Вести од граѓанските организации

Семејното насилство не само што предизвикува физички и емоционални трауми, туку и значителни економски последици за жените кои често се занемаруваат. Жените што претрпеле семејното насилство се соочуваат со долготрајни финансиски тешкотии дури и по напуштањето на насилната заедница. Овие трошоци вклучуваат загубени приходи, здравствени трошоци, трошоци за преселба и…

На 50 вработени во компанијата Comfy Angel од Прилеп, кои активно учествуваа во Програмата за извонредност и личен напредок (ПИЛН) им доделивме сертификати што ги потврдуваат стекнатите вештини и знаења за зголемување на продуктивноста и јакнење на човечкиот капитал. Оваа програма е дел од нашите напори да ги примениме податоците…

Нема едноставен одговор на прашањето „Какви треба да бидат процесите на реформа во правосудството“. Ако треба да го сведам на една реченица, ќе речам дека треба да бидат такви што нема да остават простор за прашањето „Кој е следен?“
Градењето демократски системи е процес кој почива на градење демократски вредности. Тоа се оние вредности кои не дозволуваат гласно или меѓу редови да се поставуваат прашањата: „Кој е следниот судија кој ќе биде избран за „да памти па да враќа, кога треба и кому треба“?„ – што ќе рече да не си ја врши работата. Или „Кој е следниот јавен обвинител кој ќе биде разрешен затоа што си ја вршел работата и тоа некому не одело во прилог?“.
Според истражувањето на ИРИ за Западниот Балкан во 2024та година, скоро ¼ од граѓаните сметаат дека кај нас најкорумпирано е судството (23%). Во ова сме лидери во регионот ( во другите земји овој процент е помалку од 20%, но кај сите нив исто така предничи судството). Оваа перцепција на граѓаните најмногу (особено пред избори) ја истакнуваат политичките лидери и политичките партии. Ќе речете неспорно, тоа им е работа, и ќе бидете во право се додека не отидете чекор понатаму во истата таа анкета и не видите дека 26% од граѓаните сметаат дека политичките лидери и политичките партии се најкорумпирани. И во ова сме лидери.
И доаѓаме до апсурдна ситуација: субјектите за кои граѓаните сметаат дека се најкорумпирани се најгласни во истакнувањето на корупцијата и повикот на борба против корупцијата на оние кои се втори во редот, а тие вторите се некако молчаливи. Како беше онаа “држете го корумпираниот“ …
Тука веројатно е одговорот на прашањето какви треба да бидат процесите на реформи – ослободени од влијанијата на партиските елити и политичките лидери.
Што би значело ова во практиката:
1. Предлозите за креирање на законската рамка за целокупното функционирање на правосудниот систем треба да дојдат од експертите во областа – академската фела, практичарите, граѓанскиот сектор; да се засновани на истражувања и ослободени од ургентноста на дневната политика да покаже резултати тука, сега и одма. Сегашниот состав на работните групи за менување на Законот за судскиот совет дава верба дека тоа ќе биде така. Таквата тенденција треба да остане за сите закони со кои се уредува работата на правосудните органи.
2. Постапката за донесува на законите треба да биде транспарента и отворена за јавна дебата. И секако ослободена од политичките пазарења чиј дострел е „следниот мандат“. Ре-позиционирањето на системот, правосудниот но не и само тој (можноста за поставување на здрави нозе одамна го пропуштивме), не може и не смее да биде цртица во „То До“ листата на еден мандат, на една коалиција, за одреден рок. Има работи кои се прават за да траат, долго и стабилно. Ова е едната од нив.
3. Клучно за успешноста на овој процес е токму учеството на правосудството. И тука, (валидно) се поставува прашањето како некој, кому јавноста не му верува, сам да си каже како треба да се оправи. При дискутирањето на довербата на јавноста во судството, се потенцира дека само 2% од граѓаните имаат висока доверба. За споредба, степенот на висока доверба во
собранието е 2% (споредба нема). Политичките партии им бегаат за 1 процентен поен. Тие имаат висока доверба од 3%, а Владата има двојно повисока од судството цели 4%. Има народни поговорки за оваа состојба на мерење должина на уши.
