Содржината на информациите презентирани во овој дел од веб странaта се единствена одговорност на грантистите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразуваат гледиштата на Цивика мобилитас, Швајцарската агенција за развој и соработка (SDC) или организациите што ја спроведуваат. Информациите се презентирани како што се пристигнати и печатните или други грешки во нив се одговорност на самите автори.
Денес се одржа Регионална дебата за јавни политики „По кризата со цените на храната: Патоказ за прехранбена самоодржливост во регионот на Западен Балкан – Научени лекции и патот напред“.
На дебатата дискутиравме за зависноста од увоз на прехранбени производи, потребата од рамномерен регионален развој и адаптација на климатските промени, како и регионална соработка во регионот на Западен Балкан.
На 30 јануари 2025 година, во Јавна соба се одржа втората физичка средба на членките на македонската мрежа на Фондацијата Ана Линд. Средбата започна со состанок кој го модерираше Симона Славкова прокетниот координатор на мрежата. На овој состанок ги дискутиравме сите активности и постигнувања во изминатите месеци, како и можностите…
Младински образовен форум (МОФ) објавува јавен повик за сите млади поединци и групи на возраст од 15 до 30 години од Македонија кои активно се занимаваат со медиуми, новинарство или медиумска писменост, да се пријават за „МОФ награда за медиумска извонредност кај младите“.
Избери една од темите:
Улогата на младите на Западен Балкан – Истражи и прикажи како младите придонесуваат кон општествените промени и регионалната соработка, со кои предизвици се соочуваат и како можат да ги искористат постоечките можности. Креирај креативен медиумски производ што ќе ги прикаже нивните искуства и идеи.
Иновативен пристап кон медиумската писменост и дигитален активизам – Истражи како младите можат да користат дигиталните платформи за критичко размислување, информирање и иницирање општествени промени. Создај мултимедијален производ што ќе поттикнува одговорно користење на медиумите, препознавање дезинформации и активна онлајн граѓанска ангажираност.
Интеркултурен дијалог – Истражи како младите од различни култури и етнички заедници во Западен Балкан градат мостови на соработка, разбирање и солидарност. Креирај мултимедијален производ кој ќе ги прикаже нивните приказни, иницијативи и успешни примери на културна размена и заедничко дејствување.
Пријави се со:
Труд во кој било мултимедијален формат – подкаст, есеј, напис, мим, видео, фотографија или кој било друг формат. Право на учество имаат поединци или групи на возраст од 15 до 30 години од Македонија
Испрати ја пријавата на мејлот: info@mof.org.mk со назнака „Апликација за МОФ награда за медиумска извонредност кај младите“, најдоцна до 16 февруари 2025 година, до 23:59 часот.
Ќе се оценува:
Оригиналност и иновативност на мултимедијалниот производ,
Релевантност на темата медиумска писменост,
Влијание врз заедницата и публиката,
Квалитет на производот и содржината.
Победникот/победничката ќе добие:
Признание и плакета МОФ за медиумска извонредност,
Објава на трудот на платформите на МОФ,
Парична награда во износ од 24.000 денари.
Победниците ќе бидат известени преку е-пошта до 20 февруари 2025 година. Резултатите исто така ќе бидат објавени на веб-страницата и социјалните мрежи на МОФ. За сите дополнителни прашања, може да нѐ контактирате на мејлот info@mof.org.mk со назнака „Информации за МОФ награда за медиумска извонредност кај младите“.
Скопје, 4 февруари 2025 – По повод Светскиот ден за борба против ракот, Здружението за еманципација, солидарност и еднаквост на жените (ЕСЕ) ја повикува Владата на Република Северна Македонија и Министерството за здравство итно да ја зголемат поддршката за превентивни програми за рана детекција и спречување на малигни заболувања. Анализите…
Во време кога одржливоста станува клучен фактор за успех, малите и средни претпријатија (МСП) во Македонија се соочуваат со предизвикот како да ја интегрираат зелената транзиција во своите деловни модели. Глобалните и европските политики за климатски промени и циркуларна економија поставуваат нови барања за компаниите, но истовремено отвораат можности за подобра конкурентност, иновации и зголемена профитабилност.Колку се подготвени македонските МСП за зелена транзиција?Македонските компании постепено стануваат свесни за важноста на одржливото работење, но многу од нив се соочуваат со недостаток на информации, ресурси и експертиза за успешно имплементирање на еколошки практики. Некои од главните предизвици со кои се соочуваат вклучуваат:Недостаток на финансиски средства за инвестиции во одржливи технологии
Ограничено познавање за европските и домашните регулативи за животна средина
Недоволно развиени капацитети за енергетска ефикасност и циркуларна економија
Перцепција дека зелената транзиција е трошок, наместо можност за раст и развојСепак, постојат компании кои веќе ги усвојуваат принципите на одржливост преку оптимизација на ресурси, дигитализација и еко-иновативни бизнис модели. Ова е показател дека со соодветна поддршка и обука, македонските МСП можат да станат двигатели на зелената економија.Кои се клучните компетенции на зелениот лидер во приватниот сектор?За да ја водат својата компанија кон одржливост, менаџерите за одржливост или „зелените лидери“ треба да поседуваат:📌 Знаење за национални и европски регулативи – запознавање со Зелената агенда на ЕУ, директивите за емисии на јаглерод, циркуларната економија и одржливите извори на енергија.📌 Стратешки пристап кон одржливоста – развој на долгорочни планови кои ги интегрираат ESG (Environmental, Social, Governance) принципите во работењето.📌 Иновациски и менаџерски вештини – способност за идентификување на зелени бизнис можности, ефективно управување со ресурси и воспоставување партнерства за одржлив развој.📌 Комуникациски и лидерски вештини – ангажирање на вработените, клиенти и засегнати страни во процесот на транзиција кон одржливи практики.Повик за учество во истражувањето на Greenlead проектотЗа подобро да ги разбереме предизвиците и можностите за зелената транзиција на МСП, заедно со нашите партнери од Шпанија, Грција и Словенија спроведуваме истражување во рамки на проектот Greenlead. Целта на ова истражување е да се соберат податоци за тековните капацитети и потреби на македонските компании, како и да се развие бесплатна обука за менаџери за одржливост.Ако сте дел од приватниот сектор, Ве покануваме да го пополните прашалникот 👉 линк и да дадете придонес кон создавање подобра деловна клима за одржлив развој.Зелената транзиција не е само регулаторно барање, туку и можност за подобра конкурентност и иновативност на македонските компании. Со соодветна обука, пристап до ресурси и стратешко планирање, МСП можат да станат двигатели на економија базирана на одржливи принципи.Вклучете се во иницијативите за зелена економија и придонесете кон поодржлива и поразвиена Македонија!
Date:
04/02/2025
Во свет каде што одржливоста станува сè позначајна, едукацијата игра клучна улога во обликувањето на свеста и акциите за подобра иднина. Затоа, со задоволство ве покануваме на онлајн настанот „Sustainability Coaches“, организиран од Еко-Логик. Датум: 12 февруари 2025Време: 17:30 – 19:00Платформа: Zoom (линкот ќе биде испратен до регистрираните учесници)Секој учесник ќе добие сертификат за учество […]
Во свет каде што одржливоста станува сè позначајна, едукацијата игра клучна улога во обликувањето на свеста и акциите за подобра иднина. Затоа, со задоволство ве покануваме на онлајн настанот „Sustainability Coaches“, организиран од Еко-Логик.Датум: 12 февруари 2025Време: 17:30 – 19:00Платформа: Zoom (линкот ќе биде испратен до регистрираните учесници)Секој учесник ќе добие сертификат за учествоШто да очекувате?На овој настан ќе бидат претставени резултатите од проектот „Sustainability Coaches“, а учесниците ќе имаат можност да се запознаат со:Прирачникот креиран за време на проектот, кој нуди иновативни методи за едукација за одржливост.
Интерактивната платформа, дизајнирана за подобрување на учењето и вклученоста.
Играта SDG Master, достапна во борд и дигитална верзија, која помага во разбирање на Целите за одржлив развој (SDGs) преку интерактивен пристап.Кој може да учествува?Овој настан е наменет за:Едукатори и тренери во областа на образованието за возрасни
НВО активисти и работници во заедницата
Политички одлучувачи и претставници на институции
Истражувачи и студенти во областа на одржливиот развојАгенда17:30 – 17:40 | Презентација на Еко-Логик17:40 – 17:50 | Презентација на проектните резултати17:50 – 18:10 | Тестирање на активност од прирачникот18:10 – 18:20 | Презентација на интерактивната платформа18:20 – 18:30 | Пауза18:30 – 18:50 | Презентација на играта SDG Master (борд и дигитална верзија)18:50 – 19:00 | Повратни информации и дискусија🔗 Регистрирајте се тука: линк за регистрација
OTHER Activities Calls Events News
Во време кога одржливоста станува клучен фактор за успех, малите и средни претпријатија (МСП) во Македонија се соочуваат со предизвикот како да ја интегрираат зелената транзиција во своите деловни модели. Глобалните и европските политики за климатски промени и циркуларна економија поставуваат нови барања за компаниите, но истовремено отвораат можности за подобра конкурентност, иновации и зголемена […]
Read more
Во рамки на проектот „Sustainability Coaches“, финансиран од Еразмус +, Еко Логик заедно со партнери од Германија, Италија и Кипар работи на развој на едукативни материјали за подигнување на свеста и промоција на одржливи практики. Оваа иницијатива има за цел да го зајакне образованието за одржлив развој како клучен чекор кон подобра иднина. Меѓународна Обука […]
Read more
Новости од првиот состанок на партнерите за 2025 година во рамките на проектот Intergreen Erasmus+ Како што се приближуваме кон завршувањето на нашиот проект Intergreen Erasmus+, со задоволство ги споделуваме најновите достигнувања. Еве што постигнавме до сега: Овие постигнувања се важни за напредокот на проектот Intergreen Erasmus+, и продолжуваме да работиме со нашите партнери за […]
Read more
Е-курсот претставува адаптибилен образовен формат што ги опфаќа вештините потребни за спроведување на принципите на одржливост и добро управување во спортските организации. Курсот вклучува интерактивни модули со теоретски и специфични знаења за еколошката, социјалната и економската одржливост, како и позитивните и негативните влијанија врз локалните заедници. Достапен е на сите јазици претставени во конзорциумот и […]
Read more
Во декември 2024 година, беше успешно реализирано тестирање на активности во 10 училишта во Македонија како дел од проектот INNO KIDS – Innovative Approaches for Development of Sustainable Communities by Kids. Овој проект е финансиран од програмата Erasmus+ на Европската Унија и е заедничка иницијатива помеѓу Македонија, Словачка, Романија, Португалија и Италија. Проектот има за […]
Read more
Во рамки на ЦЕ Академијата одржана од Арно имавме можност да се запознаеме со основите на циркуларната економија. Преку воведна презентација од проф. д-р Наташа Данилоска, беа претставени концептите на 8R и нивната примена во создавање одржливи бизнис модели. Дискусиите ја нагласија важноста на интегрирањето на циркуларните принципи во секојдневните проекти и организации. Што научивме […]
Read more
Петар Атанасов, поранешен заменик-министер за образование и наука во Владата на Република Северна Македонија и универзитетски професор, вели дека реформите во образованието се клучен предуслов за севкупен развој.
Во интервјуто за Институтот БИРС тој потенцира дека науката и научните истражувања се приоритет на ЕУ, додека образованието е наша домашна задача.
Образованието како сектор, според него, остана на маргините во изминатите 30 години а штетите се долгорочни.
Без квалитетно образование, подвлекува Атанасов, немате добар човечки капитал и имате помали шанси за поголем економски и општествен развој.
– Во процесот на преговори за членство во ЕУ е и Кластер 3, кој содржи поглавја кои се однесуваат на неопходните реформи за хармонизација на нашиот со европскиот образовен систем. Што може да направиме во овој правец?
Петар Атанасов: Во оваа област, образование и наука, имаме неколку предизвици на повеќе нивоа. Некои од нив можеме да ги надминеме сами, во секторот на образование на пример, но некои од нив бараат ангажирање на сите ресурси и капацитети во државата, во науката и научните истражувања на пример. Потребна е општа мобилизација на институциите на државата и на цел јавен сектор, вклучувајќи ги и универзитетите. Нашата држава помина скрининг процес и тимот што беше во Брисел добро ги презентираше нашите позиции во поглавјата 25 (наука и научни истражувања) и 26 (образование и култура). Знаеме дека се потребни подобри закони и политики, како и политички консензус за да го изградиме нашиот образовен систем, но тој полека треба да се доближува до квалитетот на образовните системи во земјите членки на ЕУ. Да повторам, науката и научните истражувања се приоритет на ЕУ, додека образованието е наша домашна задача. Образованието како сектор остана на маргините во изминатите 30 години а штетите се долгорочни. Без квалитетно образование немате добар човечки капитал и имате помали шанси за поголем економски и општествен развој.
