Над 200 милиони евра годишно за државна помош – потреба од поголема транспарентност и контрола

Над 200 милиони евра годишно се издвојуваат за државна помош во Северна Македонија, но средствата се раштркани низ различни институции, што го отежнува нивното следење и управување. Според податоците на Комисијата за заштита од конкуренција, државната помош во 2023 година изнесувала 206 милиони евра (околу 1,5% од БДП), а во 2024 година достигнала 235,2 милиони евра или 1,52% од БДП.

Овие прашања беа во фокусот на регионалната панел-дискусија „Зајакнување на управувањето со државната помош во Западен Балкан: транспарентност, ефективност и усогласување со ЕУ“, организирана од „Фајненс тинк“, на која учествуваа над 40 претставници од институциите од земјите на Западен Балкан. Заклучокот беше јасен: неопходно е воспоставување централен регистар за државна помош, кој ќе овозможи подобра транспарентност, координација и мерење на ефектите од различните програми.

Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска истакна дека станува збор за сериозен фискален износ кој мора да се третира како инвестиција, а не како товар:

„Државната помош не смее да претставува товар за јавните финансии, туку треба да биде инвестиција во конкурентноста и одржливиот раст. Според податоците на Комисијата за заштита од конкуренција, државната помош во 2023 година изнесувала 206 милиони евра или околу 1,5 процент од БДП, додека во 2024 година достигнала 235,2 милиони евра или 1,52 процент од БДП, што ја нагласува потребата од високо ниво на отчетност и транспарентност.“

Извршната директорка на „Фајненс тинк“, Благица Петрески, посочи дека во моментов недостигаат микро-податоци за тоа кои компании ја добиваат помошта, од кои сектори и за кои цели, што го ограничува квалитетот на креирањето политики.

„Наша препорака е што побрзо да биде изграден тој централен регистар за државна помош затоа што тука има широка палета програми што се нудат и на тој начин не само што ќе се подигне транспарентноста, туку и ќе може подетално да се мерат. Кога се планира да се воведе одредена мерка или програма, задолжително е да се направи импакт евалуација на можните ефекти или кога ќе биде спроведена, да биде измерена за да не се прават грешки како во минатото кога се трошеа многу средства, без конкретни ефекти. Државната помош е една од најпотценетите теми затоа што издвојувањето од Буџетот по оваа основа изнесуваат во некои години дури и 2 процента од БДП, особено во кризни периоди.“

The post Над 200 милиони евра годишно за државна помош – потреба од поголема транспарентност и контрола appeared first on Finance Think.

Оваа вест изворно е објавена на веб-страната на Институт за економски истражувања и политики Finance Think