионите, како и регионалните карактеристики на граѓанскиот сектор. Детектирани се релативно поголеми регионални разлики помеѓу граѓанските организации по планските региони во РМ, особено во делот на вмрежувањето, меѓусебна соработка, финансиска одржливост и соработка со центрите за регионален развој. Загрижува и внатрешната и надворешната нето миграција во планските региони, особено на младите. Исто така детектиравме дека соработката на граѓанските организации со Центрите за развој на планските региони е на многу ниско ниво. Граѓанските организации сметаат дека соработката и спроведувањето на заеднички проекти со центрите би придонела за развој на регионот и според исказите на претставниците на ГО, многу е мал бројот на организации кои се запознаени со работата на Центрите за развoj на планските региони.

Во оваа анализа направивме и емпириско економетриско истражување кое треба да биде поттик за идни подетални истражувања за тоа кои се детерминантите на рамномерниот регионален развој. Еден од поважните емпириски наоди од економетрискиот панел модел е дека бројот на урбани/рурални ЕЛС по региони имаат статистичка значајност при 1% статистичка значајност за БДП во регионите во РМ и затоа атрибутот урбана/рурална ЕЛС треба да биде важна варијабла при носење политики за конвергенцијата на БДП по региони во РМ. Особено е значајно тоа што моделот емпириски покажува дека поголем број на урбани ЕЛС водат до повисоки БДП во регионите, а поголем број на рурални ЕЛС водат до пониски БДП во регионите. Овој наод е во иста линија  и со наодот дека значаен фактор кој влијае врз степенот на развој на ГО и нивното вклучување во креирање на политики е средината во која се регистрирани, во смисла урбана/рурална со што атрибутот урбана/рурална ЕЛС станува еден од главните фактори за анализа на детерминанти на влијание на граѓанските организации во креирање на политики за рамномерен регионален развој

Истражувањето на ЦЕА е достапно на следниот линк 

Целосната публикација е достапна на следниот линк

Оваа публикација е изготвена со помош на Европската Унија. Содржината на публикацијата е единствена одговорност на авторите, Форум ЦСИД и МИДС, и на никаков начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Европската Унија.

Ky publikim është përgatitur me ndihmën e Bashkimit Europian. Përmbajtja e këtij publikimi është përgjegjësi vetëm e autorit, Forum QHSD dhe IRDB, dhe në asnjë mënyrë nuk i pasqyron qëndrimet e Bashkimit Europian.

This publication has been produced with the assistance of the European Union. The contents of this publication are the sole responsibility of the authors, Forum CSRD and YIDC, and can in no way be taken to reflect the views of the European Union.

 

The post Детерминанти на влијание на граѓанските организации во креирање на политики за рамномерен регионален развој appeared first on CEA – Center for Economic Analyses.

Продолжи со читање

  • Учество на работилницата во рамки на проектот “Зајакнато граѓанско учество во заштита на животната средина“

    На 9.6.2026 год. (вторник) се одржа работилницата во рамки на проектот „Зајакнато граѓанско учество во заштита на животната средина“, кој е поддржан од Expertise France, а се спроведува од страна на Македонското здружение на млади правници (МЗМП) во партнерство со Здружението за одржлив развој Милеуконтакт Македонија (МКМ), Центарот за правни…

  • СВЕЧЕНО ДОДЕЛУВАЊЕ НА СЕРТИФИКАТИТЕ ВО ШТИП

    Со големо задоволство ја завршивме реализацијата на обуката за шминка во Општина Штип, каде што свечено беа доделени сертификати на успешните учеснички. Општина Штип беше десеттата општина во која се спроведоа бесплатните обуки во рамките на проектот. Со доделувањето на сертификатите во Штип, успешно го заокруживме овој значаен процес, при што вкупно 70 жени од…

  • ВЕЛО-БУРЕ ПАРКИНГ Циркуларно решение за одржлива урбана мобилност

    Вело-Буре паркинг е иновативно решение кое го трансформира отпадниот материјал во функционална урбана инфраструктура за паркирање велосипеди. Преку примена на принципите на циркуларна економија, иницијативата придонесува кон намалување на отпадот, поттикнување на велосипедската култура и создавање поодржливи градови. Решението е наменето за училишта, општини, јавни институции и приватни компании кои сакаат да инвестираат во зелена […]

