Рецензија: Зошто ни е потребно новинарството

ОдСамостоен синдикат на новинари и медиумски работници ССНМ 24/08/2017

Во издание на Atlantic Books излезе книга на Џон Лојд, долгогодишен соработник во Financial Times и ко-основач на Ројтерс институтот за новинарски студии во Оксфорд „Моќта и приказната: Глобална битка за вести и информации (The Power and the Story )“. Ви ја пренесуваме рецензијата на книгата од Steve Coll објавена во Financial Times:

Во 2003 година, Southern Metropolitan Daily во Гуангџоу, Кина, објави храбро истражување за смртта на Сун Зиганг, мигрант приведен од полицијата пореди немање соодветни документи и притворен. Откритијата на Daily предизвикаа јавен бес кој резултираше со важна системска реформа. Тоа беше време кога се подигаше довербата и значењето на независното истражувачко новинарство во Кина, ризичен потфат за уредниците кои моора постојано да ја тестираат толерантноста на државата.

Оттогаш, меѓутоа, просторот за таквото новинарство значително се стесни, особено со консолидираната моќ и притисоците врз граѓанското општество на Претседателот Кси Јинпинг. Денес, како што пишува Џон Лојд во The Power and the Story, кинеските новинари научија дека понекогаш можат да “убијат муви“ со нивната истражувачка работа, но не и да „совладаат тигри“ како што се тајните служби или лидерите на Комунистичката партија.

Регресијата е во согласност со светските трендови. Во текот на 1990-ите и до средината на 2000-ите, Лојд нè потсетува, професионалното и независното новинарство се прошири во земјите во развој и поранешните комунистички држави, дури и оние под авторитарни режими. Сепак, во текот на изминатите пет години, со замавот на тоталитарните лидери и популизмот, таквиот прогрес се движни во обратна насока.

The Power and the Story претставува интелигентно, детално и добро документирано истражување на известувањето во корист на глобалниот интерес по притисок на диктатури, очајна пазарна конкуренција и технолошко нарушување. Лојд е заинтересиран за потрадиционално, професионално новинарство отколку за медиуми или теорија за комуникации, што претставува добродојден акцент во време кога критиката врз медиумите се чини под влијание на транформацискиот потенцијал на социјалните медиуми и новите технологии. Секако, се наоѓаме среде нов трансформациски период во структурата на комуникациите. Сепак, Лојд признава дека она што новинарството сака да го постигне во однос на демократскиот легитимитет како коректор на државата и корпоративата моќ е поважно од технологијат ана денешницата.

Лојд е долгогодишен соработник во Financial Times и ко-основач на Ројтерст институтот за новинарски студии во Оксфорд. Тој е познат по својата поддшка за вековното англо-американско наследство на независно и фактичко известување и потрага по вистината, без оглед на тоа колку таквиот потфат може да биде несовршен и ограничен од човековата слабост. Сепак, тој зборува и за многуте неуспеси на американското и британското новинарство и ги разгледува силните страни на други традиции, како што е Европскиот контитненти и неговото идеолошки поексплицитно известување. Тој пишува со софистицираност за последните борби за унапредување на сериозното новинарство во корист на јавниот интерес во места како што се Египет, Етиопија, Италија, Индија и Кина.

Книгата содржи поглавје за Доналд Трамп, но значително пред времето на неговото „дивеење“ на Twitter и постојаните реторички напади врз интегритетот на американските медиуми. Големото прашање во ова време на „алтернативни факти“ е каква иднина лежи пред нас за самата идеја на професионално, поткрепено со докази и истражувачко новинарство?

Постојат економски притисоци, секако; во многу индустријализирани демократии, моделот заснован на рекламирање кој го долго го правеше можно здравото професионално истражување, сега колабираше. Телевизиските или видео вестите сега се во егзистенцијална криза, предизвикана од подемот на мобилните уреди и падот на гледаноста. Сепак, сликата не е во целост црна, како што охрабрува Лојд, упатувајќи на убедливата одбрана на јавните радиоифузионери во Британија, Германиј и други земји. Публиката која плаќа на сериозните комерцијални редакции расте, нудејќи нова основа за одржливии, професионални новински редакции како што се оние кои го создаваат овој весник, New York Times и Washington Post.

Среднорочно, можеби позагрижувачки од економијата е нападот врз легитимноста на новинарството и уставната заштита. Доколку некомпетентните амеркански судови и власти во Америка ги следат настојувањата на Трамп и ја вратат заштитата на печатот, особено како што се применува на новинари кои известуваат за доверливи информации, тоа ќе ги поттикне деспотите во други земји да ги задушат нивните медиуми.

На многу начини, нападите врз печатот служеа да ги зајакнат американските редакции, појаснувајќи зошто известувањето за конфликти на интереси или истрагата на ФБИ за руското мешање во изборите во 2016 година се витални за уставноста на земјата. Приказните за истрагата на ФБИ, на пример, кои Трамп може да ги отфрли како лажни вести или незаконски протечени вести, несомнено некои ФБИ агенти ги гледаат како неопходни за заштита на интегритетот на нивната работа, обелоденувајќи некои од нивните наоди, иако претседателот се заканува дека ќе ги затвори.

Чувството на јасна мисија за новинарите во ерата на Трамп е добредојдена по деценија на конфузија предизвикана од дигиталниот упад и падот на весниците. Сепак, нема простор за задоволство.

Прославениот прв амандам на Америка е релативно млад. Дури во 1964 година, во Times v. Sullivan, Врховниот суд на САД воведе стандард за клевета за јавни фигури кој е најнаклонет на печатот. Во 1971 година, во предметот Pentagon Papers, Врховниот суд постави стандард кој направи многу тешко за владата да спречи новинска организација од објавување стории за националната безбедност. Државните закони кои им дозволуваат на новинарите да ги заштитат изворите може да бидатотповикани од локалните популисти кои го имититраат Трамп. Конечно, како што опишува The Power and the Story, здравјето на независниот печат не може да се раздели од државата и сите демократски и граѓански права.

The post Рецензија: Зошто ни е потребно новинарството appeared first on ССНМ.

Школа за водачи Голозинци 2026 во организација на СИМ
21/08/202624/08/2026
Во периодот од 13.08 до 19.08.2026 година, во Извидничкиот центар “Голозинци“, се одржа првиот дел од Школата за Водачи ’26. На школата учествуваа членови од повеќе извиднички одреди: ИПО “Јадран’’ , ИПО “Крсте Јон’’ , Прв Скопски Извиднички Одред, ИО ,“Гоце Делчев“ , ИО “Методиј Митевски-Брицо“ ИО “Мирко Милевски“ ,…
Менторска и коучинг поддршка за корисниците на 𝑩𝒖𝒔𝒊𝒏𝒆𝒔𝒔 𝑯𝒖𝒃
20/08/202624/08/2026
Во рамки на проектот „Заедно сме посилни 2“, кој го имплементираме со поддршка од Фондација Kvinna Till Kvinna, се реализираа активности за обезбедување менторска и коучинг поддршка за корисниците на Business Hub. Менторската и коучинг поддршка претставува индивидуализиран процес преку кој корисниците добиваат насоки, совети и практична поддршка во согласност…
YMLP 2026 – лидерство, самодоверба и незаборавни искуства
19/08/202620/08/2026
Последни новости YMLP 2026 – лидерство, самодоверба и незаборавни искуства Од 8 до 11 јули 2026 година, група средношколци од различни градови низ Македонија се собраа во Битола на кампот YMLP 2026 (Young Men’s Leadership Project) – лидерско и авантуристичко искуство организирано од ИМКА Македонија во партнерство со волонтерите на Мировниот корпус, алумни и локални волонтери. Иако со помал број учесници, YMLP Кампот овозможи секој млад човек да добие индивидуално внимание, да изгради искрени пријателства и да се предизвика себеси преку активности насочени кон развој на лидерски способности, самодоверба и личен раст. Во текот на четирите дена, учесниците работеа на теми поврзани со столбовите на ИМКА – личен развој, лидерство, заштита на животната средина, граѓанска одговорност и кариерен развој. Преку интерактивни работилници, тимски предизвици и практично учење, тие ги препознаваа своите силни страни, ги развиваа комуникациските вештини, учеа да решаваат проблеми во тим и размислуваа како можат позитивно да придонесат во своите училишта и локални заедници. Едукативниот дел беше надополнет со бројни рекреативни и активности на отворено. Учесниците уживаа во куглање, флег-фудбал, олимписки игри, водени предизвици и креативни активности кои поттикнуваа тимска работа и здрав натпреварувачки дух. Еден од најнезаборавните моменти беше кампувањето во Националниот парк Пелистер. Момчињата ноќеваа во шатори, се дружеа околу логорски оган со традиционалните s’mores, го поминаа адреналинскиот парк, пешачеа низ шумските патеки и заеднички решаваа симулација на авионска несреќа, активност која ги стави на тест нивните комуникациски вештини, лидерски способности и носење одлуки под притисок. За самите учесници, најголемата вредност на кампот беа пријателствата и чувството на заедништво. Еден учесник сподели: Спортските активности, огромната количина смеа меѓу нас и запознавањето нови луѓе. Друг учесник го сумираше своето искуство: Активностите беа одлични, луѓето, персоналот – сè беше одлично. Други како највпечатлив дел го издвоија престојот во природа: Кампувањето во шатори, s’mores и стекнувањето нови пријателства. Кампот на Пелистер. Влијанието на YMLP кампот продолжи и по враќањето дома, а родителите забележаа значајни позитивни промени кај своите синови. Еден родител сподели особено емотивно искуство: Мојот син не сака многу да зборува. Најчесто одговара само со ‘да’ или ‘не’ и ретко раскажува што му се случувало во текот на денот. Откако се врати од кампот, стана многу поотворен. Почна да зборува за своите планови, да бара совет и помош, а покажа и поголем интерес за локални прашања како загадувањето, отпадот, планинарските и велосипедските патеки. Почна да ми раскажува како му поминал денот и што правел со пријателите. За мене како родител, тоа е огромна позитивна промена. И други родители забележаа охрабрувачки промени: Подобрени комуникациски вештини. Порасположен, посамоуверен и полн со позитивни впечатоци. YMLP кампот е многу повеќе од четиридневно летно искуство – тој претставува почеток на подолг лидерски пат. Следната година, учесниците ќе имаат можност да аплицираат за програмата Counselors-in-Training (CiT). Оваа програма е дел од целогодишната Leaders-in-Training (LIT) програма на ИМКА Македонија, преку која младите стекнуваат лидерски, менторски, комуникациски и волонтерски вештини, подготвувајќи се да станат идни советници на камповите и лидери во своите заедници. Преку кампот YMLP, ИМКА Македонија продолжува да инвестира во младите, помагајќи им да изградат самодоверба, цврст карактер и практични лидерски вештини што ќе им овозможат позитивно да придонесуваат во своите семејства, училишта и локални заедници.
Соларен саем во Кичево: Сончевата енергија поблиску до граѓаните
19/08/202620/08/2026
На 8ми август на Градскиот плоштад во Кичево се одржа Соларен саем посветен на сончевата енергија, обновливите извори и можностите што им стојат на располагање на граѓаните за поактивно учество во енергетската транзиција. Саемот беше можност посетителите на едно место да добијат практични и разбирливи информации за користењето на сончевата
Велешките гемиџии и извидници учесници на рафтинг манифестација “Неретва и пријателите 2026 – Битката на Неретва“
18/08/202619/08/2026
Во периодот од 14 до 16 август 2026 год. дванаесет извидници и гемиџии на покана на рафтинг клубот “Тузлак“ од Тузла, Босна и Херцеговина земаа учество на рафтинг манифестацијата Тузла и пријателите – Неретва 2026 или Битката на Неретва. Рафтинг спустот се организираше на реката Неретва, а ние и повеќе…
GLOW 2026 охрабри речиси 40 млади девојки преку лидерство, авантура и пријателство
17/08/202619/08/2026
Последни новости GLOW 2026 охрабри речиси 40 млади девојки преку лидерство, авантура и пријателство Од 1 до 4 јули 2026 година, речиси 40 средношколки од околу 15 градови низ Македонија се собраа во Битола на кампот GLOW 2026 (Girls Leading Our World) – уникатно лидерско искуство организирано од ИМКА во партнерство со волонтерите на Мировниот корпус, алумни и локални волонтери. Направен со цел да ја инспирира следната генерација млади лидерки, кампот GLOW ги обедини практичното учење, авантурата во природа и креативноста во средина каде што секоја учесничка беше охрабрена да ги открие своите силни страни, да ги поддржува другите и да ја изгради својата самодоверба. Во текот на четиридневната програма, учесничките следеа интерактивни работилници засновани на столбовите на ИМКА – личен развој, лидерство, заштита на животната средина, граѓанска одговорност и кариерен развој. Преку практични активности, тие развиваа критичко размислување, способност за тимска работа и лидерски вештини кои ќе можат да ги применуваат во своите училишта и локални заедници. Покрај едукативниот дел, програмата понуди богата палета рекреативни активности, меѓу кои креативни работилници, куглање, олимписки игри и забавни водени предизвици кои поттикнуваа тимски дух и здрава конкуренција. Еден од највпечатливите моменти беше престојот во Националниот парк Пелистер, каде што девојките кампуваа во шатори, го совладаа адреналинскиот парк, и уживаа во пешачење и истражување на шумата преку интерактивна потрага по природни богатства. Влијанието на кампот најдобро го опишаа самите учеснички: Неверојатната енергија на сите! Секоја активност беше одлично организирана, сите беа гостопримливи и пријателски настроени, а заедно доживеавме толку многу нови искуства. Најмногу ми се допадна што конечно направив работи за кои отсекогаш сум сонувала, и тоа опкружена со прекрасни девојки на моја возраст! Посебно ми значеше чувството на топлина и сигурност што го создаде просторот исполнет со жени кои се поддржуваат меѓусебно. Друга учесничка го истакна богатството на програмата: Секој ден беше исполнет со различни и уникатни активности, така што ниту еден ден не беше ист како претходниот. Советничките беа прекрасни, секогаш позитивни и полни со охрабрување. За многу девојки, токму пријателствата создадени за време на кампот останаа највредниот дел од целото искуство: Најмногу ми се допадна заедништвото што го создадовме во кампот – атмосфера исполнета со поддршка и пријателски дух. Имав чувство дека сме во еден посебен свет исполнет со љубов и добрина, далеку од суровоста што понекогаш ја носи секојдневието. А и храната беше одлична! Влијанието на кампот продолжи и по неговото завршување, а родителите забележаа позитивни промени кај своите ќерки. Еден родител сподели „Забележав дека стана поотворена и ме изненади колку многу енергична беше кога се врати дома. Ми се чини дека стекна и многу поголема храброст отколку порано. Беше пресреќна и веднаш ми кажа дека следната година повторно сака да учествува.“ Други родители истакнаа промени како: Подобри комуникациски вештини. Поголема самодоверба. Порасположена е, посигурна во себе и полна со прекрасни впечатоци. Следното лето дел од овогодишните учеснички ќе имаат можност да го продолжат своето лидерско патување преку пријавување во програмата Counselors-in-Training (CiT). Оваа програма е дел од целогодишната Leaders-in-Training (LIT) програма на ИМКА, преку која младите развиваат лидерски, комуникациски, менторски и волонтерски вештини во текот на учебната година, подготвувајќи се да станат идни советници на камповите. Преку оваа лидерска патека, ИМКА инвестира во младите не само како учесници на камповите, туку и како идни ментори и лидери кои ќе ја инспирираат следната генерација.