– Како да се убедат властите и јавноста за потребата од интерсекторската методологија на пристапување, со посебен фокус на темелните вредности како право на студирање, право на работа и право на добра администрација?
Петар Атанасов: Правата се поврзани со можностите и капацитетите што ќе се создадат. Ние имаме просечно образование, економија што главно не нуди добро платени работни места, како и негативна селекција во напредувањето во институциите во државата. За да се напредува, сите сектори мора да се координираат во Владата, како и да постои меѓусекторска соработка. Тоа никогаш не ни била силна страна, бидејќи секоја институција кај нас тера сопствена политика. Доброто владеење е квалитативна придобивка, додека квантитетот не се мери со тоа колку пати некој ви помогнал да „завршите“ некоја работа. Ние живееме во три светови: личен/семеен, во заедницата и во општеството. Првиот свет е ваша лична одговорност, вториот свет е светот на локалната власт и локалните потребите на луѓето, додека светот на општеството се поклопува со државата во која живеете. Притоа, нашето општество е високо поларизирано по политичка, етничка, а на микро план и според верска фрагментација. Значи, за да има подобро образование, подобар стандард и подобро владеење, треба да се работи на тоа, од ЕУ ништо нема да добиеме како подарок, самите треба да го одработиме нашиот развој. Сегментарноста на општеството треба да се решава преку издржани интегративни политики и подобрување на работата на институциите. Промените се услов без кој не се може понатаму.
– Дали Процесот од Болоња се спроведува како што треба и колку ја нуди основната негова вредност – мобилност?
Петар Атанасов: Болоња беше создадена за хармонизирање на образованието на Истокот со Западот. За приближување на националните образовни системи на земјите членки. Начинот на кој требаше да се направи тоа беше преку мерливост на образовните елементи (тоа што се учи), вмрежување во европскиот академски простор и мобилноста на студентите и професорите. Овие нормативни насоки требаше да ги трансформираат или надминат идеолошки обоените образовни системи. Во некои делови Болоњскиот процес не се спроведува како што треба, но тоа е одговорност на образованието во националните земји. Е сега, конкретно за мобилноста. Постои внатрешна и надворешна мобилност. Нас не ни функционира ниту внатрешната мобилност. Некако се е статично во академскиот сектор и високото образование. Надворешната мобилност се зголемува од година во година. Има многу наши студенти надвор од државата, додека на научно поле мобилноста заостанува. Државните стипендии за студирање надвор во еден временски период ја надоместија оваа празнина. Можеби е време да се инвестира повеќе во научната мобилност. Еве, како член на академската и научна фела може да ви кажам дека можеме и повеќе и подобро. Во овој момент добри се примањата, но фалат инвестиции во базични научни истражувања. Особено во општествените науки, затоа што во светот се случуваат големи потреси и потребни се истражувања и нови сознанија кои би им помогнале на државата и на нашите носители на јавни функции да носат подобри одлуки од интерес за граѓаните. Сакам да учествувам во регионални компаративни истражувања во кои ќе ја мериме улогата и перформансите на нашата држава во однос на другите. А за тоа се потребни финансии.
– Како ќе ја подигнете свеста на стручната и пошироката јавност за важноста на Болоњскиот процес?
Петар Атанасов: Всушност, свеста треба да се подигне за потребата од поквалитетно образование и повеќе научноистражувачки проекти. Болоња е само репер за да знаеме до каде сме и уште колку ни треба за да достигнеме одредени стандарди. Нашиот образовен модел е разнишан и ќе треба доста интервенции за да се стабилизира, а потоа и да се развива.
Зошто во регионот се уште имаме административни бариери кога станува збор за признавање на дипломите? Што треба да се направи за да се тргнат истите?
Петар Атанасов: Задачата е „едноставна“, да се решат криминалот и корупцијата во високото образование. Да нема веќе лажни и фалсификувани дипломи, секоја диплома да гарантира тоа што го пишува на неа, да се стане член на европските организации што гарантираат обезбедување на квалитетот во високото образование итн. Пазарот на купени дипломи е долго време присутен во целиот регион, особено во неколку држави кои им се познати на сите. Проблемите во оваа сфера се напластени со години и не знам од каде треба да се тргне. Потребна е добра датотека и поврзаност меѓу универзитетите за да се намалат коруптивните активности и лажните дилпломи. Министерството за образование се обидува да ги средува работите, ама тоа нема да оди ниту брзо ниту лесно. Кај нас дома, потребна е и оптимизација на универзитетите. Да се направи деконцентрација на некои факултети, но преку концентрација на квалитет. Ние како држава немаме капацитет за повеќе од два јавни универзитета. Исто така, во секоја област имаме по неколку добри професори и истражувачи, тие треба да се поддржат и да се овозможи повисок квалитет на она што го работиме. Секој академски работник, според мене, во својата кариера има пет задачи, треба да предава, да истражува, да публикува, да создаде академски подмладок и да учествува во јавниот живот, на соодветен начин.
– Ние имаме неколку илјади граѓани кои активно бараат работа, но од друга страна има недостаток на кадар за над 10 илјади слободни работни места. Дали нашиот образовен систем одговара на потребите на пазарот на труд?
Петар Атанасов: Во генерална смисла не одговара. Во подолг период проблем беше несоодветната уписна политика. Но, поголем е проблемот со просечноста на квалитетот што се добива од образованието. Креаторите на политиките треба да се одлучат за точката на баланс меѓу длабочината и широчината на знаењето во образованието и подготовката за специфични вештини и знаења, готови за вклучување на пазарот на трудот. Оттука треба да се подобрува секој сегмент од образовниот процес. Сепак, одговорноста треба да ја преземат оние што ги создаваат законите и стандардите што треба да се исполнат. Прогласувањето на концептот за доживотно учење, не обврзува на секојдневно напредување во кој било сегмент од општеството и економијата. На светот ургентно му требаат два вида на квалитетни кадри: експерти во областа на економијата и критичари на општествената стварност. Во секој случај меритократијата треба да има свое влијание.
– Земјата одвојува помалку од 1% од БДП за наука и иновативен развој. Како се одразува оваа во поглед на целокупниот развој?
Петар Атанасов: Тоа што го издвојуваме е недоволно, иако изминатите години нешто се инвестираше. Трите магични зборови се истражување, развој и иновации. Оние земји што напредуваат имаат висок процент на инвестиции во истражувањата и развојот, некаде и над 3 проценти, посебно од финансирањето на образованието. Ние долго време стагниравме на под еден процент. Сите анализи зборуваат дека со вложување во овие сектори на долг рок добиваат и економијата и општеството. Ние сме страшно некоординирани во врска и со нашите капацитети. Истовремено, имаме обврска да се прилагодиме на европскиот научен простор, да се вклучиме во европските рамковни програми и да ги обезбедиме потребните капацитети за ова. Но, најмногу од се имаме домашна обврска да инвестираме во човечкиот академски капитал, затоа што само така ќе добиеме кадри подготвени за натпревар и за развој. Што се однесува до образованието, тука се соочуваме со лична одговорност како земја кандидат. Треба да работиме на подобрување на политиките според европските стандарди, според донесените директиви и документи, но и според меѓународните стандарди, оние во анализите на Светска банка и ОЕЦД. Анализите се прецизни, точно знаеме што треба да правиме, пред сè, интеграција на активностите во областа на образованието и обуката, како и јакнење на капацитетите за управување со европските програми за образование.
Текстот е работен во рамки на проектот „Застапување за инклузивен развој“, финансиски поддржан од Владата на Швајцарија преку програмата Цивика мобилитас.
Содржината на овој текст е единствена одговорност на Форум за разумни политики, ИОХН и БИРС и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија, Цивика мобилитас, или организациите што ја спроведуваат.
Општи информации
Хелсиншкиот комитет за човекови права, во рамки на проектот „Зајакнување на националните заштитни механизми против говор на омраза во Република Северна Македонија” финансиран од страна на Европската Унија како дел од програмата EuropeAid/174503/DD/ACT/MK, согласно Договорот за грант потпишан меѓу Хелсиншкиот комитет за човекови права и Европската Унија бр. NDIZI-THE-NEAR/2022/441-698, oбјавува повик за ангажирање на јавен обвинител како експерт за одржување на четири дводневни обуки за зајакнување на капацитетите на судиите и јавните обвинители за постапување во случаи на говор на омраза.
Главната цел на проектот е да се зајакнат ефективните механизми за заштита на правата на граѓаните во Република Северна Македонија при практикување на слободата на изразување и борба против говорот на омраза во согласност со меѓународните и европските стандарди. Влијанието на акцијата е специјално дизајнирано да овозможи синергија помеѓу работата на секторот на граѓански организации и релевантните институции како заштитни механизми од говор на омраза, врз основа на собирање податоци и директен ангажман со избраните целни групи. Ова ќе се постигне преку отворен политички дијалог со цел да се обезбеди посветеност на Владата за понатамошно подобрување на целокупната ситуација преку оперативно и институционално зајакнување на капацитетите за справување со говорот на омраза во согласност со најдобрите европски практики.
Позиција
Експерт – јавен обвинител за одржување четири дводневни обуки за зајакнување на капацитетите на судиите и јавните обвинители за постапување во случаи на говор на омраза
Тема на обуките
Избраниот експерт ќе треба да одржи четири дводневни обуки за јавни обвинители и судии од четирите апелациони подрачја за препознавање, спречување и борба против говорот на омраза, за постапување во случаи на говор на омраза и собирањето докази, со посебен фокус на најдобрите практики на Европската Унија, особено на судската пракса на Европскиот суд за човекови права.
Обуките ќе бидат спроведувани од три експерти избрани на јавен повик, еден јавен обвинител, еден судија и еден претставник на Секторот за компјутерски криминал и дигитална форензика.
Избор на експерт
На овој повик имаат право да учествуваат сите јавни обвинители што ги исполнуваат следниве критериуми:
Работно искуство како јавен обвинител од најмалку 5 (пет) години, особено со постапување во случаи на говор на омраза, дела од омраза, дискриминација или заштита на човекови права;
Минимум 5 (пет) обуки посетени во текот на работното искуство како јавен обвинител (или претходно) во областа на говорот на омраза, дела од омраза, дискриминација или заштита на човекови права; и
Минимум 3 (три) обуки во кои кандидатот бил обучувач.
Искуството се докажува по пат на приложена кратка биографија (CV) во кои се наведени обуките што се посетувани и обуките каде што кандидатот бил обучувач, којашто треба да содржи и краток опис на содржината на обуките.
Работни задачи
Подготвување на концепт и методологија за спроведување на обуките
Утврдување на целите на обуката
Подготовка на тестови за учесниците пред одржување на обуката за оценување на моменталните капацитети и тестови за евалуација
Подготовка на писмени материјали и вежби за проширување на знаењата
Постојана комуникација со проектниот тим на Хелсиншкиот комитет за човекови права за спроведување на сите задачи, вклучително и утврдување на роковите за нивно завршување
Спроведување на работните задачи
Времетраењето на ангажманот ќе започне на почетокот на април по склучување на договорот со ангажираното лице и ќе трае до завршување на активностите, односно до јуни 2025 година.
Дводневните обуки ќе бидат спроведени во периодот од април-мај 2025 година.
Хелсиншкиот комитет ќе потпише договор со надворешниот соработник каде што ќе бидат дефинирани меѓусебните права и обврски.
Начин на пријавување
За пријавување на овој повик кандидатите треба да достават:
професионална биографија (CV), вклучително со обуките што се посетувани и обуките каде што кандидатот бил обучувач, којашто треба да содржи и краток опис на содржината на обуките; и
финансиска понуда за спроведување на обуките
Документите за пријавување задолжително да се достават на имејл адресата natasha.petkovska@mhc.org.mk најдоцна до 17.04.2025 година со назнака „Избор на јавен обвинител за одржување дводневни обуки за говор на омраза“. По доставување на пријавите, тимот на Хелсиншкиот комитет ќе ги оценува во неколку чекори: проверка дали се доставени потребните документи; евалуација на персоналните биографии и евалуација на финансиските понуди.
За дополнителни прашања, Хелсиншкиот комитет за човекови права ви стои на располагање на горенаведената имејл адреса.
Скопје, 04.02.2025 година.
ЕУ ја вклучува Македонија во своите безбедносни и одбранбени капацитети уште пред да стане членка
ЕУ го оценува нашиот регион како исклучително важен за севкупната европска безбедност
Автор: Афродита Рамос
Македонија својот пат за интеграција со ЕУ во делот на безбедносите политки го започна со вклучување во мировната мисија на ЕУ во Босна и Херцеговина – АЛТЕА во 2006 година. Дваесет години потоа Македонија е земја-кандидат за членство во ЕУ која ја има целосно усогласено својата безбедносна и надворешна политика со таа на Европската унија. Земјата денес имаме потпишано Партнерство за безбедност и одбрана со ЕУ, што според експертите, ја сигнализира подготвеноста на Унијата целосно да нѐ интегрира во својот безбедносен механизам и пред официјално Македонија да стане членка.
Извор: EUforBiH – Припадници на АРМ во АЛТЕА на Денот на независноста – 8 Септeмври
Патот на Македонија до целосната усогласеност со европските безбедносни политики стартуваше со АЛТЕА каде од 2006 до денес биле распоредени вкупно 292 припадници на македонската армија во различни ротации и капацитети – воздухопловен хеликоптерски деташмент, медицински тимови, штабни старешини и правни советници. На 22 октомври 2024, македонското Собранието донесе одлука да испрати нови 32 припадници на Армијата во меѓународната операција на ЕУ АЛТЕА, за период од шест месеци, поточно до мај оваа година.
Освен во АЛТЕА припадници на АРМ учествуваа и во поранешната мисија на ЕУ за обука на Централноафриканската Република – „ЕУТМ ЦАР“, каде силите на ЕУ придонесуваа за постигнување на безбедна средина во областа Бангуи, важен дел од меѓународните напори за заштита на локалното население како и за создавање услови за непречено доставување на хуманитарна помош. Во 2020 година двајца штабни офицери од Македонија беа испратени во мисијата ЕУТМ ЦАР, каде придонесуваа заедно со припадници од осум земји-членки на ЕУ и четири земји-партнери и земји-кандидати. Учеството на Македонија во оваа мисиј заврши пред две години, во февруари 2023 година.
Бенефитот од учествува во ЕУ мировни мисии
АЛТЕА е третата и најголема мировна операција што ја има започнато ЕУ. Таа е од исклучителна важност за европскиот мир и стабилност, со оглед на тоа што Босна и Херцеговина се граничи со земји-членки на Унијата и секоја нестабилност на нивните граници носи опасност и за самата ЕУ, концепт кој Унијата го нарекува безбедна и сигурна средина. Усогласувањето со безбедносната политика на Европската унија е опфатено во 31 поглавје – надворешна, безбедносна и одбранбена политика, од преговорите за членство во ЕУ, во Кластерот шест – надворешни односи. Сите 27 земји-членки на ЕУ учествуваат во Европската заедничка безбедносна и одбранбена политика. Сите земји кои сакаат да станат членки на ЕУ треба да придонесуваат и соодветствуваат со критериумите на оваа европска политика, идеја која тие ја нарекуваат „давател на безбедност наместо безбедносен корисник“.
„Република Северна Македонија ја потврдува стратегиската определба за достигнување членство во Европската Унија преку цврстата политичка определба за поддршка на Заедничката надворешна и безбедносна политика (ЗНБП/CFSP) и со декларирање конкретен придонес кон цивилните и воените операции во рамките на Заедничката безбедносна и одбранбена политика (ЗБОП/CSDP) на Унијата”, се наведува во извештајот на Министерството за одбрана.
Претседателот на Синдикатот на одбраната и безбедноста – Ристо Ајтов, вели дека ако не беа мировните мисии на НАТО и на ЕУ каде учествуваше Македонија, земјата ќе немаше од каде да црпи искуство и ќе останеше само на теоретско знаење. Според него на македонската армија како млада армија од 30 години, иако веќе припаѓа на друштвото на НАТО армии каде некои членки имаат армии со повеќе од 100 години постоење, потребно и е собирање на искуство.
Ристо Ајтов, Претседател на Синдикатот на одбраната и безбедноста
„Втората придобивка од учеството во мировните мисии е интеркооперативностa со другите развиени армии на ЕУ членки. Мисијата не е еднократна, туку е циклична и сите припадници кои се враќаат од мировните мисии потоа го споделуваат знаењето и искуството со своите колеги во рамките на обуките внатре во АРМ. Опременоста на македонската армија е дискутабилно прашање, затоа трет голем бенефит е тоа што во овие мировни мисии, опремата ја носат најголемите армии а ние помагаме во обслужувањето на опремата и така учиме за неа“, вели Ајтов.
Ајтов е уверен дека каде и да се отвори нова мировна мисија предводена од ЕУ, на пример во Украина, Северна Македонија ќе испрати свои мировници бидејќи го следи примерот на Европската унија како земја-кандидат за членство.
„Ние сме со намера да влеземе во ЕУ. Кога Европската унија прави закони за безбедност, тие закони ќе треба да се пресликаат и во македонското законодавство. На пример, ние како членка на НАТО сме должни, согласно планот и програмата на одредена мисија и нашите капацитети и специјалности, да учествуваме во неа. Истото е и со мисиите поддржани од ЕУ – ние можеме да кажеме не, но тоа не е добро за нас, особено што зависиме од нивната помош и поддршка за армијата”, вели Ајтов.
Според него следењето и поддржувањето на безбедносни и одбранбени одлуки на ЕУ е добро за Македонија како земја-кандидат, бидејќи ако не ги почитуваме, ризикуваме да биде сменет начинот на кој ЕУ гледа кон Македонија како кон партнер и потенцијална членка.
Извор: Армија на РСМ – медицински тим на АРМ во АЛТЕА
Претседателот на синдикатот вели дека мировниците откако ќе се вратат дома од мисиите немаат лоши искуства, но негативен аспект кој го забележал е незадоволството кај некои од нив во однос на работните односи.
„Нашите припадници на армијата некогаш се обесхрабрени од фактот дека заработуваат помалку од нивните колеги од другите армии, пример Германците или Французите, со кои заеднички учествуваат во мировните мисии и ги извршуваат истите задачи и работат на истите позиции а сепак заработуваат помалку од нив”, вели Ајтов.
Поактивно вклучување во безбедносната политика на ЕУ
На 19 ноември 2024, соработката помеѓу ЕУ и Северна Македонија во областа на одбранбената и безбедносна политика, дополнително се продлабочи и систематизира со потпишување на нова политичка рамка – Партнерство за безбедност и одбрана.
„Додека АЛТЕА беше конкретна операција со ограничен мандат, новиот договор создава постојана рамка за учество во повеќе мисии, заеднички вежби, размена на информации и развој на одбранбени способности. Ова значи дека Северна Македонија сега станува дел од пошироките механизми на Заедничката безбедносна и одбранбена политика (CSDP), што е значаен чекор кон нејзино интегрирање во европските одбранбени структури“, е ставот на Сеад Ризвановиќ, долгогодишен новинар и аналитичар во областа на одбраната и безбедноста.