  • Со одржливо управување со органскиот отпад до чиста животна средина преку системот за селекција подготовка и селективно собирање на био отпад за компостирање во компостари во ООУ „Димо Хаџи Димов“

    Со големо задоволство на 4.06.2026 година, заедно со  вредните ученици и совесни граѓани, успешно реализиравме уште една акција за селекција, подготовка и собирање на органски отпад во ООУ „Димо Хаџи Димов“.  Продолжуваме со активноста фокусиран на поттикнување на граѓанскиот активизам и заштитата на околината преку паметно управување со отпадот.
    Главната цел на проектот е активно вклучување на локалната заедница — учениците, нивните родители, роднини и соседи. Заедно, како клучна целна група, ќе ги истражиме и примениме придобивките од правилното постапување со органскиот отпад.
    Од отпад до нов живот преку одлагање на собраниот био отпад во училишните компостари каде што ќе се трансформира во висококвалитетен, природен хумус кој ќе се користи за уредување на училишниот двор.
    Невнимателното фрлање на органскиот отпад има сериозни последици. Важноста на оваа активност за селекција и одлагање на био отпадот во компостара директно придонесува кон:

    Заштита на медиумите на животната средина: Спречување на штетните влијанија врз почвата, водите и воздухот.
    Грижа за здравјето: Намалување на ризиците по човековото здравје преку почитување на пропишаните правила за управување со отпад.
    Растеретување на депониите: Спречување на органскиот отпад без потреба да завршува на депонија.
    Од отпад до нов производ: Моќта на циркуларната економија проектот нуди оптимизирани концептуални решенија кои започнуваат од нашите домови. Преку правилно селектирање (сортирање) и собирање на отпадот од домаќинствата, овозможуваме тој да не биде само ѓубре, туку вредна суровина. На овој начин, отпадот се вклучува во секундарен циклус со што се постигнува вистинска циркуларна економија — добивање на нов производ во нов процес.

    Ги повикуваме сите граѓани да покажат интерес, да се информираат и активно да се вклучат во активностите. Секој поединечен труд е чекор поблиску до позелена и поодржлива иднина за сите нас!
    Оваа активност се остварува во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“ спроведуван од Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија во партнерство со EcoLogic и Center for Environmental Democracy – Florozon Флорозон – Центар за еколошка демократија. Проектот е подржан од владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    #CivicaMobilitass, #CHinMK, Цивика мобилитас (civicamobilitas.mk)

  • Успешна еко-акција во ООУ „Владо Тасевски“: Со граѓански активизам до одржливо управување со органскиот отпад во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“

    На 5.06.2026 година, во ООУ „Владо Тасевски“ докажавме дека големите промени започнуваат од малите, секојдневни навики. Во изминатиот период со заеднички сили на вредните ученици и свесните сограѓани, успешно собравме и подготвивме органски отпад за компостирање.
    Преку овој проект активно го поттикнуваме граѓанскиот активизам за одржливо управување со отпадот. Локалната заедница — учениците, нивните родители, роднини и соседи — се нашата клучна целна група со заедничка мисија: правилно селектирање на отпадот уште од нашите домови!
    Важноста на оваа иницијатива е да се научат граѓаните и учениците дека правилното сортирање и собирање на органскиот отпад од домаќинствата носи клучни придобивки за сите нас:

    Заштита на животната средина и здравјето: Ги спречуваме штетните влијанија врз почвата, водите, воздухот, како и директните ризици по човековото здравје.
    Растеретување на депониите: Значително ги намалуваме огромните количини отпад кои инаку без потреба би завршиле на депонија.
    Поттикнување циркуларна економија: Овозможуваме оптимизирани концептуални решенија каде отпадот се вклучува во секундарен циклус како вредна суровина за добивање нов производ.

    Секој чекор започнува од поединецот, но промената ја правиме заедно. Биди и ти дел од решението за позелена и поодржлива иднина!
     
    Оваа активност се остварува во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“ спроведуван од Центар за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија во партнерство со EcoLogic и Center for Environmental Democracy – Florozon Флорозон – Центар за еколошка демократија.
    Проектот е подржан од владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас.
    #CivicaMobilitass, #CHinMK, Цивика мобилитас (civicamobilitas.mk)

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор