цивил

ИЗБОРЕН РАПОРТ #8: Во првата недела нотирани случаи на црна кампања, политичка злоупотреба на деца, кршење на КОВИД-протоколите и други неправилности

ОдЗдружение на граѓани ЦИВИЛ - Центар за слобода Скопје

Ова е сезона на бескрајно додворување. Во своите кампањи, политичките партии, која колку може, раскажуваат колку постигнале, а уште повеќе што ќе постигнат ако ја добијат довербата на гласачите. Цивил спроведува континуиран мониторинг на клучните политички процеси и настани во земјата во повеќе области, вели Џабир Дерала од ЦИВИЛ, во осмото издание на „Изборен рапорт“.

ГЛАВНИ НАОДИ ОД МОНИТОРИНГОТ НА ЦИВИЛ

Мониторингот на настаните и процесите во изборен контекст е започнат од почетокот на 2021 година, а особено се интензивира во две фази, на почетокот на јуни, а потоа и со ангажирањето на долгорочните набљудувачи на 15 август.

Во тој подолг период се бележат повеќе настани и процеси, од кои ЦИВИЛ посебно ги истакнува:

1. Долго пред почетокот на официјалната изборна кампања се бележи политичка кампања во изборен контекст.

2. Црна кампања со говор на омразата кон политичките конкуренти, дезинформации и манипулации.

3. Донесување изборни измени непосредно пред почетокот на изборниот процес, наспроти препораките на ОБСЕ/ОДИХР и на националните организации како ЦИВИЛ, МОСТ и други.

4. Дезинформации и манипулирање со факти поврзани со процеси и настани со цел да се дискредитираат политичките конкуренти

ГОЛЕМ БРОЈ АКТИВНОСТИ НА ПАРТИИТЕ

Да видиме што донесе изборниот мониторинг на ЦИВИЛ во првата недела од официјалната изборна кампања која започна на 27 септември.

Мониторингот тимовите на ЦИВИЛ во соработка со Редакцијата ЦИВИЛ МЕДИА во текот на првата недела од кампањата објавија 10 изданија на изборната хроника, поместена во рубриката Политички ОК Корал.

Во оваа рубрика, покриени се 19 активности на ВМРО-ДПМНЕ, 17 на СДСМ, 12 на ДУИ, 9 на Алијанса за Албанците и Алтернатива, како и 10 активности на помалите партии Твоја, Гром, ДОМ/ЛДП и 8 на независните Шанса за Центар и Зелен хуман град.

КРШЕЊЕ НА ИЗБОРНИТЕ ПРАВИЛА

За истиот период, мониторингот на ЦИВИЛ нотира голем број случаи на кршење на принципите на добрите изборни практики и изборните правила и тоа во категориите:

1. Говор на омраза

2. Злоупотреба на деца во политичка кампања

3. Злоупотреба на службената положба за изборни цели

4. Злоупотреба на службените простории за изборни цели

5. Кршење на протоколите за заштита од КОВИД-19

6. Црна кампања

ИНЦИДЕНТИ И СЛУЧАИ НА ГРУБО КРШЕЊЕ НА ИЗБОРНИТЕ ПРАВИЛА:

1. Пукање со огнено оружје при отворањето на изборниот штаб на ДУИ во Чаир, 28 септември

2. Фрлена бомба во дворот на кандидат за советничка листа на СДСМ, 2 октомври

3. Притисоци за присуство на митинг на ДУИ од раководител на една образовна установа, 1 октомври

4. Тепачка и уништувања на изборен материјал во Градско, 29 септември

ГОВОР НА ОМРАЗА И ЦРНА ПРОПАГАНДА

Мета: Петре Шилегов

Црната пропаганда и говорот на омразата се придружен елемент на предизборните активности на дел од политичките субјекти кои учествуваат на локалните избори.

Изминатава недела предничи навредлива кампања против актуелниот градоначалник и кандидат на СДСМ за Град Скопје, Петре Шилегов, која предизвикува коментари со говор на омраза на социјалните мрежи.

Се бележи отворено и безрезервно учество и поддршка на црната кампања од истакнати партиски функционери и поранешни или актуелни пратеници во македонското собрание.

