Разликата меѓу вистинското и лажно новинарство

ОдСамостоен синдикат на новинари и медиумски работници ССНМ

Новинарството стана предмет на јавна анализа како никогаш досега во моите четири децении во професијата. Претседателот Трамп ги нападна таканаречените „лажни вести“ и се обиде да го делегитимизира „watchdog“ известувањето со таков жар кој ги прави обидите на Претседателот Ричард Никсон бледи во споредба. Washington Post и New York Times започнаа една од поголемите војни на весниците на денешницата во нивната решеност да ги обелоденат лагите и злоупотребите на администрацијата.

Често ме прашуваат, преку мејл и на јавни настани: Како Американците да го дефинираат „вистинското новинарство“ и да го разликуваат од „лажните вести“? Кои се стандардите на автентичното новинарство? Како снабдувач и потрошувач на вести, еве шест области кои треба да се разгледаат:

  1. Протечени информации и анонимни извори

„Може никогаш повеќе да не се случи уште едно Длабоко грло“ доколку на новинарите не им се дозволи да го заштитат идентитетот на нивните извори, рече републикански конгресмен од Индијана во интервју по телефон во јули 2007 година за легислативата која ќе им даде таква гаранција на новинарите. Неговото име е Мајк Пенс, сега потпретседател во администрација која е бесна на протекувањето на информации.

Еве ја реалноста: многу стории за владини злоупотреби едноставно не би биле можни без анонимни извори. Ова е мојот стандард: Новинарот мора да ја измери автентичноста и мотивацијата на изворот и – подеднакво важно – да ги поткрепи информациите и а други начини. Мејнстрим новинските организации ги вклучуваат тие услови и бараат од уредникот да го знае идентитетот и да го оцени кредибилитетот на изворот пред да ја одобри сторијата. Во случаи кога се работи за националната безбедност, поголемите новински организации рутински им даваат на владините функционери можност да ги означат деталите кои би можеле да загрозат разузнавачки или воени операции.

Што се однесува до предлогот на Белата куќа на Трамп дека ваквите анонимни протечени информации не се чесни и го поткопуваат националниот интерес, размислете за тоа како мејнстрим медиумите ја разобличија дволичноста на оваа администрација. Дали на Американците навистина би им било подобро доколку не знаат дека Трамп им кажал зад затворени врати на своите руски гости дека го отпуштил Директорот на FBI Џејмс Коми… или дека или дека состанокот на Доналд Џуниор со Русите бил со цел да понуди потенцијално нелегална размена на иформации за оцрнување на Хилари Клинтон… или дека адвокатот на Трамп катастрофално погрешил во тврдењето дека претседателот немал ништо со составувањето на наведувачката изјава за состанокот? Само пред некој ден Американците дознаа – преку протечен запис – дека претходните известувања за „непријатен телефонски разговор“ помеѓу Трамп и австралискиот премиер, кои Трамп ги исмеа како „лажни вести“, биле всушност точни.

Нашето право да знаеме што луѓето на власт прават понекогаш бара анонимност на изворите. Инаку, оставени сме на милост и немилост на таканаречените јавни службеници кои сакаат да ја спинуваат или измислат вистината.

  1. Слепи цитати

Додека анонимните извори можат да бидат критични за обезбедување на фактите на сторијата – преку набавка на документи или прераскажување на таен состанок – мене ме мачат цитати без извор кои се еднакви на мислење или шпекулација. Белата куќа на Трамп е мета на многу такви „слепи цитати“ во ова кратко време на власт.

Свирам фаул: Како читател или гледач, сакам да знам кој „висок функционер од Белата куќа“рекол нешто и зошто. Познато е дека самиот претседател побарал да биде нарекуван „висок функционер во администрацијата.“

Користењето на слепи цитати е епидемија во националните медиуми. Гледам како повремено се вовлекува и на нашите страници. Особено е загрижувачки да се види неименуван извор кој задава низок удар некому. Тоа само го нарушува нашиот кредибилитет кај и онака скептичните читатели кои не знаат што да  веруваат.

  1. Официјална изјава

Како новинари, секогаш треба да настојуваме да добиваме официјални изјави. Нашата задача е да ги претставуваме читателите – и да ги информирано за тоа што го знаеме – а не да се умилкуваме на тајни кругови. Извини Ентони Скарамуци, требаше да знаеш дека Рајан Лиза од New Yorker беше нашите очи и уши, не твое уво за плачење, кога тргна со вулгарни навреди против твоите набрзо бивши колеги од Белата куќа.

 

  1. Го твиташ, сносиш одговорност

Некои новинари и уредници се чини мислат дека ќе „им пројде“ кога објавуваат лично мислење на социјалните мрежи за луѓе или прашања за кои пишуваат. Нема. Тоа е јавен форум. Вистинскиот професионализам бара од новинарот да избегнува дури и перцепција за пристрасност. Ако претседателот Трамп сноси одговорност за своите твитови – како што и треба – тогаш треба и ние.