Сеад Ризвановиќ, новинар и аналитичар
Ризвановиќ вели дека со ова Партнерство, ЕУ сигнализира дека сака поактивно да ги вклучи кандидатите во своите безбедносни политики дури и пред целосното членство:
„Потпишувањето на партнерството сега е дел од пошироките геополитички промени и зајакнувањето на одбранбената соработка во Европа по руската агресија врз Украина. ЕУ сè повеќе се фокусира на заедничката безбедност и одбрана, вклучувајќи ги и земјите кандидати кои се стратешки партнери. Ова партнерство дополнително ја зацврстува нашата улога во европската безбедносна архитектура а македонската одбрана ќе има корист преку пристап до експертиза, технологија и обука од европките партнери, што ќе ја зајакне нејзината способност за справување со закани“, вели Ризвановиќ.
Според него, преку учество во европски одбранбени иницијативи, армијата ќе може да се модернизира и да стане поконкурентна во рамките на НАТО и ЕУ.
Извор: Македонска информативна агенција (МИА)
Европски мировен фонд за Армијата
Од Европска служба за надворешна акција во септември 2024 објавија дека обезбедуваат поддршка од 13 милиони евра во рамките на Европскиот мировен фонд за македонската армија, што од домашните безбедносни експерти беше оценето како важна пресвртница во нашата безбедносна и одбранбена соработка со ЕУ.
„Одлуката ја одразува благодарноста на ЕУ за целосното усогласување на Северна Македонија со Заедничката надворешна и безбедносна политика на Унијата, што е многу јасен израз на стратешкиот избор на Северна Македонија за иднината во ЕУ. ЕУ и Северна Македонија стојат обединети во нивната решеност да ја продлабочат соработката во решавањето на итните прашања поврзани со безбедноста и одбраната и да истражуваат нови патишта за заедничка акција“, се наведува во соопштението на Европската служба за надворешна акција.
Извор: Eurasia Review
Поранешниот заменик-началник на Генералштабот и член на Клубот на Генерали – Генерал мајор во пензија, Мухамет Рацај, тврди дека овие средства не се дадени за закупување на вооружени системи, но сепак Европа размислува за нашиот регион како потенцијално загрозен од руската агресија врз Украина, што значи дека ЕУ ни помага во усовршување на нашите одбранбени капацитети уште пред да станеме членка.
„Европа сметаше дека е безбедна и дека не треба да троши многу пари на одбрана и безбедност, па затоа земјите членки ги намалуваа своите армии. Но во последно време е доста сериозна ситуацијата и Европа се подготвува за одбрана. Има многу непредвидливи работи кои се однесуваат на одбраната, суверенитетот и интегритетот на европските земји настанати по кризата предизвикана од војната во Украина. Ние прифаќаме се што ЕУ одлучува да ангажира за да ја зацврсти безбедноста на своите членки и тие што сакаат да се приклучат и затоа ни се дадени овие средства”, вели Рацај.
Генерал мајор во пензија, Мухамет Рацај
Генерал мајор Рацај вели дека овие средства од Европскиот мировен фонд се наменети и за тековните безбедносните потреби на нашата армија со чие зајакнување земјата ќе придонесе кон регионалната безбедност, како на пример преку Бригадата на Југоисточна Европа (SEEBRIG) која се користи за потребите на ОБСЕ, ЕУ-предводени мировни мисии, ОН и НАТО.
„Овие средства се насочени и кон зајакнување на нашите капацитети за справување и спречување на нелегалниот проток на мигранти кои транзитираат низ нашата земја и се упатуваат кон ЕУ, што претставува безбедносен ризик и за нас, и за Унијата. Ценам дека овие средства можеме да ги искористиме и за подобра подготовка на нашите единици во бригадата на Југоисточна Европа која има седиште во Куманово до 2026 година”, вели Рацај.
Тој додека бил заменик-началник на Генералштабот и присуствувл на состаноци со ЕУ, вели дека во тоа време не се давало голема важност на развивањето на нашите единици, како што тоа го прави НАТО откако станавме негова членка. Сега во ЕУ веќе почнуваат сериозно да размислуваат за функционирање на овие бригади, вели Рацај, бидејќи овој дел од Eвропа е критичен и потенцијално загрозен од Русија.
Учеството на припадниците на АРМ во мировните мисии предводени од ЕУ редовно се поздравува од европските претставниц како позитивен чекор кон целосно усогласување со безбедносните потреби на Европската унија.
Овој текст е изработен како дел од проектот „Медиумите за ЕУ“ спроведуван од ЕВРОТИНК и партнерите АЛДА и БИРС, а финансиски поддржан од ЕУ. Ставовите изразени во него се единствена одговорност на авторот и на ЕВРОТИНК и не ги одразуваат ставовите и гледиштата на Европската Унија.
Tags:Безбедност ЕУ
Туристичкиот развој зависи од интегрираната транспортна мрежа на државата
Автор: Афродита Рамос
Од Меѓународниот аеродром – Скопје во зимскиот период оперираат 35 линии, од кои 28 се дестинации од ЕУ земјите, а во летниот период, тој број се зголемува на 34. На Охридскиот аеродром „Св. Апостол Павле”, пак во зимскиот период од четири дестинации, три пристигнуваат од градови од Европската унија, а во летниот период тој број ќе се зголеми на пет. Неодамна, најавенис е и шест нови авиолинии од градови од ЕУ – Париз, Барселона, Лион, Штутгард и Базел.
Наместо да се субвенционираат појдовни патници како што досега беше практика, со новата програма на државата, со финансиска поддршка тешка 375 милиони денари, ќе се субвенционираат авиокомпаниите кои ќе носат патници до Северна Македонија и тоа 12 евра по патник превезен до Охридскиот аеродром и девет евра до Скопскиот аеродром. Авионите кои пристигнуваат од земјите на Европската унија се најбројни на македонските аеродроми.
Со оглед на најголемата бројност на ЕУ дестинациите и принципот на исплата „по пристигнат патник“, новите авиолинии би требало да го стимулираат и развиваат и туризмот во државата.
Објаснувањето на министерот за транспорт и врски, Александар Николовски, зошто е одбран модел за поголемо субвенционирање на дојдовни, а не појдовни патници, гласи – дека владата сака да донесе нови патници во земјава, а не граѓаните да си одат од неа.
Но Државниот завод за статистика, покажува дека во просек туристите во државата остануваат само два дена и тоа во градовите каде има аеродроми, Скопје и Охрид, што укажува дека останатите градови и делови во земјата се ретко посетени.
За туристите подолго време да уживаат во убавините на Северна Македонија, освен субвенционирање на авиолетовите и развивање на разновидна туристичка понуда, потребно е брз и ефикасен превоз низ државата. Со оглед на тоа што во државата нема разгранет и функционален железнички превоз, ниту пак ефикасен и современ меѓуградски превоз, туристите кои ќе дојдат во земјава преку авиолиниите, честопати се лимитирани на двата града со аеродроми или пак се изложени на дополнителен трошок, како што е изнајмување на автомобил или користење на услугите на организиран превоз на туроператорите, за да патуваат до други места низ државата.
Што ќе значат за македонскиот туризам новите авио дестинации
Извор: ТАВ Аеродроми
Најавата за нови авиодестинации е добра вест како мерка за транспортниот развој на земјата, смета Трајан Ангелоски, претседателот на Сојузот на стопански комори. Според него, за поздравување е секој позитивен чекор кон подобрување на инфраструктурата и сообраќајни врски на Македонија со светот.
„Особено во авиосообраќајот. Сметаме дека навистина ни недостигаат директни конекции со многу важни градови и во Европа и во светот. Очекуваме дека бројот на патници на нашите аеродроми ќе расте. Мораме да работиме на осовременување на сообраќајните коридори и решенија и ги поздравуваме најавите за изградба на брза железница кон Солун и Белград, а оттаму и кон останати Европски дестинации. Секој чекор кој ќе придонесе кон развој на сообраќајната инфраструктура е добредојден”, вели Ангелоски.
Трајан Ангелоски, Сојуз на Стопански комори на Македонија
Полемо раздвижување на македонските аеродроми, токму поради тоа што новите авиолинии доаѓаат од големи или главни градови, е очекувањето на Влатко Сулев, претседателот на Националното здружение за дојдовен туризам.
„Кога отвораат нискобуџетните компании авиодестинации, се водат од тоа каде живее дијаспората, а за туристи се гледа аеродромот да е голем или пак да не е повеќе од еден час од главениот или поголем град. Но откако се објавија сега новите дестинации, мора да се работи со партнерите – авиокомпании, дека летовите се веќе воспоставени и да почнат со промоција на Северна Македонија како дестинација каде можат да отпатуваат туристите”, вели Сулев.
Влатко Сулев, Национално здружение за дојдовен туризам
Директорката на Агенцијата за промоција и поддршка на туризмот, Билјана Стефаноска, очекува авиокомпаниите да учествуваат во промоција на Скопје и на Охрид како дестинации за европските туристи и пошироко, но вели дека на Македонија останува да го разработи пазарот и дополнително да ја промовира државата.
„Треба да докажеме дека нашиот пазар е интересен, атрактивен и нуди потенцијал. Само така ќе може да ги задржиме овие линии и ќе дадеме добар сигнал на останатите за отворање нови линии и привлекување на што поголем број на нови туристи, но и нашите од дијаспората”, вели Стефаноска.
Билјана Стефаноска, Агенција за промоција и поддршка на туризмот
Поради големиот број македонски иселеници во земјите од Европската Унија, очигледно е дека најчести и најбројни корисници на авиолиниите не се туристи, туку македонските државјани и нивните семејства кои живеат или патуваат во ЕУ. Тоа може да се заклучи преку официјалните статистики – низ Скопскиот аеродром во 2024 година поминале над 2,5 милиони патници, информираат од ТАВ Аеродроми, а бројот на странски туристи во Северна Македонија за 10 месеци од 2024 бил 750.471, според Државниот завод за статистика.
Истовремено, најголем број странски туристи во Северна Македонија во 2024, биле тие кои дошле во земјава по земен пат, и тоа, Срби, Грци и Бугари, што значи дека сѐ уште клучно за зголемен проток на странски туристи остануваат транспортните патни коридори.
Како и по какви патишта се патува
Извор: Македонија пат
За патиштата низ Македонија честопати се вели дека се очајни. Граѓаните кои ги користата секојдневно, но и странците, за да додјат од едно до друго место во Македонија имаат многу забалешки за состојбата и одржувањето на патната инфраструктура.
„Возиме на тоа што е останато од патот изграден за време на Југославија”, вели жителка на Општина Македонски Брод, општина која се издвојува по спелеолошкиот туризам.
„Одрони и свлечишта, некастрена и надвисната вегетација, искршени патна сигнализација, дупки како кратери кои од дождот се направиле базени, тесен пат”, вака го опишува патот кој го поминал францускиот турист Доминик Пјер со изнајмен автомобил од Скопскиот аеродром, обидувајќи се да стигне до еден од најстарите градови во Македонија, Кратово, и да ја посети неговата околина и познатиот геолошки резерват – Куклици.
Викторија Митеска, локален водич во Охрид, која соработува со туристички компании, вели дека на туристите не им се верува кога ќе им кажат дека не можат да отидат до Охрид и да се вратат во Скопје во ист ден.
„Иако се само 173 километри одалечени, патот со автобус трае и по четири часа, се поминува по недоизграден пат, кој е и опасен, поради недостатокот од заштитни огради и сигнализација, а и по планинските превои патот е прилично дотраен, па поради дупките и одроните мора бавно да се вози”, вели Митеска.
Слична е состојбата и со другите патни правци низ државата, кои водат до интересни места за љубителите на планинскиот, руралениот, гастрономскиот, винскиот или културниот туризам.
Извор: Радио Слободна Европа
Со железнички превоз пак, се превезуваат сѐ помалку патници – според статистиката со него во 2022 се возеле 405.507 патници, а во 2023, само 280.440, бидејќи има само три преостанати функционални патнички линии – од Скопје до Велес, до Гевгелија и Битола, а меѓународен железнички превоз повеќе не постои. Железничките станици пак, предизвикуваат страв бидејќи се демолирани и тонат во ѓубре, а целата железничка инфраструктура е запустена.
Извор: Призма – Железничка станица, Кочани
Што треба да се направи
Подобра транспортна инфраструктура, би сменило многу во туристичко портфолио на Македонија. Во зимскиот период особено проблем имаат зимските туристички центри, бидејќи, ни примарната, ни секундарната инфраструктура не е развиена.
„Да се завршат проектите кои ветуваат дека ќе бидат завршени како на пример патот до Охрид, веќе би се променила ситуацијата. ЕУ ни даде 20 милиони за развој на туризмот, но скоро ништо до тоа не се искористи за туризмот. Немаме стратегија за туризам”, вели Влатко Сулев од Здружението за дојдовен туризам.
Според Сулев Македонија треба да создава автентични туристички доживувања.
„Но, немаме верба во туризмот. Доколку имаме автентична туристичка понуда, сметам дека транспортот нема да е пресуден. И Албанија нема транспортна инфраструктура, па е број еден во Европа по развој на туризмот, бидејќи веруваат дека од туризмот се живее”, вели Сулев.
Од Агенцијата за промоција и поддршка на туризмот велат дека добивале многу реакции за инфраструктурата до ски-центрите, автопатот Охрид – Кичево и локалните патишта до руралните средини и туристички места.
„Патната инфраструктура треба да се одржува, реновира и да се вложува во нови сообраќајници и паркинг места. Најавата на Владата за новите траси за железнички поврзувања и изградба и доградба, на веќе започнатите, а и нови автопати, ќе значат подобра циркулација и проток на туристи, бидејќи Македонија има одлична централна положба на Балканскиот полуостров и претставува раскрсница и поврзување со соседните земји, Европа, соседните пристаништа и аеродроми”, вели Билјана Стефаноска, диекторка на Агенцијата.
Македонија дел од Трансевропската транспортна мрежа
Желбата на Северна Македонија да биде „раскрсница на Балканот“ во транспортна смисла, бидејќи два важни европски коридори – Коридор 8 и 10 поминуваат низ неа, никако да се реазлизира по 30 години независност. Проценката е дека целиот проект би чинел 2,1 милијарда евра, но Коридорот 8 сѐ уште не завршен ниту пак на повидок е да биде готов, додека Коридорот 10, исто така, се доградува, со проценка дека новата железница долж него ќе чини околу две милијарди евра. Овие транспортни инфраструктури се приоритети на Европската транспортна политика на Балканот, под надлежност на Трансевропската транспортна мрежа.
Од Министерството за транспорт, пак информираат, дека се работи на неколку приоритети на македонската транспортна мрежа за оваа година.
„Пуштање во употреба на првите 40 километри од автопатот Кичево – Охрид, изградба на мост на реката Вардар кај Велес, реконструкции на седум мостови по должина на Коридорот 10 на железницата, реконструкција на терминалната зграда на охридскиот аеродром, се дел од приоритетните проекти на кои ќе работиме оваа годинава“, велат од министерството за транспорт и врски.
Овој транспортен нексус составен од аеродром – железници – патишта е всушност клучен елемент од Европската агенда за поврзаност и мобилност, наречена Трансевропска транспортна мрежа или TЕN-T, која вклучува и пловни водни мрежи, кои кај нас се уште не се разработени, како иден транспортно-инфраструктурен план. TEN-T е политичкиот инструмент кој на земјите членки на ЕУ им овозможува планирање и развој на ефикасен, функционален и висококвалитетен транспортно-инфраструктурен систем низ сите 27-членки на Европската унија, а во суштина го овозможува основниот принцип на ЕУ – слободно движење на луѓе, добра и услуги.
„TEN–T ја зајакнува економската, социјалната и територијалната кохезија на ЕУ и создава беспрекорни транспортни системи преку границите, без празнини, тесни грла или алки кои недостасуваат. Особено од нејзината ревизија во 2024 година, тој исто така има за цел да го намали влијанието на транспортот врз животната средина и климата и да ја зголеми безбедноста и еластичноста на мрежата“, oбјаснуваат од Европската комисија.
Извор: EUR-Lex
TEN-T е огромен проект кој се состои од патишта, железници, внатрешни водни патишта и кратки морски бродски рути кои ги поврзуваат урбаните и руралните средини, поморските и внатрешните пристаништа, како и аеродромите и товарните терминали. TEN-T е поделена на основна, проширена основна мрежа и сеопфатна мрежа. Основната мора да биде завршена до 2030 година, проширената до 2040, а сеопфатната до 2050 година и да ги поврзува сите региони на ЕУ.
Македонија како земја-кандидат за ЕУ потпаѓа под TEN-T коридорот Западен Балкан – Источен Медитеран (WBEM). Тој ги поврзува земјите-членки на централна Европа со пристаништата на Јадранското и источното Средоземно Море преку Западен Балкан. Коридорот се протега низ осум земји-членки на ЕУ, како и низ земјите-кандидатки – Србија, Босна и Херцеговина, Црна Гора, Косово, Албанија и Северна Македонија.
ЕУ бара поголеми напори за поефективно транспортно поврзување
Главните недостатоци на Коридорот Западен Балкан – Источен Медитеран (WBEM), споед Европската комисија, се недостиогт на развиена инфраструктура, како железничката и патната која пак, треба дополнително да им помогне на аеродромите во нивното функционирање. Забелешките кон Македонија, но и кон останатите земји-кандидатки, е доцнењето во реализација на проектите.
Европскиот координатор на коридорот, Маријан-Жан Маринеску, го потенцира недостатокот од резултати од планираните инвестиции, бидејќи во изминатата деценија се реализирани само дел од проектите и тоа главно помалите, додека поголемите постојано се одложуваат. Истото се случува и со прекуграничните проекти.
Извор: https://transport.ec.europa.eu
„Забележан е ограничен напредок во Трансевропската транспортна мрежа и реформите во транспортната политика. Вклучувањето на Северна Македонија во Источниот медитерански коридор на Западен Балкан беше поздравено, но сѐ уште се потребни значителни напори за одржување на инфраструктурата, решавање на потребите за алтернативно гориво и подобрување на патиштата и железницата. Комисијата ја нагласи важноста од забрзување на развојот на железничкиот Коридор 8 и 10 за позиционирање на Северна Македонија како регионален транспортен центар”, констатираше на крајот од 2024 година Поткомитетот ЕУ – Северна Македонија за транспорт, животна средина, енергетика и регионален развој.
Придобивките од развиен и модерен мултимодален транспорт се многубројни и има витално значење за економскиот развој на земјата на патот кон ЕУ, бидејќи економијата зависи во голема мера од сеопфатна транспортна поврзаност со Европа. Сепак, предизвиците, кои со години наназад постојано ги нотира Европската комисија, се повторија и на последниот состанок на Поткомитетот ЕУ – Северна Македонија. Меѓу нив е и тоа дека властите треба да ја зајакнат политичката посветеност и институционалните капацитети за да ги спроведат потребните реформи за исполнување на стандардите на ЕУ во транспортниот сектор.
Овој текст е изработен како дел од проектот „Медиумите за ЕУ“ спроведуван од ЕВРОТИНК и партнерите АЛДА и БИРС, а финансиски поддржан од ЕУ. Ставовите изразени во него се единствена одговорност на авторот и на ЕВРОТИНК и не ги одразуваат ставовите и гледиштата на Европската Унија.
Нема повеќе содржини
Нема повеќе содржини
Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.