Мета: Фондацијата СОРОС и Град Скопје, односно Петре Шилегов

Случајот со Извидничкиот камп дел од медиумската машинерија на опозицијата го искористи за оцрнување на Фондацијата СОРОС, односно преку тој случај постои обид да се стави црна дамка врз граѓанскиот сектор. Исто така, и Шилегов е мета на говор на омраза во врска со тој случај.

Мета: Зоран Заев

Континуирана мета на говор на омраза е лидерот на СДСМ, Зоран Заев.

Во сите случаи се забележува дека се добро планирани и поддржани од одредени политички субјекти во земјава.

ЦРНА ПРОПАГАНДА ПРОТИВ ГРАЃАНСКОТО ОПШТЕСТВО

Се бележи црна пропаганда со дезинформации и навреди против граѓанското општество и ЦИВИЛ, на ТВ Алфа, како и на социјалните мрежи. Црната пропаганда најчесто се служи со креирање, најчесто дезинформации, манипулации со факти и теории на заговорот, содржини кои предизвикуваат говор на омразата, а неретко и повици на насилство. Црната пропаганда има цел да се дискредитира политичкиот противник во изборната трка.

Се бележи и голем број случаи на ширење дезинформации за што е формиран и посебен тим во состав на ЦИВИЛ. Дел од случаите се претставени и во емисијата „Кратки нозе“ која досега имаше три изданија.

ЗЛОУПОТРЕБА НА НАСТАНИ И ПРОЦЕСИ

Во политичката пропаганда со изборен контекст забележливо е дека се злоупотребуваат одредени настани и процеси со цел одредени субјекти да се здобијат со политички поени во јавноста. Се издвојуваат три теми и настани и тоа:

Спасувањето на цивилите од Авганистан предизвика лавина од теории на заговор и говор на омраза со ксенофобична содржина и нетрпеливост по етно-религиски основи.

Пописот веќе подолго време беше и остана тема врз чија основа се плетат разни теории на заговорот и дезинформации, како и повици на бојкот, со цел да се внесат поделби и меѓуетничка нетрпеливост, кои потоа се користат во политичката пропаганда.

Трагедијата со пожарот на модуларната КОВИД-болница во Тетово беше и сè уште е употребена за дискредитација на политичкиот противник.

ПОВИЦИ ЗА ПРЕДВРЕМЕНИ ПАРЛАМЕНТАРНИ ИЗБОРИ И НАЦИОНАЛНИ ТЕМИ

Во извештајот на ЦИВИЛ од првата недела на изборната кампања се бележат и континуирани повици за предвремени парламентарни избори.

Во кампањата доминираат национални теми, а на теренот секојдневно се наоѓаат лидерите на политичките партии кои ги фрлаат во сенка локалните кандидати за функции во локалната самоуправа.

Creative Commons 4.0 (дозволено преземање, со линк до изворот)

Продолжи со читање

  • Учество на осмата меѓународна регата Сава Наутик во Брчко – БиХ

    Претставникот на извидничкиот одред “Димитар Влахов“ од Велес, Владимир Ивановски Вуцо и од Вардарска регата “Гемиџии“ Владимир Стојанов и Томе Шескокалов во периодот од 28-30.8.2026 год. на покана на здружението ИКС центар (X centar) од Брчко Дистрихт – БиХ земаа учество на осмата меѓународна туристичка рега “Сава наутик“. На оваа…

  • Погледнете го нашето ново промотивно видео и откријте како органскиот отпад може да стане вредна суровина!

    Преку силен фокус на циркуларната економија и еколошката едукација, сакаме да ги поттикнеме граѓаните на итна акција за правилно сортирање на отпадот — клуч чекор кон здрава животна средина и ублажување на климатските промени. Главни ѕвезди во видеото се наставниците и учениците од основните училишта каде што ги одржавме нашите едукативни работилници. Тие јасно порачуваат: со менување на секојдневните навики и активен граѓански ангажман, секој од нас има моќ да донесе позитивни промени во општеството!
    Ова видео е дел од промотивнтаа дигитална кампања со едукативно-информативни содржини за придобивките и начините за искористувањето на потенцијалот на органскиот отпад.
    Оваа видео е подготвено во рамките на проектот „Граѓански активизам за остварување на циркуларна економија во управувањето со органски отпад“, спроведуван од Resource Environmental Center – REC North Macedonia Центарот за ресурси во животна средина (РЕЦ) – Северна Македонија, Eco – Logic и Center for Environmental Democracy – Florozon Флорозон – Центар за еколошка демократија, со поддршка од Владата на Швајцарија и Embassy of Switzerland in North Macedonia преку програмата Цивика мобилитас #CivicaMobilitas.
     
    Содржината на оваа видео е единствена одговорност на партнерите во проектот и на ниту еден начин не може да се смета дека ги одразува гледиштата на Владата на Швајцарија #CHinMK, Цивика мобилитас #CivicaMobilitas, или организациите што ја спроведуваат.

  • Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери

    Програми Европски младински камп во Михелштат: Заедно растеме и создаваме лидери Кампот Михелштат во Германија беше домаќин на Европскиот младински камп, кој собра 135 учесници од 15 земји. По долго патување, а за некои и пристигнување во Михелштат низ серија на предизвикувачки услови, младите и нивните лидери се обединија околу заедничката тема: “Growing together – rooted in values – rising as leaders“, односно „Растеме заедно – вкоренети во вредностите – се издигнуваме како лидери“. Кампот понуди динамична програма исполнета со различни курсеви, интерактивни работилници и можности за размена на знаења и искуства. Курсевите беа задолжителниот дел и опфаќаа повеќе теми поврзани со менталното здравје, лидерството, активности на отворено поврзани со изградба на куќарки на дрва, обработка на темата “Do no harm” како методологија против било каков вид на насилство, односи со јавност, техники за раскажување приказни, театарски пристап во работата со млади и дигитално образование. Младите учесници и младинските работници активно придонесуваа со сопствените идеи, практики и перспективи, создавајќи простор во кој сите можеа да учат едни од други. Во фокусот беше заедничкото учење за иднината на младинската работа, како и развивањето лидерски способности засновани на вредности, соработка и меѓународно разбирање. Покрај едукативниот дел, програмата беше збогатена со многу креативни и забавни активности. Учесниците имаа можност да бидат дел од интернационален музички бенд, да создаваат уметност низ различни работилници за рачни изработки, цртање и сликање, работилници за дизајнирање восочни свеќи како и склопување и дизајнирање на куќарки за мали птици, да учествуваат во работилници за пеење (ten sing), да посетуваат сесии за релаксација и да учествуваат во спортски активности на терените на кампот во Михелштат. Дури и високите температури не ги спречија учесниците да учествуваат на сите овие настани, но и да уживаат во посетата на локалниот базен. За учесниците, покрај овие обврски, вклучена беше и прошетка до адреналински парк и возење на мал, планински ролеркостер, како и патување со брод по реката Мајна до блискиот град Милтенберг. Од Македонија имаше вкупно 7 претставници. Во изминатите четири години, овој камп прерасна во важно место за средба на европското ИМКА движење. Тој не претставува само меѓународен собир, туку простор каде што младите градат пријателства, споделуваат искуства и се инспирираат стекнатото знаење да го пренесат во своите земји и локални организации. Овој камп служи за сплотување на младинските работници низ камповите во Европа и е особено значаен за нашата земја од аспект на тоа што нуди споделување на искуства поврзани со камп културата која што ИМКА во Битола и во Македонија неуморно се труди да ја издигне на едно повисоко и препознатливо ниво за сите наши локални учесници, волонтери и поширока публика. * Пред да дојдам на кампот во Михелштат немав некои преголеми очекувања. Се надевав дека ќе запознаам нови луѓе, ќе стекнам пријатели и ќе разменам мислења со млади од различни земји. На крајот, сето тоа се исполни, па дури и ги надмина моите очекувања. Најинтересен и највпечатлив дел за мене беше курсот за лидерски вештини. Таму научив многу корисни работи за комуникацијата, тимската работа и начинот на кој еден лидер може позитивно да влијае на другите. Сигурно ќе ги применам овие знаења и во мојата заедница. За време на кампот стекнав поголема самодоверба во споделувањето на моите мислења и научив како подобро да ги разбирам и почитувам луѓето околу мене. Ова искуство ми помогна да пораснам како личност и да станам поотворен кон нови идеи и перспективи. Дефинитивно би го препорачал Михелштат кампот на секој млад човек кој сака да стекне нови искуства, да создаде меѓународни пријателства и да научи нешто корисно и вредно за својата иднина. Никола Гелов Кога првпат слушнав за кампот во Михелштат, сè ми дојде многу неочекувано. Бев пресреќна кога дознав дека и моите другарки добија можност да учествуваат, бидејќи знаев дека заедно ќе доживееме едно незаборавно искуство. Секој ден на кампот ми беше интересен на свој начин. Имав можност да научам многу нови работи и да запознаам луѓе од различни средини. Особено ми се допадна курсот по пеење. Таму научив дека не треба да се плашиме да пробаме нешто ново. Ако никогаш не се обидеме, нема да знаеме што можеме да постигнеме. Секој човек има свој талент и свој начин на изразување, а токму тоа нè прави посебни. Едно од највозбудливите искуства за мене беше активноста во Tree House. Искрено, пред да дојдам на кампот мислев дека тоа не е нешто што би го направила во мојот град. Но, овде решив да излезам од мојата зона на удобност и да пробам нешто ново. На крајот, многу се забавував и бев горда на себе што се осмелив да учествувам. Од курсот по пеење научив и една важна животна лекција: дека не треба да ги осудуваме другите. Секој може да направи нешто на свој начин и тоа не го прави помалку вреден. Наместо да критикуваме, треба да ги прифатиме и почитуваме разликите меѓу луѓето. Кампот ме научи да се дружам со сите, да бидам поотворена и да не донесувам брзи заклучоци за другите. Сфатив дека секој човек има своја приказна и дека сите заслужуваат почит, разбирање и поддршка. Најважната порака што ќе ја понесам со себе е дека треба да бидеме храбри и да не се плашиме од нови предизвици. Нема глупави прашања и нема неуспеси кога учиме нешто ново. Секое искуство е можност да пораснеме и да станеме подобра верзија од себе. Дефинитивно би им го препорачала Михелштат кампот на сите млади кои имаат можност да учествуваат. Пријателствата, чувството дека сте дел од едно големо семејство, новите искуства и сè што се учи таму се нешта што тешко можат да се доживеат на друго место. Тоа е искуство кое засекогаш останува во сеќавање. Јована Кирјаковска   Бидејќи и претходно имав учествувано на два меѓународни кампа надвор од Македонија, дојдов во Михелштат со високи очекувања и чувство на возбуда. Од моите претходни искуства знаев дека ме очекува нешто посебно, а кампот ги надмина сите мои очекувања. Она што најмногу ми се допадна беше разновидноста на курсевите и работилниците. Тие создадоа можност сите учесници да се запознаат подобро, да се дружат и да учат едни од други.

  • ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби

    ENSURE истакнат како значајна иницијатива за идната подготвеност на првите одговорни служби На 27 јуни 2026 година, Кирил Михајлов, командир на Доброволното противпожарно друштво Свети Николе, учествуваше на панел-дискусија во Скопје посветена на противпожарната заштита и подготвеноста за вонредни состојби. Во рамки на дискусијата беа разгледани дел од клучните предизвици со кои се соочуваат противпожарните…

  • Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE

    Реални искуства од шумските пожари во функција на подобра подготвеност преку ENSURE Доброволното противпожарно друштво Свети Николе продолжува да придонесува кон целите на проектот ENSURE преку своето директно учество во сложени интервенции на шумски пожари во Северна Македонија. За време на големиот пожар во Општина Македонски Брод, тимот на ДПД Свети Николе беше ангажиран како…

Адресар на граѓански организации

Ресурси од граѓански организации

Магазин „Граѓаните за промена“

Вести од граѓански организации

Граѓански стории

Граѓански импулс

Civica Mobilitas Community

Регистрирај се и добивај новости, информации и можности од Цивика мобилитас. Испраќаме не повеќе од 1 до 2 пораки месечно.

Регистрирај се за информатор