4. Подгревањето на недовербата во судството, од истите оние кои исто така уживаат мала доверба ама за којашто вообичаено се зборува еднаш на 4 години, укажува на тоа дека системот на поделба на власта се свел на систем на поделба на интересите – најчесто поделба, или ако сакате трговија, на интересите на олигархијата и политичките елити. И ова не е од сега. И баш затоа што не е од сега треба да запре. Теоретски системското уништување на довербата во судството (но и во академијата, медиумите и слично) е пат кон диктатура. Теоретски ова кај нас не би било можно оти оние кои системски најгласно зборуваат за таа недоверба (и де факто придонесуваат за нејзино намалување) исто така уживаат ниска доверба. Теоретски. Практиката во изминатите 30 години градење демократија и демократски институции ја демантираа теоријата. Покажаа дека спрегата на интересите на партиските елити и сомнителните бизниси е двигател на квази реформите кои направија денеска повторно да зборуваме за реформа на системот.
5. Оттука, процесите на реформа не може да се одвиваат по правилата на квази-реформите. Потребни се нови правила на игра кои ќе го опфатат целокупниот процес на вршење на функциите во правосудството – од специфичната едукација како предуслов до критериумите за одговорност и разрешување како гарант за професионализмот во правосудниот систем. Да, градењето нова, солидна, долготрајна правна рамка бара време, а граѓаните немаат трпение. Разбирливо, ги истрпеа сите жалопојки за неспособноста на претходниците и добрите намери на оние по нив, и додека тие претходните и оние следните се менуваа на избори, песната остана иста.
6. Правосудството мора да биде независно и непристрасно. Систем во кој таа независност и не пристрасност се предмет а пазарење не е систем, барем не демократски. Но, истовремено правосудството треба да биде одговорно – судиите и јавните обвинители треба да одговараат за вршењето на својата работа,. Систем во кој таа одговорност не се спроведува во постапка одредена со закон не е систем, барем на демократски. Оттука, реформите треба да почиваат на
a. Јасно определени услови и постапки за избор, работење и одговорност на републичките совети – судски и јавно обвинителски
b. Точно дефинирани правила и механизми за избор и разрешување на судии и јавни обвинители и правни лекови доколку истите не се во согласност со закон
c. Транспарентност и отчетност во овие процеси – стручната јавност и граѓаните треба да знаат кој се предлага за избор на такви функции, и тоа многу повеќе од флоскулата дека се “истакнатите правници“ (дефиниција на „истакнат правник“ ниту постоела, ниту ќе постои што, веројатно, е еден од проблемите, оти честопати останува нејасно кој со што и во што се истакнал).
7. Но, законите како слово на хартија не го реформираат системот. Да, тие се клучен предуслов, ја определуваат рамката. Но, системот го чинат луѓето. Потребна ни е сериозна промена во менталитетот, во сфаќањата за значењето на функциите на сите чинители на власта и на потребната рамнотежа на поделбата на власта како единствен механизам за демократска контрола. Законите се насоката, луѓето се оние кои ги спроведуваат. И да бидеме искрени, во правосудниот систем има чесни, одговори, стручни луѓе кои треба да се охрабрат да се изборат со оние од нивните редови кои ги немаат тие одлики.
8. Конечно, за правосудниот систем и за реформата на правосудниот систем треба да се зборува и за тоа најмногу треба да зборуваат оние кои го чинат системот. Да расчистиме две -три работи:
a. Судски одлуки се коментираат. Ако некој нешто прави во мое име, имам право критички да го опсервирам и да зборувам за тоа. Секој од нас.
b. Граѓаните не се стручњаци по право. Судиите и јавните обвинители се. Тие се оние кои треба да и ги објаснат постапките на јавноста. И тоа треба да го прават повеќе и почесто. Не смее законодавната и извршната власт да зборуваат повеќе за судската од судската.
c. Граѓаните плаќаат за грешките на правосудниот систем. При тоа, цената е многу поголема од парите од буџетот кои се одлеваат на надомест на штета. Цената е иднината.
За таа иднина, реформите треба да бидат спроведени на начин кој нема да биде од денес за утре…или до следните избори.
Обраќање на проф. др. Неда Здравева, претседателка на Хелсиншкиот  комитет за човекови права, на трибината што ја организираше иницијативата „Кој е следен“ на 13 февруари, 2025 година.

Почитувани,

Здружението Гласен Текстилец со задоволство ве поканува да учествувате на Националната конференцијаза родова еднаквост и дискриминација на работното место, која ќе се одржи на 7 март 2025 година (петок) со почеток во 16:00 часот во Хотел Оаза – Штип.На конференцијата ќе бидат разгледувани важни теми поврзани со родовата еднаквост, дискриминацијата и предизвиците на работното место. Со цел да поттикнеме соработка и конструктивен дијалог, ќе се организираат излагања и дискусии со експерти, работодавачи, претставници на Национални институции и граѓански организации, кои ќе дадат конкретни препораки за создавање на безбедни и инклузивни работни средини за жените.

Ве молиме да потврдите учество најдоцна до 5 март 2025 година на електронската адреса: antonela.miteva@glasentekstilec.mk или телефонски на 075 316 109.

Со почит,Гласен Текстилец.

Помалите политички партии покажуваат поголема флексибилност и отвореност за подобрување на нивната работа, додека поголемите партии имаат тенденција да ги усвојуваат промените постепено. Охрабрувачки, постои

Date:
13/02/2025

Играта Green Up се состои од две посебни игри:(1) Тврда верзија на играта, развиена за групна игра – лице в лице и,(2) Дигиталната игра, развиена како поедноставена верзија на физичката игра.Двете игри се составен дел од Интергрин програмата за јакнење на капацитетите на општините. Нивната улога е да го олеснат учење за вработените во различните сектори и одделенија во општините. Истите нудат забавно учење и вежбање на зелените вештини преку специфични сценарија, мисии, зелени иницијативи и реални предизвици.Изберете која од двете игри сакате да ја тестирате!Можете да го превземете сетот карти за печатење, или кликнете „Плеј“ (Play) и играјте ОНЛАЈН!Проектот е ко-финансиран од Европската Унија преку програмата Еразмус+, а Еко Логик ја имаше водечката улога во изготвувањето на концептот и дизајнот на физичката игра, како и концептот за дигиталната игра.

OTHER Educational Games News

Игра за Циркуларна Хемија: Нов Начин за Учење и Едукација Зошто Циркуларната Економија е Важна? Циркуларната економија се фокусира на создавање решенија за одржлив развој преку минимизирање на отпадот и максимизирање на искористеноста на ресурсите. За да се доближи оваа концепција до младите генерации, проектот “Циркуларна хемија во дигиталната ера”, поддржан од Еразмус+, ја претставува […]
Read more

Ever wondered how to teach your kids about traffic safety while keeping them entertained? Bicycle Pathway is here to make it happen! With its unique design and interactive approach, this board game is perfect for kids who want to have fun while learning the rules of the road. Cycle Path: An Exciting Educational Game for […]
Read more

Дали некогаш сте помислиле како да ги едуцирате вашите деца за безбедноста во сообраќајот додека се забавуваат? „Велосипедска патека“ е друштвена игра која го прави токму тоа! Со уникатен дизајн и интерактивен пристап, оваа игра е совршена за деца кои сакаат да се забавуваат додека учат за правилата на патиштата. Што е „Велосипедска патека“? „Велосипедска […]
Read more

Игра на проверка на знаење и повторување. Правила: 4 тима „Исток“ „Запад“ „Север“ „Југ“ На главната табла за играње има три типа полиња – „Лилјаци“, „Пештери“ и „Опрема и украси“ кои ве движат нагоре, надолу или ве паузираат еден друг. Ако играч стапне на поле „Лилјак“ – му следува прашање за определен лилјак (влече лилјачка […]
Read more

Прибор за игра Правила Децата се делат на два тима „Преспански“ и „ Охридски“ Застануваат од двете страни на хартиената играчка што ја претставува Геличица: Лево е Охриски тим, десно Преспанскиот тим. Учителката- модераторот одбира кој тим прв ќе игра со „Галичица“ – хартиена играчка, со помош на хартиено авионче во форма на лилјак. Го […]
Read more

Алатката за дискусија на целите за одржлив развој има цел да креира систематска дискусија при анализа на некоја цел за време на работилници или тренинг курсеви. Алатката е пригодна за дискусија на различни тематики каде е потребен сопфатен пристап.Главната цел на алатката е стимулирање на дискусија во насока на постигнување на одредена цел преку идентификување […]
Read more

Македонскиот центар за меѓународна соработка (МЦМС) ја проверуваше ПЕРЦЕПЦИЈАТА НА ГРАЃАНИТЕ ЗА БЕЗБЕДНОСТА, како личната, така и општо, во државата.

Резултатите од истражувањето покажуваат дека кога е во прашање личната безбедност, половина од граѓаните (52,7%) се чувствуваат безбедно во средината во која живеат и работат. Етничките Македонци (59,4%) и припадниците на другите етнички заедници (53,8%) се побројни меѓу оние кои се чувствуваат безбедно додека тој процент кај етничките Албанци изнесува 33,3%.  Прашани кој најдобро ќе ги заштити нив и нивните семејства, најголем број од граѓаните (46,2%) имаа доверба само во себе, односно сметаат дека тие самите најдобро ќе ја заштитат својата и безбедноста на нивното семејство. Една петтина рекле дека никому не му веруваат, а нешто помалку, односно 19,0% сметаат дека полицијата ќе ги заштити најдобро.
Граѓаните најбезбедно се чувствуваат дома. Како се зголемува дистанцата, односно опкружувањето, така се намалува чувството на безбедност од 91,2% (за безбедноста во домот), до 85,4% кога во прашање е нивната населба, па се до 60,4% кога станува збор за државата.
Кога се во прашање факторите кои влијаат на чувството за безбедност, резултатите од истражувањето покажуваат дека околу една третина од граѓаните се чувствуваат безбедно затоа што живеат нормално и го почитуваат законот и редот. Околу една петтина како фактор за чувството за безбедност го препознаваат нивното добро опкружување, а за околу една десетина важно е тоа што се способни да се заштитат себе си. Причината за чувството за небезбедност за околу 20% од испитаниците е уличниот криминал и насилство, а околу 15% одговориле дека такво чувство им прави лошата економска состојба и сиромаштија.
Половина од граѓаните (50,3%) се подготвени да посегнат по насилство за да ја заштитат безбедноста на нивното семејство. Вкупно 40,4% од испитаниците не се согласуваат со ниту еден од ставовите, односно самите не би посегнале по насилство за заштита. Иако процентот на оние кои се подготвени да пријават насилство е мнозински (59,6%) сепак, загрижуваат аргументите на остатокот од испитаниците за непријавување: велат дека тоа не е нивна работа, дека не веруваат дека надлежните можат да го решат проблемот, или се плашат од последиците.  Кај најмладите испитаници, оние меѓу 18 и 29 години, најниска (46,2%) е подготвеноста да пријават насилство или кршење на законот, а една четвртина од нив рекле дека тоа не е нивна работа. Локално гледано, граѓаните најмногу ги загрижуваат небезбедните патишта и брзото возење (31,0%). На второ и трето место се криминалните пресметки (15,6%) и насилството поврзано со злоупотреба на дроги (15,5%). Загриженоста заради небезбедните патишта и брзото возење расте со зголемувањето на возраста на испитаниците од 22,5% кај оние меѓу 18 и 29 години до 38,2% кај граѓаните над 65 години.
За МЦМС, анкетата ја спроведе М-Проспект. Податоците беа прибирани со телефонска анкета која е  спроведена на национален репрезентативен примерок од 1000 испитаници.
Извештајот е подготвен и објавен во рамките на програмата „Пат кон отпорност и реинтеграција на ранливите семејства во заедницата“, финансиски поддржан од Глобалниот фонд за ангажираност и отпорност на заедницата – ГЦЕРФ. Програмата ја спроведуваат Македонскиот центар за меѓународна соработка (МЦМС), Нексус – граѓански концепт, Иницијатива за европска перспектива (ИЕП), Плиадес и Хоризон Цивитас.

Следно >

Поврзани:

Со влегувањето во 2025 година, проектот InterGreen продолжува со активностите за промоција на одржливоста и зајакнување на зелените вештини на општинските службеници во шест европски држави: Португалија, Италија, Франција, Грција, Кипар и Македонија. Овој проект е ко-финансиран од Европската Унија во рамки на програмата Еразмус+, а неговата цел е да им помогне на општините да се справат со еколошките предизвици и да ја подобрат одржливоста на локално ниво.Меѓународни онлајн состаноци: Поврзување на општините за позелена иднинаВо текот на октомври и ноември 2024 година, конзорциумот на проектот InterGreen организираше два меѓународни онлајн состаноци, на кои учествуваа повеќе од 50 претставници од општини и организации од шестте партнерски држави.Првиот состанок беше посветен на претставување на целите на проектот и создавање можности за соработка меѓу општинските претставници кои учествуваат во обуките. Оваа сесија овозможи споделување на клучните еколошки предизвици и решенија.Вториот состанок се фокусираше на едукативните алатки развиени во рамки на проектот, вклучувајќи ја Green UP – друштвена игра за учење преку игра во живо и нејзината дигитална верзија. Овие алатки имаат за цел да помогнат во јакнењето на капацитетите на општините во областа на одржливоста.Овие состаноци беа одлична можност за општините да разменат искуства и идеи за надминување на заедничките еколошки предизвици.Едукативни работилници: Практични обуки за одржлив развојОсвен онлајн состаноците, во сите шест земји-учеснички беа организирани и едукативни работилници. Во Македонија, овие работилници ги спроведе Еко Логик, а учествуваа претставници од шест општини: Аеродром, Карпош, Кисела Вода, Чаир, Гази Баба и Кочани.Обуките ги опфатија следните четири модули:Одржлив развој – Разбирање на Целите за одржлив развој и нивно спроведување на локално ниво
Зелени вештини и компетенции – Обезбедување на алатки за одржливост на општинските службеници
Методологија на студии на случај – Учење од реални примери за подобро решавање на предизвиците
Пренос на знаења и искуства – Поттикнување на размена на добри практики меѓу општинитеОвие работилници беа одлична можност за дискусија и идентификација на клучните предизвици поврзани со одржливиот развој, како и за заедничко креирање проекти и иницијативи за нивно надминување.Следете ги новостите од InterGreenПродолжуваме да работиме на градење позелени општини! За најновите активности од проектот InterGreen, посетете ја нашата веб-страница: www.intergreenplatform.eu и следете нè на Facebook и LinkedIn.Заедно можеме да изградиме поодржливи заедници!