  1. Вие не сте сторијата

Судирот на неделата на кабловската телевизија беше дуелот помеѓу дописникот на CNN Џим Акоста и постариот советик во Белата куќа Стивен Милер за значењето на Статуата на слободата. Акоста ја премина линијата помеѓу поставување прашања и истакнување, а Милер возврати во стилот на Скарамучи – што загарантирано предизвика низа бесни реакции на CNN и Fox News. Резултатот беше разлутена публика наместо информации, и потсетник за новинарите: Вие не сте сторијата.

  1. Корекции и одговорност

Веројатно најочигледната разлика помеѓу вистински и лажни вести е подготвеноста на организацијата да ги признае и поправи своите грешки – и да ги подигне стандардите за да спречи тоа поворно да се случи. CNN заслужува пофалба за тоа што ја повлече приказната за истрагата во Сенатот за наводен состанок помеѓу директор на руски инвестициски фонд и член на преодниот тим на Трамп (Скарамучи). Тројца вработени во CNN дадоа отказ откако приказната падна во вода.

Помалку благороден беше начинот на кој “Fox & Friends” — ве сегмент најавен од нивниот најголем поддржувач, претседателот – неодана хипервентилираа за она што испадна дека е лажно обвинување дека сторија на New York Times го попречила обидот на американската војска да го убие лидерот на група на Исламската држава. Попатното појаснување на Fox едвај беше забележливо.

Автентичното новинарство бара непоколеблив и фокусиран пристап кон вистината, и одговорност за ненамерните но неизбежни грешки по пат. Се чини дека тие квалитети многу недостасуваат во Белата куќа на Трамп, што претставува предизвик но и можност за мојата професија.

Од John Diaz

The post Разликата меѓу вистинското и лажно новинарство appeared first on ССНМ.

Продолжи со читање

  • Учество на осмата меѓународна регата Сава Наутик во Брчко – БиХ

    Претставникот на извидничкиот одред “Димитар Влахов“ од Велес, Владимир Ивановски Вуцо и од Вардарска регата “Гемиџии“ Владимир Стојанов и Томе Шескокалов во периодот од 28-30.8.2026 год. на покана на здружението ИКС центар (X centar) од Брчко Дистрихт – БиХ земаа учество на осмата меѓународна туристичка рега “Сава наутик“. На оваа…

  • Погледнете го нашето ново промотивно видео и откријте како органскиот отпад може да стане вредна суровина!

    Преку силен фокус на циркуларната економија и еколошката едукација, сакаме да ги поттикнеме граѓаните на итна акција за правилно сортирање на отпадот — клуч чекор кон здрава животна средина и ублажување на климатските промени. Главни ѕвезди во видеото се наставниците и учениците од основните училишта каде што ги одржавме нашите едукативни работилници. Тие јасно порачуваат: со менување на секојдневните навики и активен граѓански ангажман, секој од нас има моќ да донесе позитивни промени во општеството!
    Ова видео е дел од промотивнтаа дигитална кампања со едукативно-информативни содржини за придобивките и начините за искористувањето на потенцијалот на органскиот отпад.
    Оваа видео е подготвено во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Resource Environmental Center – REC North Macedonia Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Eco – Logic и Center for Environmental Democracy – Florozon Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија и Embassy of Switzerland in North Macedonia преку програмата Цивика мобилитас #CivicaMobilitas.
     
    Содржината на оваа видео е единствена одговорност на партнерите во проектот и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија #CHinMK, Цивика мобилитас #CivicaMobilitas, или организациите што ја спроведуваат.

  • Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери

    Програми Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери Кампот Михелштат во Германија беше домаќин на Европскиот младински камп, кој собра 135 учесници од 15 земји. По долго патување, а за некои и пристигнување во Михелштат низ серија на предизвикувачки услови, младите и нивните лидери се обединија околу заедничката тема: “Growing together – rooted in values – rising as leaders“, односно „Растеме заедно – вкоренети во вредностите – се издигнуваме како лидери“. Кампот понуди динамична програма исполнета со различни курсеви, интерактивни работилници и можности за размена на знаења и искуства. Курсевите беа задолжителниот дел и опфаќаа повеќе теми поврзани со менталното здравје, лидерството, активности на отворено поврзани со изградба на куќарки на дрва, обработка на темата “Do no harm” како методологија против било каков вид на насилство, односи со јавност, техники за раскажување приказни, театарски пристап во работата со млади и дигитално образование. Младите учесници и младинските работници активно придонесуваа со сопствените идеи, практики и перспективи, создавајќи простор во кој сите можеа да учат едни од други. Во фокусот беше заедничкото учење за иднината на младинската работа, како и развивањето лидерски способности засновани на вредности, соработка и меѓународно разбирање. Покрај едукативниот дел, програмата беше збогатена со многу креативни и забавни активности. Учесниците имаа можност да бидат дел од интернационален музички бенд, да создаваат уметност низ различни работилници за рачни изработки, цртање и сликање, работилници за дизајнирање восочни свеќи како и склопување и дизајнирање на куќарки за мали птици, да учествуваат во работилници за пеење (ten sing), да посетуваат сесии за релаксација и да учествуваат во спортски активности на терените на кампот во Михелштат. Дури и високите температури не ги спречија учесниците да учествуваат на сите овие настани, но и да уживаат во посетата на локалниот базен. За учесниците, покрај овие обврски, вклучена беше и прошетка до адреналински парк и возење на мал, планински ролеркостер, како и патување со брод по реката Мајна до блискиот град Милтенберг. Од Македонија имаше вкупно 7 претставници. Во изминатите четири години, овој камп прерасна во важно место за средба на европското ИМКА движење. Тој не претставува само меѓународен собир, туку простор каде што младите градат пријателства, споделуваат искуства и се инспирираат стекнатото знаење да го пренесат во своите земји и локални организации. Овој камп служи за сплотување на младинските работници низ камповите во Европа и е особено значаен за нашата земја од аспект на тоа што нуди споделување на искуства поврзани со камп културата која што ИМКА во Битола и во Македонија неуморно се труди да ја издигне на едно повисоко и препознатливо ниво за сите наши локални учесници, волонтери и поширока публика. * Пред да дојдам на кампот во Михелштат немав некои преголеми очекувања. Се надевав дека ќе запознаам нови луѓе, ќе стекнам пријатели и ќе разменам мислења со млади од различни земји. На крајот, сето тоа се исполни, па дури и ги надмина моите очекувања. Најинтересен и највпечатлив дел за мене беше курсот за лидерски вештини. Таму научив многу корисни работи за комуникацијата, тимската работа и начинот на кој еден лидер може позитивно да влијае на другите. Сигурно ќе ги применам овие знаења и во мојата заедница. За време на кампот стекнав поголема самодоверба во споделувањето на моите мислења и научив како подобро да ги разбирам и почитувам луѓето околу мене. Ова искуство ми помогна да пораснам како личност и да станам поотворен кон нови идеи и перспективи. Дефинитивно би го препорачал Михелштат кампот на секој млад човек кој сака да стекне нови искуства, да создаде меѓународни пријателства и да научи нешто корисно и вредно за својата иднина. Никола Гелов Кога првпат слушнав за кампот во Михелштат, сè ми дојде многу неочекувано. Бев пресреќна кога дознав дека и моите другарки добија можност да учествуваат, бидејќи знаев дека заедно ќе доживееме едно незаборавно искуство. Секој ден на кампот ми беше интересен на свој начин. Имав можност да научам многу нови работи и да запознаам луѓе од различни средини. Особено ми се допадна курсот по пеење. Таму научив дека не треба да се плашиме да пробаме нешто ново. Ако никогаш не се обидеме, нема да знаеме што можеме да постигнеме. Секој човек има свој талент и свој начин на изразување, а токму тоа нè прави посебни. Едно од највозбудливите искуства за мене беше активноста во Tree House. Искрено, пред да дојдам на кампот мислев дека тоа не е нешто што би го направила во мојот град. Но, овде решив да излезам од мојата зона на удобност и да пробам нешто ново. На крајот, многу се забавував и бев горда на себе што се осмелив да учествувам. Од курсот по пеење научив и една важна животна лекција: дека не треба да ги осудуваме другите. Секој може да направи нешто на свој начин и тоа не го прави помалку вреден. Наместо да критикуваме, треба да ги прифатиме и почитуваме разликите меѓу луѓето. Кампот ме научи да се дружам со сите, да бидам поотворена и да не донесувам брзи заклучоци за другите. Сфатив дека секој човек има своја приказна и дека сите заслужуваат почит, разбирање и поддршка. Најважната порака што ќе ја понесам со себе е дека треба да бидеме храбри и да не се плашиме од нови предизвици. Нема глупави прашања и нема неуспеси кога учиме нешто ново. Секое искуство е можност да пораснеме и да станеме подобра верзија од себе. Дефинитивно би им го препорачала Михелштат кампот на сите млади кои имаат можност да учествуваат. Пријателствата, чувството дека сте дел од едно големо семејство, новите искуства и сè што се учи таму се нешта што тешко можат да се доживеат на друго место. Тоа е искуство кое засекогаш останува во сеќавање. Јована Кирјаковска   Бидејќи и претходно имав учествувано на два меѓународни кампа надвор од Македонија, дојдов во Михелштат со високи очекувања и чувство на возбуда. Од моите претходни искуства знаев дека ме очекува нешто посебно, а кампот ги надмина сите мои очекувања. Она што најмногу ми се допадна беше разновидноста на курсевите и работилниците. Тие создадоа можност сите учесници да се запознаат подобро, да се дружат и да учат едни од други.

  • ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби

    ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби На 27 јуни 2026 година, Кирил Михајлов, командир на Доброволното противпожарно друштво Свети Николе, учествуваше на панел-дискусија во Скопје посветена на противпожарната заштита и подготвеноста за вонредни состојби. Во рамки на дискусијата беа разгледани дел од клучните предизвици со кои се соочуваат противпожарните…

  • Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE

    Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE Доброволното противпожарно друштво Свети Николе продолжува да придонесува кон целите на проектот ENSURE преку своето директно учество во сложени интервенции на шумски пожари во Северна Македонија. За време на големиот пожар во Општина Македонски Брод, тимот на ДПД Свети Николе беше ангажиран како…

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор